IV SA/Wr 514/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), Protokolant Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy w formie posiłku I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Ś. decyzją nr [...] z dnia [...] na podstawie art. 3 pkt 1, art. 5 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. Nr 267, poz. 2259 ze zm.), uchwały Rady Miejskiej nr XXV/331/08 z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego określonego w ustawie o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dziennik Urzędowy Województwa Dolnośląskiego Nr 326, poz. 4321) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku M. M. z dnia 20 stycznia 2011 r. postanowił przyznać mu pomoc w formie posiłku od dnia 9 lutego 2011 r. do dnia 31 czerwca 2011 r., przez 6 dni w tygodniu; posiłki miały być wydawane przez stołówkę schroniska Św. Brata Alberta w Ś. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że zainteresowany jak wynika z przeprowadzonego wywiadu jest osobą samotnie gospodarującą, dysponuje dochodem w kwocie 769,72 zł – zatem po myśli powołanych wyżej przepisów spełnia warunki do przyznania mu wnioskowanego świadczenia. Dnia 25 lutego 2011 r. odwołanie od decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. złożył wnioskodawca. Zarzucił, że Ośrodek odmówił podwyższenia dodatku celowego na pomoc żywieniową w kwocie 150 zł a wnioskodawca nie przekracza kryterium dochodowego, które obowiązuje w ustawie "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". W końcowej części odwołania wpisano: decyzja z dnia 17 lutego 2011 r., nr [...]. Dnia 3 marca 2011 r. zainteresowany złożył oświadczenie o rezygnacji, z obiadu w schronisku u Św. Brata Alberta. Dodatkowo w notatce urzędowej z dnia 3 marca 2011r. pracownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej stwierdził, między innymi, że klient nie wyraża chęci, na w/w formę pomocy z uwagi na dużą odległość do jadłodajni. Decyzją Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. [...] z dnia [...] na podstawie art. 155 k.p.a. oraz przepisów powołanych w decyzji z dnia 11 lutego 2011 r. uchylono w całości decyzję [...] z dnia 17 lutego 2011 r. dotyczącą pomocy w formie posiłku z dniem 3 marca 2011 r. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 3 marca 2011 r. wnioskodawca złożył pisemną rezygnację z przyznanej formy pomocy argumentując to dużą odległością do jadłodajni. Na podstawie art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Decyzją z dnia 16 maja 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 k.p.a. po rozpoznaniu odwołania wniesionego od decyzji z dnia 17 lutego 2011 r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ powołał treść orzeczenia organu I instancji, treść odwołania a także wskazał, że zainteresowany pismem z dnia 3 marca 2011 r. złożył pisemną rezygnację z przyznanej pomocy w formie gorącego posiłku a w związku z tym oświadczeniem organ I instancji decyzją z dnia 9 marca 2011 r. uchylił od dnia 3 marca 2011 r. w całości decyzję z dnia 17 lutego 2011 r. Od tej ostatniej decyzji strona nie wniosła odwołania. Przechodząc do rozważań prawnych powołał art. 138 § 2 k.p.a. i wynikającą z niego zasadę dwuinstancyjności, czyli ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Podał, że organ odwoławczy rozpoznaje i rozstrzyga ponownie sprawę administracyjną rozstrzygniętą decyzją organu I instancji, w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej. W dniu rozstrzygania przez organ II instancji z obrotu prawnego została już wycofana decyzja organu I instancji z dnia 17 lutego 2011 r. nr [...], a zatem brak jest przedmiotu zaskarżenia, tym samym zaistniały okoliczności wymienione w art. 105 § 1 k.p.a. uzasadniające umorzenie postępowania w sprawie przyznania skarżącemu pomocy w formie posiłku. Skargę od powyższej decyzji złożył wnioskodawca. Prosił w niej o przyznanie zasiłku celowego. Podał, że dawniej przebywał w schronisku dla bezdomnych, teraz mieszka u cioci, która udostępniła mu pokoik. Gdyby miał swoje skromne mieszkanie i trochę więcej pieniędzy to nie miałby takich problemów. Do pracy się nie nadaje i nigdzie go do pracy nie przyjmą. Ze skromnej renty musi dać na mieszkanie, gaz, jedzenie. Nie ma możliwości zarobić choćby 100 zł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i oświadczył, że w całości podtrzymuje argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zaskarżoną decyzję należało uchylić, choć nie z przyczyn w skardze powołanych. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jak wynika z treści uzasadnienia podstawą do wydania zaskarżonej decyzji było stwierdzenie, że z obrotu prawnego została wyeliminowana decyzja Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. z dnia 17 lutego 2011 r., która była przedmiotem zaskarżenia. W ocenie organu nie było zatem przedmiotu zaskarżenia. Jednakże powyższe uznanie pozostaje w sprzeczności z treścią sentencji decyzji. Mówi ona o uchyleniu zaskarżonej decyzji i umorzeniu postępowania, czyli odnosi się do treści rozstrzygnięcia, o którym mówi art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Tymczasem z uzasadnienia wynika, że organ II instancji miał na uwadze art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Analizując całość postępowania dotyczącego wniosku skarżącego z dnia 20 stycznia 2011 r., w którym wnosił o przyznanie zasiłku stałego, rozpoznanego odrębną decyzją, i przyznanie posiłku należy podnieść dwie uwagi istotne dla sprawy. Po pierwsze organ twierdzi, iż z obrotu prawnego została wyeliminowana decyzja z dnia 17 lutego 2011 r. Wprawdzie wprost nie artykułuje stwierdzenia, że nastąpiło to opisaną wyżej decyzją z dnia 9 marca 2011 r. jednak z materiału znajdującego się w aktach należy wnioskować, że organ ma na myśli powyższe rozstrzygnięcie (brak innego rozstrzygnięcia). Jednakże decyzją tą uchylono decyzję z dnia 17 lutego 2011 r. tylko w części a to od dnia 3 marca 2011 r. czyli w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja z dnia 17 maja 2011 r. przyznająca prawo do wydania posiłku od 9 lutego do 3 marca 2011 r. Po drugie powstaje wątpliwość co do prawidłowości doręczenia skarżącemu decyzji z dnia 9 marca 2011 r. i funkcjonowania jej w obrocie prawnym. W aktach sprawy znajduje się koperta (akta sprawy nie numerowane), na której znajduje się adnotacja o dokonanym awizie w dniu 16 marca 2011 r. i awizie powtórnym w dniu 23 marca 2011 r. Natomiast brak jest jakiejkolwiek informacji kto ewentualnie podjął próbę doręczenia zainteresowanemu przesyłki. Zgodnie z art. 39 k.p.a. organ może to uczynić przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Na odwrocie zwrotnego potwierdzenia odbioru nie wypełniono żadnego z numerowanych tam punktów, brak jest również adnotacji o pozostawionym awizie. Jak wynika z treści art. art. 43 – 48 k.p.a. sposób postępowania, niezależnie od organu doręczającego, jest taki sam. Jeżeli nie ma możliwości doręczenia pisma osobiście adresatowi (art. 42 k.p.a.) lub za pośrednictwem dorosłego domownika, sąsiada, dozorcy (art. 43 k.p.a.) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie właściwym gminy (miasta) – w przypadku doręczenia pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ – lub we właściwej placówce pocztowej (art. 44 k.p.a.). Na odwrocie zwrotnego potwierdzenia odbioru winien nastąpić opis wykonanych czynności związanych z doręczeniem. Jak wcześniej stwierdzono brak jest jakichkolwiek adnotacji. W związku z powyższym należałoby się skłaniać do oceny, że czynność doręczenia skarżącemu decyzji z dnia 9 marca 2011 r. jest obarczona wieloma uchybieniami. Po drugie niejasne jest w swojej treści złożone przez skarżącego odwołanie z dnia 25 lutego 2011 r. Wniosek z dnia 20 stycznia 2011 r. dotyczy przyznania świadczenia w postaci posiłku, tymczasem w odwołaniu (jak również w skardze) jest mowa o zasiłku celowym, pieniężnym. Tym samym organ powinien podjąć co najmniej próbę wyjaśnienia, co jest przedmiotem odwołania. Konieczność wyjaśnienia, wskazanych wyżej okoliczności, jak również kwestii prawidłowości doręczenia, a tym samym wejścia do obrotu prawnego decyzji z dnia 9 marca 2011 r. obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.