IV SA/Wr 514/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Sędziowie Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków (sprawozdawca) Protokolant starszy referent Katarzyna Leśniowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 lutego 2016 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w zakresie wysokości przyznania zasiłku stałego oddala skargę w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267 ze zm.), art. 8 oraz art. 11 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015r. poz. 163), § 1 pkt 1) lit. a) Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej z dnia 17 lipca 2012r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 823), po rozpatrzeniu odwołania M. G., od decyzji nr [...] z dnia 18 marca 2015r. wydanej przez działającego z upoważnienia Burmistrza Gminy i Miasta B. Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w B., orzekającej o zmianie decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2012r. w zakresie wysokości przyznanego zasiłku stałego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu [...] lipca 2012r. Burmistrz Gminy i Miasta B. wydał decyzję nr [...] w przedmiocie przyznania M. G. prawa do zasiłku stałego w wysokości 428,62 zł miesięcznie. W dniu [...] stycznia 2015r. decyzją nr [...] Burmistrza Gminy i Miasta B. został przyznany M. G. dodatek mieszkaniowy w kwocie 158,99 zł na okres od 1 lutego 2015r. do 31 lipca 2015r. W związku z powyższą decyzją, organ I instancji, po przeprowadzeniu aktualizacji wywiadu środowiskowego ustalił iż zaszła zmiana sytuacji ekonomicznej strony i wydał decyzję z zmianie decyzji o przyznaniu zasiłku stałego w części dotyczącej wysokości tego zasiłku. Organ wliczył do dochodu strony kwotę dodatku mieszkaniowego i po stosownych obliczeniach ustalił nową wysokość zasiłku stałego. Wynosiła ona 383,01 zł miesięcznie. Odwołanie od tej decyzji złożyła M. G. W uzasadnieniu skarżąca wskazała iż znajduje się z trudnej sytuacji finansowej, nie zgadza się przepisami prawnymi, na podstawie których do jej dochodu została wliczona kwota dodatku mieszkaniowego, co spowodowało obniżenie kwoty zasiłku stałego. Strona zaapelowała do Burmistrza B. o zmianę tych przepisów tak aby środki finansowe były rozdzielane w większej ilości do najuboższych rodzin. Ponadto strona powoływała się na inną sprawę, toczącą się przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu i okoliczności z nią związane. Kolegium po rozpatrzeniu odwołania, orzekając o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji podało co następuje. Zagadnienia związane z udzielaniem przez Państwo wsparcia osobom potrzebującym pomocy zostały uregulowane w ustawie z dnia z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013r. poz. 182 ze zm.), zwaną dalej w treści decyzji "ustawą". Zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 pkt 1) ustawy "Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje: osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej" (...)" [Aktualna wysokość tzw. progu interwencji socjalnej w postaci kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 zł, zgodnie z § 1 pkt 1) lit. a) Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej z dnia 17 lipca 2012r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 823)]. Kolegium wskazało, że zasiłek stały, o który wnosiła skarżąca został uregulowany w art. 37 powołanej ustawy, którego treść przytoczył w całości. Stwierdziło, że określenie składników dochodu osoby wnioskującej o świadczenia z pomocy społecznej jak również źródeł środków pieniężnych nie stanowiących dochodu w myśl przepisów ustawy, zostało opisane w art. 8 ust. 3-13 ustawy. W przepisie tym nie ma wyłączenia z katalogu źródeł dochodu kwoty dodatku mieszkaniowego. Rozpatrując niniejszą sprawę, po analizie materiału dowodowego w oparciu o aktualny stan prawny należy uznać, iż decyzja organu I instancji jest prawidłowa i odpowiada ona przepisom prawa. Organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił, iż zasadnym jest zmiana wysokości przyznanego zasiłku stałego. Jak bowiem wynika z treści art. 106 ust. 5 ustawy "Decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody". Tak więc skoro organ uzyskał informację o zmianie sytuacji dochodowej strony (uzyskanie dodatku mieszkaniowego), która to informacja została potwierdzona przez M. G. podczas przeprowadzania wywiadu środowiskowego w dniu 5 marca 2015r. to zasadnym było podjęcie decyzji o zmianie wysokości zasiłku stałego, gdyż uzyskanie dodatku mieszkaniowego stanowiło rzeczywistą zmianę sytuacji dochodowej strony. Jakkolwiek oceniać regulacje prawne, obecnie obowiązujące przepisy ustaw nie dają możliwości do wyłączenia z katalogu źródeł dochodu kwot uzyskiwanych w ramach dodatku mieszkaniowego. Zarówno dodatek mieszkaniowy jak i zasiłek stały jest wypłacany z jednego źródła - budżetu określonej jednostki samorządu terytorialnego. Bez znaczenia jest więc kwestionowanie przez stronę niniejszej decyzji, gdyż organ I instancji działał opierając się na bezwzględnie obowiązujących przepisach prawa. Ponadto, Kolegium zauważyło, że skarżąca w okresie od marca 2014r. do lutego 2015r. otrzymała zasiłki celowe w łącznej kwocie 950 zł co świadczy o tym, że nie pozostała ona bez pomocy OPS w B. i może liczyć na wsparcie chociażby w postaci zasiłków celowych. W tych warunkach Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, orzekło jak na wstępie. Skargę na powyższą decyzję złożyła M. G. – podała, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie jest wpisana kwota w jakiej otrzymała zasiłek stały. Z tego faktu wyprowadziła wniosek, że organ II instancji nie miał jej odwołania. Ponadto podała, że nie będzie informowała o jaką kwotę chodzi. Stwierdziła, że nie chodziło jej o decyzję z dnia [...] lipca 2012 r., w której jest wpisana inna kwota zasiłku stałego, ale o decyzję z 2014 r. W dalszej części poddała w wątpliwość autentyczność decyzji SKO. Twierdziła, że została ona sporządzona przez radnych Rady Miejskiej w B., a pieczęć SKO w J. została skserowana. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając ten wniosek przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjne względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy – art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] czerwca 2015 r. i poprzedzająca ją decyzja Ośrodka Pomocy Społecznej w B. W ocenie Sądu nie naruszają one przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania – zatem skarga nie może być uwzględniona. Obie decyzje jako podstawę rozstrzygnięcia powołują art. 37, art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009, Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Zgodnie z art. 37 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje: 1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Zasiłek stały ustala się w wysokości: 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej – różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 542 zł miesięcznie; 2) w przypadku osoby w rodzinie – różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. Przepis powyższy nie tylko wskazuje warunki jakim powinny odpowiadać podmioty uprawnione do otrzymania zasiłku stałego, ale również określa wysokość zasiłku w zależności od tego, czy wnioskodawca gospodaruje samotnie, czy też jest "osobą w rodzinie". Uregulowania w nim zawarte zadecydowały o wszczęciu niniejszego postępowania opartego na art. 106 ust. 5 omawianej ustawy. Mówi on, że decyzję administracyjną – przyznającą świadczenie z pomocy społecznej zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Według organów u skarżącej wystąpiła zmiana sytuacji dochodowej. Okolicznością niesporną w sprawie jest, że w dniu [...] stycznia 2015 r. decyzją Burmistrza Gminy i Miasta B. nr [...] został przyznany skarżącej dodatek mieszkaniowy w kwocie 158,99 zł na okres od 1 lutego 2015 r. do 31 lipca 2015 r. Kwota ta stanowi dochód wnioskodawczyni. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91 przysługuje: osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł (...) przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. ust. 3. Za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej pomniejszone o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu NFZ oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. ust. 4 Do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, 2) zasiłku celowego, 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty, 4) wartości świadczenia w naturze, 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych. Przepis powyższy określa kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej, podaje definicję dochodu przez określenie między innymi dochodów, które nie są wliczane do dochodu w tym przypadku osoby samotnie gospodarującej. Z przedstawionego wyliczenia wynika, że dodatek z tytułu dodatku mieszkaniowego nie jest odliczany od dochodu, czyli inaczej mówiąc stanowi dochód osoby, która go otrzymała. Tym samym organ prawidłowo stwierdził, że dochód skarżącej równy jest wysokości dodatku mieszkaniowego tj. 158,99 zł. Zatem w myśl art. 37 ust. 1 pkt 2 do ustalenia wysokości zasiłku stałego podlega odliczeniu. Skoro zgodnie z tym przepisem zasiłek stały osoby samotnie gospodarującej ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, organ I instancji prawidłowo wyliczył, że wysokość należnego skarżącej zasiłku wynosi 383,01 zł (542 zł – 158,99). Tym samym decyzja organu II instancji utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji jest prawidłowa. Na marginesie należy też dodać, że decyzja oparta na art. 37 ustawy o pomocy społecznej nie jest decyzją uznaniową: wysokość przyznanego zasiłku stałego jest ściśle uregulowana w powołanym przepisie. Obowiązkiem organu jest tylko wyliczenie według zasad przyjętych w powołanym przepisie wysokości dochodu osoby ubiegającej się o dodatek i obliczenie różnicy między dochodem a kryterium dochodowym. Odpowiadając zaś na zarzuty skargi należy przede wszystkim stwierdzić, że brak jest jakichkolwiek dowodów na twierdzenia skarżącej, że decyzja organu II instancji nie została wydana przez ten organ. W aktach sprawy administracyjnej znajduje się oryginał decyzji. Znajdują się na niej oryginalne podpisy członków SKO w J., którzy rozpoznawali odwołanie a także oryginalna pieczęć SKO. Z sentencji decyzji i jej uzasadnienia wynika jednoznacznie, że przedmiotem rozpoznania SKO jest decyzja OPS w B. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] a nie decyzja z 2012 r. W uzasadnieniu obu organów, (a także w sentencji organu I instancji) wymienia się decyzję Burmistrza Gminy i Miasta B. z dnia [...] lipca 2012 r. z tego względu, że decyzją z dnia [...] marca 2015 r. zmieniono decyzję z dnia [...] lipca 2012 r. z uwagi na przyznanie skarżącej dodatku w wyższej kwocie niż poprzednio. Istotnie w zaskarżonej decyzji nie ma wpisanej kwoty zasiłku stałego. Nie ma to istotnego znaczenia dla sprawy. Z całości uzasadnienia wynika, że przedmiotem rozpoznania SKO była decyzja z dnia [...] marca 2015 r. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak wyżej. H.B.11.03.2016 r.