IV SA/Wr 515/05

WyrokWSA we Wrocławiu2006-08-24

Skład orzekający: Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Marcin Miemiec, Ewa Kamieniecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy dotyczącej żołnierzy zastępczej służby wojskowej, powinien przekazać sprawę do właściwego organu emerytalno-rentowego, jeśli sam nie jest właściwy do jej rozpatrzenia?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który nie jest właściwy do rozpatrzenia sprawy dotyczącej świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej, powinien przekazać podanie skarżącego wraz z dokumentacją sprawy właściwemu miejscowo organowi emerytalno-rentowemu. Rozpatrzenie sprawy przez organ niewłaściwy skutkuje naruszeniem przepisów o właściwości i czyni postępowanie bezprzedmiotowym, co uzasadnia uchylenie decyzji organu I i II instancji.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, a organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom pominięcie jego wniosku o rozpatrzenie sprawy w oparciu o znowelizowaną ustawę dotyczącą żołnierzy zastępczej służby wojskowej. Sąd administracyjny uznał, że organ II instancji nie był właściwy do rozpatrzenia sprawy i powinien był przekazać ją do właściwego organu emerytalno-rentowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz zasądzenie od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwoty 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędziowie: Sędzia WSA Marcin Miemiec (spr.) Asesor WSA Ewa Kamieniecka Protokolant Aleksandra Siwińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego I. uchyla decyzję organu I i II instancji; II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego J. K. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Kierownik Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]r., Nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...]r. uchylającą własną decyzję z dnia [...]r. i decyzję ją poprzedzającą z dnia [...]r. o umorzeniu postępowania administracyjnego, jak również odmawiającą J. K. uprawnienia do świadczenia pieniężnego przyznawanego na podstawie ustawy z dnia [...] r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r., organ powołał art. 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r., definiujący represję w rozumieniu tej ustawy. Następnie stwierdził, że J. K. nie spełnia warunków określonych w tym przepisie. Stąd też wnioskowane świadczenie nie może mu być przyznane. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. K. stwierdził, że przepisy ustawy z 1996 r. go oczywiście nie dotyczą. Podkreślił jednak, że już w piśmie z dnia [...]r., stanowiącym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniósł o rozpatrzenie sprawy w oparciu o znowelizowaną ustawę dotyczącą żołnierzy zastępczej służby wojskowej. Zostało to jednak przez organ pominięte milczeniem. Odmowna decyzja organu jest zatem niesprawiedliwa oraz krzywdząca i dlatego została zaskarżona. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Stwierdził, że skarżący ubiega się o przyznanie uprawnienia z tytułu pracy jako żołnierz w batalionach budowlanych w latach [...]-[...]. Stwierdził, że świadczenia pieniężne określone w ustawie z dnia 2 września 1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r., Nr 60, poz.622 ze zm.), wypłacane jest przez właściwy organ emerytalno-rentowy na wniosek osoby uprawnionej złożony w tym organie wraz z zaświadczeniem organu wojskowego potwierdzającym rodzaj i okres przymusowego zatrudnienia w ramach zastępczej służby wojskowej. Skarżący winien się zatem zwrócić do właściwego miejscowo organu wojskowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika, że skarżący już w kwestionariuszu osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pieniężnego, wypełnionym dnia [...]r. oraz w życiorysie załączonym do tego wniosku, a także w innych dokumentach wyjaśnił podstawy faktyczne swego żądania. W odwołaniu z dnia [...]r. zażądał wyraźnie rozpatrzenia sprawy w trybie powołanej ustawy z dnia 2 września 1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r., Nr 60, poz.622 ze zm.). Według art. 127 § 3 kpa, do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie którego wydano zaskarżoną decyzję, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją organu I instancji. W tej sytuacji Kierownik Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych powinien był po ponownym rozpatrzeniu sprawy uchylić swą decyzję z dnia [...]r. jako wydaną z naruszeniem przepisów o właściwości, a następnie umorzyć postępowanie w trybie art. 105 § 1 kpa. Postępowanie w rozpatrywanej sprawie przed Kierownikiem Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych jako przed organem niewłaściwym stało się bowiem bezprzedmiotowe. Kierownik Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych jako organ niewłaściwy powinien był przekazać podanie skarżącego oraz dokumentację sprawy właściwemu miejscowo organowi emerytalno-rentowemu, w trybie art. 65 ust. 1 kpa w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 2 września 1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych, którą to ustawę skarżący wskazał jako materialnoprawną podstawę swych roszczeń. W tym stanie rzeczy - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit a) oraz c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło