IV SA/Wr 515/11

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia... w przedmiocie przyznania zasiłku stałego i składki na ubezpieczenie zdrowotne postanawia: 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata; 2. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W skardze na wyżej oznaczoną decyzję skarżący wystąpił o "przydzielenie mu obrońcy z urzędu". We wniosku złożonym w dniu 12 sierpnia 2011 r. na urzędowym formularzu skarżący zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, iż gospodarstwo domowe prowadzi z konkubiną, a utrzymuje się ze sprzedaży złomu (okresowo osiągając z tego tytułu dochód w wysokości 354, 20 zł). Dodał, że posiada dom o pow. 100 m2 i działkę siedliskową o pow. 0, 5 ha. Stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Niniejsza sprawa należy do ww. kategorii spraw. W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych należało, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64 § 3 u.p.s.a., umorzyć jako bezprzedmiotowe (punkt 2 sentencji). Ustosunkowując się z kolei do wniosku o ustanowienie adwokata przypomnieć należy, iż prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.s.a.). W ocenie Sądu wnioskodawca nie dopełnił ww. obowiązku. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawca, pomimo wezwania, nie wyjaśnił i nie udokumentował wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową, np. nie przedłożył dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu inne osoby prowadzące z nim gospodarstwo domowe (np. konkubiny); nie wyjaśnił czy korzysta ze wsparcia finansowego osób trzecich lub z Pomocy Społecznej; nie przedłożył wyciągów z posiadanych rachunków bankowych; nie określił wartości posiadanych przez siebie nieruchomości i ruchomości; nadto- nie określił i nie udokumentował wysokości swoich niezbędnych miesięcznych wydatków; nie wyjaśnił także dlaczego –pomimo przedstawiania swoje sytuacji materialnej jako tragicznej- nie zbywa posiadanych nieruchomości. Koszty postępowania sądowego należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącego kosztów postępowania nie jest istotne źródło, z którego czerpie on środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). Wnioskodawca nie wykazał, że nie ma zdolności kredytowej, a fakt posiadania nieruchomości przemawiałby za twierdzeniem, że mogą one służyć jako zabezpieczenie kredytu. Nadto podkreślić należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 u.p.s.a.). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 u.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącego zarzutów czy braku jego zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżący nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 sentencji.