IV SA/Wr 515/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA – Tadeusz Kuczyński po rozpoznaniu w dniu 12 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku stałego i składki na ubezpieczenie zdrowotne postanawia I. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, II. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 14 czerwca 2011 r. T. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku stałego i składki na ubezpieczenie zdrowotne. Jednocześnie skarżący wystąpił o "przydzielenie mu obrońcy z urzędu". Pismem z dnia 5 sierpnia 2011 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przesłał skarżącemu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w celu jego wypełnienia, podpisania i złożenia w terminie 7 dni w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. We wniosku złożonym w dniu 16 sierpnia 2011 r. na urzędowym formularzu skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych wskazując, że gospodarstwo domowe prowadzi z konkubiną, a utrzymuje się ze sprzedaży złomu (okresowo osiągając z tego tytułu dochód w wysokości 354, 20 zł). Dodał, że posiada dom o pow. 100 m2 i działkę siedliskową o pow. 0, 5 ha. Do wniosku dołączył umowy kupna – sprzedaży złomu, decyzję Starosty D. z dnia [...] o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku, rozliczenie należności za odprowadzenie ścieków. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 26 sierpnia 2011 r. odmówiono skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano, że strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Niniejsza sprawa należy do wyżej wymienionej kategorii spraw. W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych umorzono jako bezprzedmiotowe. Dalej wskazano, że wnioskodawca, pomimo wezwania Sądu, nie wyjaśnił i nie udokumentował wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową, np. nie przedłożył dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu innej osoby prowadzącej z nim gospodarstwo domowe (np. konkubiny); nie wyjaśnił czy korzysta ze wsparcia finansowego osób trzecich lub z Pomocy Społecznej; nie przedłożył wyciągów z posiadanych rachunków bankowych; nie określił wartości posiadanych przez siebie nieruchomości i ruchomości; nadto- nie określił i nie udokumentował wysokości swoich niezbędnych miesięcznych wydatków; nie wyjaśnił także dlaczego – pomimo przedstawienia swojej sytuacji materialnej jako tragicznej - nie zbywa posiadanych nieruchomości. W sprzeciwie od tego postanowienia T. P. wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi sam, nie z konkubiną, nie utrzymuje się ze sprzedaży złomu, a ten, który sprzedał znajdował się w jego posiadaniu. Wskazał, że jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku, nie posiada żadnych dochodów. Z pomocy społecznej nie korzystał od kilku miesięcy. Miesięczne wydatki są opłacane przez jego konkubinę, która otrzymuje kwotę 787 zł z pomocy społecznej. Opłaca ona energię – 100 zł, gaz – 100 zł, wodę i ścieki – 50 zł, opał na zimę - 1500 zł. Pozostałą kwotę przeznacza na leki i dietę cukrzycową. Swojej nieruchomości nie zbywa gdyż nie jest jej właścicielem. Kredyt, który posiada na remont domu spłaca jego współkredytobiorca. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Przepis art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd. Stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Niniejsza sprawa należy do wymienionej kategorii spraw. W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. umorzyć jako bezprzedmiotowe. Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie adwokata wskazać należy, że z treści art. 245 § 3 p.p.s.a. wynika, że ustanowienie adwokata lub radcy prawnego na wniosek strony obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Natomiast art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie. Skarżący wykazał, że jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy jako bezrobotny od dnia 2 czerwca 2011 r. bez prawa do zasiłku i nie posiada żadnych dochodów. Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem domu ponosi jego konkubina z dochodu, który stanowią kwoty zasiłków z pomocy społecznej. Reasumując, wskazana przez skarżącego sytuacja nie daje podstaw do uznania, że może on pokryć koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika. Wydatki te są dla skarżącego wydatkami znacznymi, nawet przy braku innych obciążeń. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy Sąd powinien ocenić go z uwzględnieniem kryteriów i przesłanek przewidzianych w p.p.s.a., a zatem rozważyć zakres realnej możliwości poniesienia przez niego kosztów postępowania ( zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2006 r., sygn. akt I OZ 1339/06). Mając na uwadze wysokość dochodów skarżącego przyjąć należy, iż skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie. Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji postanowienia.