IV SA/Wr 516/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak – Kubiak Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska (spr.) Protokolant Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi A. C. reprezentowanego przez B. C. na postanowienie Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku o odszkodowanie organowi właściwemu do jego rozpoznania oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez A. Ch. - reprezentowanego przez jego opiekuna prawnego matkę - do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest postanowienie Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego z dnia [...] r., Nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. z dnia [...] r. , Nr [...] wydane na podstawie przepisu art. 65 § 1 k.p.a. w związku z art. 9 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 83, poz. 769 ze zm.) oraz § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 września 2003 r. w sprawie postępowania w razie wypadku lub ujawnienia choroby, pozostającej w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej (Dz. U. Nr 175, poz. 1707 ze zm.) (zwanego dalej rozporządzeniem MON) w przedmiocie przekazania wniosku bosmana A. Ch. o przyznanie odszkodowania do rozpoznania Szefowi Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w G. jako organu właściwego do jego rozpatrzenia Postępowanie w sprawie wszczęte zostało wnioskiem złożonym w dniu 16 lipca 2007 r., do Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K., w którym A. Ch. domagał się przyznania odszkodowania z tytułu pogorszenia stanu zdrowia w związku z pełnioną służbą wojskową. Oznaczonym wyżej postanowieniem organ I instancji przekazał przedmiotowy wniosek według właściwości, powołując się na przepis § 18 ust. 1 pkt 1 wymienionego wyżej rozporządzenia MON z dnia 15 września 2003 r. według którego właściwość szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego do ustalenia prawa do odszkodowania określa się według stałego miejsca stacjonowania jednostki wojskowej ,. w której żołnierz pełnił służbę w dniu wypadku albo ustalenia przez wojskową komisję lekarską stopnia uszczerbku na zdrowiu wskutek choroby. Ponadto organ I instancji powołał się także na przepis § 20 rozporządzenia MON, wskazujący, że jeżeli wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia prawa do odszkodowania wpłynie do niewłaściwego organu organ ten przekazuje go niezwłocznie szefowi właściwego wojewódzkiego sztabu wojskowego. Zdaniem organu z analizy akt oraz składanych uprzednio wniosków wynika, że bosman A. Ch. pełnił służbę wojskową w Jednostce Wojskowej Nr [...] w G. w okresie od 23 października 1986 r. do dnia 29 kwietnia 1989 r., wobec czego właściwym do ustalenia prawa do odszkodowania jest Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w G.. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona podniosła, że w sprawie wszczętej wnioskiem Wojewódzki Sztab Wojskowy w K. zobowiązany był wydać decyzję, a nie zaskarżone postanowienie. Strona odwołująca powołała się na zapisy wynikające z książeczki wojskowej i twierdziła, że pełniła służbę wojskową w U. na podstawie rozkazu Nr [...] z [...] r., a następnie na rozkaz dowódcy JW. Nr [...] z dnia 29 marca 1987 r. przeniesiona została do jednostki w G. Według strony organy wojskowe ukrywają fakt pełnienia służby w jednostce w U. Organ II instancji w motywach zaskarżonego postanowienia podzielił stanowisko organu I instancji w zakresie przekazania przedmiotowego wniosku do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w G. wskazując, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie z tytułu ujawnienia choroby pozostającej w związku z pełnieniem służby wojskowej jest - po myśli § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MON - szef wojewódzkiego sztabu wojskowego właściwy dla stałego miejsca stacjonowania jednostki wojskowej, w której żołnierz pełnił służbę. Według organu odwoławczego z akt sprawy wynika, że A. Ch. pełnił służbę wojskowa w jednostce wojskowej Nr [...] w G., zaś wniosek po przekazaniu do organu właściwego zostanie niezwłocznie rozpoznany merytorycznie, o czym strona zostanie zawiadomiona. Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie zawiera żadnych zarzutów pod adresem zaskarżonego postanowienia, natomiast powołano się w niej na szereg dokumentów, związanych z ubieganiem się o rentę oraz odszkodowanie. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wnosząc o jej oddalenie , podtrzymała stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo wskazała, że Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w G. podjął odpowiednie czynności zmierzające do zbadania zasadności roszczenia skarżącego , kierując stronę w dniu 13 sierpnia 2007 r. do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kognicja Sądu Administracyjnego ogranicza się wyłącznie do kontroli podejmowanych przez administrację publiczną aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem . Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia jedynie czy przy rozpatrywaniu sprawy organy administracji nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego jak i przepisów postępowania administracyjnego. Analizując wyłącznie pod takim kątem zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku , że nie jest ono obarczone wadami wynikającymi z naruszenia prawa. Przede wszystkim na wstępie wskazać należy, że przepis art. 19 Kodeksu postępowania administracyjnego nakłada na organy administracji publicznej obowiązek kontroli właściwości do rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej. Właściwość rzeczowa organu administracyjnego winna być ustalona nie tylko w oparciu o przepisy proceduralne, ale przede wszystkim na podstawie przepisów ustaw materialnoprawnych oraz tych przepisów ustaw ustrojowych, które dotyczą kompetencji organów administracji publicznej. Wniesienie zatem podania nie powoduje z mocy prawa wszczęcia postępowania przed organem administracji publicznej, do którego zostało złożone, gdyż organ bada swoją właściwość rzeczową, miejscową oraz instancyjną. Zaniechanie badania, przez organ właściwości, którego następstwem może być jej brak w danej sprawie powoduje, że decyzja wydana w takim postępowaniu dotknięta jest nieważnością. Podkreślenia też wymaga, że nie narusza to praw stron postępowania, bowiem zgodnie z przyjętą w kodeksie zasadą, podanie wniesione do organu niewłaściwego uważa się za wniesione do organu właściwego(art. 65 § 2 k.p.a.). Organ który stwierdzi, że nie jest właściwy do rozpoznania sprawy wydaje postanowienie o przekazaniu sprawy do organu właściwego. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Jednakże w sprawach dotyczących między innymi odszkodowania z tytułu uszczerbku na zdrowiu doznanego podczas pełnienia służby wojskowej poza wymienionymi wyżej przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego zastosowanie znajduje rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 15 września 2003 r. w sprawie postępowania w razie wypadku lub ujawnienia choroby, pozostających w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej (Dz. U. Nr 175, poz. 1707) (zwanego dalej rozporządzeniem MON) , w którego § 1 określono : 1) szczegółowy tryb postępowania w sprawach ustalania okoliczności i przyczyn wypadków, pozostających w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej; 2) tryb postępowania w razie ujawnienia chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej; 3) szczegółowy tryb przyznawania i wypłaty odszkodowań, terminy postępowania w tych sprawach oraz przypadki, w których postępowanie w sprawie odszkodowania prowadzi się z urzędu, jak również sposób doręczania decyzji dotyczących odszkodowań; 4) wzory dokumentów sporządzanych w toku postępowania w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków oraz postępowania o przyznanie i wypłatę odszkodowania; 5) tryb postępowania w sprawach przyznawania odszkodowań w szczególnie uzasadnionych przypadkach; 6) właściwość organów w sprawach, o których mowa w pkt 1-5. Cytowane przepisy mają charakter lex specialis w stosunku do unormowań zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego. W przepisie § 18 ust. 1 rozporządzenia określono organ właściwy do ustalenia prawa do odszkodowania, którym jest szef wojewódzkiego sztabu wojskowego według stałego miejsca stacjonowania jednostki wojskowej: 1) w której żołnierz pełnił służbę w dniu wypadku albo w dniu ustalenia przez wojskową komisję lekarską stopnia uszczerbku na zdrowiu wskutek choroby; 2) w której żołnierz pełnił ostatnio służbę, jeżeli stopień uszczerbku na zdrowiu wskutek choroby został ustalony lub śmierć wskutek choroby nastąpiła po zwolnieniu ze służby; 3) w której żołnierz wyznaczony do pełnienia służby w jednostce organizacyjnej poza resortem obrony narodowej otrzymywał zaopatrzenie wojskowe; 4) z której żołnierz został skierowany do pełnienia służby poza granicami państwa; 5) na której zaopatrzeniu wojskowym żołnierz wyznaczony do pełnienia służby poza granicami państwa pozostawał. Jednocześnie w przepisie § 20 rozporządzenia MON zawarto unormowanie będące w istocie rzeczy powtórzeniem regulacji art. 65 § 1 k.p.a., nakazujące przekazać wniosek wniesiony niezgodnie z właściwością do odpowiedniego – ustalonego zgodnie z wytycznymi zawartymi w § 18 rozporządzenia MON - szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego. W ocenie Sądu organ administracji wojskowej w stopniu wystarczającym ustalił stan faktyczny, z którego wyprowadził wniosek, że nie jest właściwy do załatwienia sprawy. Nie ulega zatem wątpliwości, że wobec pełnienia przez skarżącego służby w jednostce wojskowej Nr [...] w G., czy też zgodnie z twierdzeniem skarżącego w jednostce wojskowej w Ustce, organ administracji wojskowej prawidłowo ustalił organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania z tytułu uszczerbku na zdrowiu pozostającego w związku z pełnieniem służby wojskowej i przekazał wniosek skarżącego do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w G. Na marginesie jedynie Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę na to, że wydane w sprawie postanowienie nie zamyka skarżącemu drogi do merytorycznego rozpoznania jego wniosku, bowiem jak wspomniano wcześniej wniesienie podania do organu niewłaściwego uważa się za wniesione do organu właściwego, a zatem Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w G. zobowiązany jest merytorycznie rozpoznać sprawę wszczętą wnioskiem skarżącego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.