IV SA/Wr 516/07
PostanowienieWSA we Wrocławiu2008-02-27
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę dochody i stan majątkowy skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ opiekun prawny skarżącego nie wykazał, iż spełnia on przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w tym zakresie. Dochody skarżącego i jego rodziców, pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, wynoszą łącznie 2.911,12 zł, co przekracza kryterium dochodowe dla czteroosobowej rodziny określone w ustawie o pomocy społecznej. Ponadto, rodzice skarżącego posiadają znaczący majątek w postaci nieruchomości, co nie uzasadnia przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący, reprezentowany przez opiekuna prawnego, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA we Wrocławiu. Opiekun prawny przedstawił szczegółowe dane dotyczące dochodów i stanu majątkowego rodziny, wskazując na niskie dochody i wysokie wydatki związane z remontem domu oraz utrzymaniem nieruchomości. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę dochody wszystkich członków rodziny oraz posiadany przez nich majątek.Rozstrzygnięcie
I umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, II. odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Referendarz sądowy Ewa Orłowska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Ch. reprezentowanego przez opiekuna prawnego B. Ch. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku o odszkodowanie organowi właściwemu do jego rozpoznania postanawia: I umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, II. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
Pismem z dnia 6 lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we W. pismo B. Ch. – opiekuna prawnego skarżącego -z dnia [...] wraz z wnioskiem PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata i załączonymi dokumentami źródłowymi.
Następnie pismem Sądu z dnia 13 lutego 2008 r., sygn. akt IV SA/Wr KO 9/08 zwrócono się do opiekuna prawnego skarżącego z pytaniem w jakim celu dokumenty dołączone do powyższego pisma zostały przesłane Sądowi.
W odpowiedzi na to pismo opiekun prawny w piśmie z dnia [...] wskazała, iż przedłożone dokumenty dotyczą skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 12 grudnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Wr 516/07 i wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy opiekun prawny skarżącego podała, iż mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem ze skarżącym, który jest jej synem, ma [...] lat i jest osobą [...] oraz z mężem i młodszym synem w wieku [...] lat. Podała, że pobiera emeryturę w wysokości 524,69 zł, starszy syn (skarżący) rentę w kwocie 1331,92 zł, mąż emeryturę w wysokości 1054,51 zł. Jednocześnie we wniosku tym w rubryce nr 8 "stan majątkowy osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym" znajduje się oświadczenie młodszego syna, iż nie wyraża on zgody na przetwarzanie jego danych osobowych. Oświadczenie młodszego syna o tej treści znajduje się również w rubryce nr 10 "dochody". Wspólny miesięczny dochód skarżącego, ojca i matki (opiekuna prawnego) wynosi łącznie 2911,12 zł. Matka skarżącego podała, że wydatki jej rodziny obejmują remont domu, zakup leków, ubrań, żywności, środków czystości, opłaty z tytułu posiadanych nieruchomości i ubezpieczenia młodszego syna, za ogrzewanie, gaz, leczenie i opłaty ponoszone w urzędach i w związku z przejazdami środkami komunikacji. Podała także, że posiada dwa domy jednorodzinne o powierzchniach: 90,25m2 i 233,92 m2, nieruchomość rolną oraz że nie posiada oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych. Podała, że w związku z katastrofą budowlaną załącza dokumenty obejmujące rachunki i faktury. Dokumenty te zawierają plik poniesionych m. in. w [...] r. i [...] r. rachunków z tytułu wydatków na remont domu. Ponadto przedłożono dokumenty potwierdzające opłaty z tytułu ubezpieczenia w KRUS tj. w [...]r. 240,80 zł, 251,80 zł, 251 zł, 251 zł, w [...] r. tj. 251 zł, 251 zł, 251 zł, 251 zł, 257 zł oraz dokumenty ubezpieczenia budynków, z których wynika, iż rodzice skarżącego są właścicielami stodoły, stajni i dwóch domów mieszkalnych i ponieśli z tego tytułu dnia [...] r. wydatek w kwocie 201 zł; a ponadto decyzję Wójta Gminy [...], z której wynika, iż za [...] r. łączne zobowiązanie pieniężne z tytułu podatku rolnego i od nieruchomości wynosi 53 zł, a kwartalne raty wynoszą 14 zł, 13 zł, 13 zł, 13 zł . Przedłożono również zaświadczenie z urzędu gminy potwierdzające, iż rodzice skarżącego są podatnikami podatku rolnego z gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,1061 ha, z którego hektary przeliczeniowe wynoszą 0,2049 ha oraz z tytułu gruntów leśnych o powierzchni 0,1431 ha i zaświadczenie tego urzędu stwierdzające, że skarżący nie jest podankiem podatku rolnego oraz dwa zaświadczenie urzędu skarbowego, z których wynika, iż skarżący w roku [...] i [...] nie deklarował dochodu do opodatkowania. Natomiast z zeznań podatkowych rodziców wynika, iż w [...] r. otrzymali oni dochód w kwocie 21.111,80 zł, w [...] r. w kwocie 22.097,48 zł.
Przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i pkt 2 tego przepisu. W myśl art. 258 § 3 tej ustawy do postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące postanowień sądu.
Z treści przepisu art. 239 pkt 1 lit "f" cytowanej ustawy wynika zaś, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu powszechnego obowiązku obrony.
Z tych względów należało umorzyć jako bezprzedmiotowe postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Przepis art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ opiekun prawny skarżącego, czyli jego matka nie wykazała, iż spełnia on przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w tym zakresie.
Istotne jest, iż skarżący, który jest osobą [...] i nie jest w stanie samodzielnie reprezentować swoich interesów mieszka i pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym razem z matką (opiekunem prawnym) i ojcem, przy czym skarżący posiada stały dochód z tytułu renty w kwocie 1331,92 zł, a rodzice również posiadają stałe źródło utrzymania, gdyż pobierają emerytury w wysokości 1054,51 zł (ojciec) i 524,69 zł (matka). Przy rozpoznaniu zaś wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wziąć pod uwagę dochody wszystkich osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym, a zatem skarżącego i jego rodziców, które wynoszą łącznie 2.911,12 zł, co oznacza iż skarżący reprezentowany przez matkę pełniąca funkcję opiekuna prawnego jest w stanie ponieść koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Natomiast z uwagi na oświadczenie młodszego brata skarżącego, iż nie wyraża on zgody na przetwarzanie jego danych osobowych dotyczących wysokości dochodu i stanu majątkowego przy rozpoznaniu niniejszego wniosku nie wzięto pod uwagę tych danych.
Podkreślić należy również, że wykazany dochód 2.911,12 zł znacznie przekracza kwotę 1404 zł stanowiącą kryterium dochodowe dla czteroosobowej rodziny określone w art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 2003r. o pomocy społecznej (Dz. Nr 64, poz. 593 ze zm.), uprawniające do ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej, które przysługują m. in. osobom znajdującym się w trudniej sytuacji materialnej. Powyższe oznacza, iż rodzina skarżącego nie znajduje się w takiej sytuacji. Ponadto świadczenie rentowe skarżącego przekracza znacznie kwotę 936 zł brutto określają wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2007 r. (rozporządzenie w sprawie tego wynagrodzenia z dnia 12 września 2006 r.).
Przy rozpoznaniu niniejszego wniosku należało wziąć pod uwagę również stan majątkowy rodziców skarżącego, z którego wynika, iż posiadają oni dwa domy mieszkalne, nieruchomość rolną i leśną, stodołę i stajnię. Stan ten nie uzasadnia przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Nieruchomość rolna i leśna stanowi bowiem nie tylko obciążenie w postaci podatku, ale również dodatkowe źródło dochodu, co z kolei uzasadnia ocenę, iż przy rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wziąć pod uwagę wszystkie źródła dochodów uzyskanych przez skarżącego i osoby z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Z decyzji organu gminy w sprawie wymiaru podatku rolnego i od nieruchomości za [...]r. wynika nadto, iż kwartalne raty z tego tytułu są niewielkie, gdyż poszczególne z nich wynoszą: 14z ł, 13 zł, 13 zł i 13 zł, a zatem nie stanowią nadmiernego obciążenia finansowego dla rodziny, którego poniesienie spowodowałoby niemożność pokrycia wynagrodzenia fachowego pełnomocnika.
Jeżeli zaś chodzi o pozostałe wydatki przedstawione przez opiekuna prawnego to wskazać trzeba, iż wydatki z tytułu remontu poniesione w [...] r. i [...] r. nie uzasadniają przyznania prawa pomocy, gdyż pozostają bez wpływu na ocenę aktualnej sytuacji materialnej rodziny skarżącego, a ponadto nie są to niezbędne koszty utrzymania rodziny, uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku. Natomiast wydatek w wysokości 210 zł z tytułu ubezpieczenia OC budynków nie stanowi przesłanki przemawiającej za uwzględnieniem wniosku, gdyż ma on charakter jednorazowy, został już poniesiony, a wspomniane ubezpieczenie obejmuje okres 12 miesięcy. Wysokości innych zaś wydatków matka skarżącego nie podała.
Z tych względów należało odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 239 pkt 1 lit "f" oraz art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło