IV SA/Wr 517/14

|Sygn. akt IV SA/Wr 517/14 | | , , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 8 maja 2015 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący, , Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), , Sędziowie, Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia NSA Jolanta Sikorska, , , Protokolant, asystent sędziego Krzysztof Caliński, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 8 maja 2015 r., sprawy ze skargi Z. R., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji uchylającej w całości decyzję odmawiającą przyznania zasiłku celowego, , oddala skargę., , , Postanowieniem z dnia [...] lutego 2014r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. po zapoznaniu się z żądaniem Z. R. o zmianę decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] stycznia 2013 r. ([...]), którą Kolegium - po rozpatrzeniu odwołania Z. R. od, wydanej z upoważnienia Prezydenta W., decyzji Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr 1 Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] stycznia 2013 r. ([...]), odmawiającej przyznania zasiłku celowego - uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, na podstawie art. 61 a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.), odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie zmiany wyżej wymienionej decyzji. W uzasadnieniu podało, że w dniu 10 grudnia 2012 r. Z. R. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. o przyznanie i odprowadzanie do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zasiłku bezgotówkowego w postaci składki emerytalno - rentowej. Decyzją z dnia 7 stycznia 2013 r. organ pierwszej instancji odmówił udzielenia Z. R. pomocy w formie zasiłku celowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania Z. R., uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Wnioskiem z dnia 27 stycznia 2014 r. Z. R. wystąpił - między innymi - o zmianę decyzji z dnia 30 stycznia 2013 r. ([...]) "w oparciu o art. 154 K.p.a.". Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, co następuje: Zgodnie z art. 154 § 1 K.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W przypadkach określonych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji (§ 2).W myśl art. 61 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosownie zaś do art. 61a § 1 K.p.a., gdy żądanie o wszczęcie postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania służy zażalenie (art. 61 a § 2 K.p.a.). Przepis art. 61a ust. 1 K.p.a. ma zastosowanie wyłącznie do postępowań wszczynanych na wniosek. Zgodnie z art. 61a § 1 K.p.a., wszczęcie - na wniosek - postępowania wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji publicznej. Ustawodawca nie określił co należy rozumieć pod sformułowaniem "z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte". Odmowa wszczęcia postępowania może mieć miejsce, gdy wystąpi niedopuszczalność wszczęcia takiego postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych. Według Kolegium, przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 K.p.a. należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. W rozpatrywanej sprawie Z. R. zażądał zmiany - na podstawie art. 154 K.p.a. - decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] stycznia 2013 r. ([...]) uchylającej decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania zasiłku celowego i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Należy jednak zwrócić uwagę, że z zakresu stosowania przepisu art. 154 K.p.a. należy wyłączyć niektóre decyzje ostateczne, o których mowa w art. 138 K.p.a. W szczególności w trybie art. 154 § 1 K.p.a. nie jest dopuszczalne uchylenie lub zmiana decyzji kasacyjnej, tj. decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi (art. 138 § 2 K.p.a.), ponieważ decyzja kasacyjna nie rozstrzyga sprawy co do istoty (zob. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz wydanie V). W tej sytuacji stan faktyczny sprawy wyczerpuje znamiona pojęcia "uzasadnionych przyczyn", z powodu których postępowanie nie może być wszczęte. Wnioskiem z dnia 17 kwietnia 2014r. Z. R. zwrócił się do Kolegium o ponowne rozpatrzenie spraw, w tym niniejszej. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił orzekanie "w tym samym składzie jak w zaskarżonych orzeczeniach co jest niegodne z prawem". Twierdził też, że "Uzasadnienie postanowienia Kolegium jest kuriozalne i nacechowane demagogią". Wydając zaskarżone postanowienie Kolegium rażąco łamie prawo, gdyż jego orzeczenia nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawa, skazując stronę postępowania administracyjnego na śmierć z głodu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. ponownie rozpoznając sprawę postanowieniem z dnia 13 maja 2014r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie . Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia wskazało art. 138 § pkt 1 w związku z art. 144, art. 127 § 3 i art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie podało, ze kasacyjny charakter decyzji i fakt, że nie rozstrzyga sprawy co do istoty powoduje, że Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie zmiany tej decyzji na podstawie art. 154 K.p.a. oraz stwierdziło, że nie znajduje żadnych podstaw prawnych i faktycznych do uznania, że postanowienie z dnia 27 lutego 2014r. nie tylko w jakikolwiek sposób narusza prawo, ale "skazuje stronę postępowania na śmierć z głodu". Skargę między innymi na powyższe postanowienie złożył wnioskodawca. Domagał się wyeliminowania z obrotu prawnego wszystkich orzeczeń wydanych w sprawie przez Kolegium, gdyż naruszają prawo w sposób rażący odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie na złożone wnioski o stwierdzenie nieważności, gdy trwa nadal zawisłość w sprawie przed organem odwoławczym. Wniósł o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu "w związku z odmową wszczęcia postępowania z art. 156 kpa., gdyż trwa nadal zawisłość przed tym organem" oraz przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu podał: "Nie zgadzając się z uzasadnieniem doręczonych mi postanowień należy zauważyć, że jako strona w tej sytuacji mam prawo do otrzymania następnej częściowej decyzji dopełniającej rozstrzygnięcie sprawy zakończonej postanowieniami Kolegium z dnia 6 lutego 2014 r., ponieważ trwa nadal zawisłość sprawy przed organem administracyjnym. Organ administracyjny, jest zobowiązany do rozstrzygnięcia w takiej dopełniającej decyzji wszystkich żądań zgłoszonych przez stronę we wniosku I zakończyć sprawę w całości, gdyż w praktyce, miało miejsce, że rozstrzygnięcie zakończone postanowieniem Kolegium z dnia 14 maja 2013 r. sporządzone zostało w sposób nieprecyzyjny z powodu błędu w ocenie stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz niedbalstwa przy sporządzaniu, czym Kolegium naruszyło prawo wydając postanowienie w samej rzeczy częściowe i niekompletne, gdyż pozostawiono bez rozpatrzenia wniosek strony o zmianę decyzji MOPS w oparciu o art. 154 kpa a innymi postanowieniami Kolegium bezzasadnie odmówiło uzupełnienia rozstrzygnięcia orzeczonego decyzją, na które to postanowienia odwołanie wnosi się dopiero wraz ze skargą na decyzję do WSA. Moim zdaniem niekompletność rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją Kolegium jest widoczna na pierwszy rzut oka przy porównaniu go z materiałami zawartymi w aktach sprawy i żądaniami strony oraz z zakresem postępowania wyjaśniającego i zebranymi w sprawie materiałami i dowodami. Powodując nieważność postanowień Kolegium umarzających postępowania na wniesione wezwania do dokonania czynności a następnie innymi odmawiających uzupełnienia tych postanowień i odmawiających stwierdzenia ich nieważności. Ponadto Kolegium orzekło w tym samym składzie jak w zaskarżonych orzeczeniach lub w sposób nepotyczny, co jest niezgodne z prawem. Uzasadnienie postanowienia Kolegium jest kuriozalne i nacechowane demagogią. Kolegium odmawiając wszczęcia postępowania w nowej sprawie w trybie nadzwyczajnym łamie prawo w sposób rażąc, gdyż jego orzeczenia nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawa, skazując stronę postępowania administracyjnego na śmierć z głodu". Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuję : Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwości między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola zaskarżonego postanowienia w zakresie jego legalności daje podstawę do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Skarżący w dniu 27 stycznia 2014r. wystąpił z wnioskiem o zmianę decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 30 stycznia 2013r. SKO [...] "w oparciu o art. 154 K.p.a.". Decyzja SKO we W. z dnia 30 stycznia 2014r. uchyliła i przekazała do ponownego rozpoznania decyzję organu I instancji MOPS we W. z dnia 7 stycznia 2013r. odmawiającą ustalenia wnioskodawcy zasiłku celowego. Przepisy dotyczące zmiany postanowienia lub decyzji w trybie art. 154 K.p.a., nie regulują kwestii odmowy wszczęcia postępowania. O odmowie wszczęcia postępowania stanowi art. 61 a §1 K.p.a. Przepis ten mówi, że gdy żądanie o jakim mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z powołanego przepisu wynika, że podstawą do odmowy wszczęcia postępowania mogą być dwie okoliczności – brak przymiotu strony i inne uzasadnione okoliczności. Wobec powyższego przedmiotem oceny Sądu jest czy któraś z wymienionych przesłanek występuje. Pierwsza z wymienionych okoliczności w niniejszej sprawie nie występuje. Skarżący jest stroną w rozpoznawanej sprawie. Druga z przesłanek odmowy sprowadza się do tego czy jest to przyczyna uzasadniona okolicznościami istniejącymi poza tym podmiotem. Jest to kwestia leżąca w sferze ocen organu administracyjnego, choć zaistnienie takiej okoliczności skutkuje odmową wszczęcia postępowania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. trafnie zauważyło, że skarżący żądał zmiany na podstawie art. 154 K.p.a. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 30 stycznia 2013r. ([...]) uchylającej decyzje organu pierwszej instancji odmawiającej przyznania zasiłku celowego i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Słusznie też organy zauważają, że z zakresu stosowania przepisu art 145 K.p.a., należy wyłączyć niektóre decyzje, o których mowa w art. 138 K.p.a. Do takich wyłączeń należy zaliczyć decyzje uchylające decyzje organu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi (art. 138 § 2 K.p.a.). Taka decyzja nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Z treści art. 154 K.p.a. w ocenie Sądu wynika, że przepis ten dotyczy decyzji ostatecznej, która rozstrzyga sprawę merytorycznie w sensie negatywnego rozpoznania zgłoszonego żądania. Decyzja z dnia 30 stycznia 2013r., o której mowa w niniejszej sprawie powoduje, że brak jest jakiejkolwiek decyzji w sprawie albowiem wydana decyzja przez organ pierwszej instancji została uchylona. Zatem nie ma żadnej decyzji i wniosek należy rozpoznać na nowo według wskazówek zawartych w decyzji organu drugiej instancji. W takich okolicznościach brak jest podstaw do zastosowania art. 154 K.p.a., decyzja nie przesądza bowiem o treści rozstrzygnięcia, w sensie nabycia praw związanych ze złożonym wnioskiem. Tym samym należy się zgodzić z organami, że okoliczności sprawy, a także przepisy prawa uniemożliwiają wszczęcie postępowania w trybie art. 154 K.p.a. To z kolei o zasadności wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w trybie art. 154 K.p.a. Dodać też należy, ze skarga nie zawiera żadnych merytorycznych zarzutów, w większości odnosi się do innych rozstrzygnięć. W związku z tym na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak wyżej.