IV SA/Wr 518/04

WyrokWSA we Wrocławiu2004-12-10

Skład orzekający: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wysokość przyznanego zasiłku stałego powinna uwzględniać stopień niepełnosprawności skarżącego, czy jedynie jego dochód w stosunku do kryterium dochodowego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że wysokość zasiłku stałego jest ustalana na podstawie różnicy między kryterium dochodowym a dochodem osoby samotnie gospodarującej, zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Stopień niepełnosprawności, choć stanowi przesłankę do przyznania zasiłku, nie wpływa na jego wysokość, która zależy wyłącznie od dochodu.
Stan faktyczny
Skarżący J. M. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji przyznającą mu zasiłek stały. Skarżący uważał, że zasiłek powinien być wyższy, argumentując, że przyznana kwota jest krzywdząca i uniemożliwia zakup leków. Zarzucał również organowi I instancji podanie nieprawdziwych informacji o jego stopniu niepełnosprawności. Organy administracji ustaliły, że skarżący jest osobą samotnie gospodarującą, posiada znaczny stopień niepełnosprawności, a jego dochód (zasiłek pielęgnacyjny i dodatek mieszkaniowy) jest niższy od kryterium dochodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2004r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku stałego oddala skargę Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. M. od decyzji Kierownika Działu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w W. Nr [...]z dnia [...]r. w sprawie przyznania zasiłku stałego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 37 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej /Dz.U. Nr 64, poz. 593/, utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W motywach wskazano, że zaskarżoną decyzją organ I instancji przyznał J. M. zasiłek stały na okres od dnia [...]r. do [...]r. w wysokości [...]zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z ustawą o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje: 1/ pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1, 2/ pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie – art. 8 ust. 1 pkt 2, 3. Zasiłek stały ustala się w wysokości: w przypadku osoby samotnie gospodarującej – różnicy między kryterium osoby samotnie gospodarującej, określonym w art. 8 ust. 1 pkt 1 a dochodem tej osoby, z tym, że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie, ani niższa niż 30 zł miesięcznie. Od decyzji J. M. wniósł odwołanie, w którym stwierdził, iż powinien otrzymać zasiłek w wysokości [...] zł, tak jak osoby posiadające niższą grupę. Przyznanie zasiłku w wysokości [...]zł jest dla niego krzywdzące i niezrozumiałe i pozbawia go możliwości zakupu niezbędnych leków. Zarzuca, że organ I instancji podawał nieprawdziwie, że posiada niższą grupę niepełnosprawności. Organ I instancji przekazując sprawę do rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, poinformował, że J. M., lat [...], rozwiedziony, jest osobą samotną, posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności przyznany do [...]r. Z tego tytułu pobierał zasiłek wyrównawczy, a od [...]r. został mu przyznany zasiłek stały. Jego miesięczny dochód wynosi [...]zł /zasiłek pielęgnacyjny – [...]zł + dodatek mieszkaniowy – [...]zł/. Zasiłek został przyznany w wysokości różnicy pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem strony. Nadto w piśmie z dnia [...]r. – Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w W. poinformował, iż omyłkowo w piśmie dot. J. M. podano, że posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności. Posiada on bowiem znaczny stopień niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie stwierdziło, że jak wynika z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, J. M. /lat [...], rozwiedziony, wykształcenie średnie ogólne, nie pracuje/ zamieszkuje sam w mieszkaniu komunalnym jednoizbowym, wyposażonym w instalację wodociągową, elektryczną, ogrzewanym piecem węglowym. Orzeczeniem nr [...]Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [...]r. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności na okres do [...]r. Na jego dochód składa się zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...]zł oraz dodatek mieszkaniowy w wysokości [...]zł. Łączny miesięczny dochód wynosi [...]zł. Kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, który uzależnia prawo do świadczeń z pomocy społecznej, wynosi 461 zł. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej: "Zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej." Ust. 2 tego przepisu określa, że zasiłek stały ustala się w wysokości: w przypadku osoby samotnie gospodarującej – różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie. Zgodnie z art. 37 ust. 3, kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 30 zł miesięcznie. Oznacza to, że wysokość zasiłku nie jest uzależniona od stopnia niepełnosprawności lecz od dochodu osiąganego przez uprawnioną osobę. Wyliczona w ten sposób wysokość zasiłku stałego to różnica między kryterium dochodowym /461 zł/ a dochodem miesięcznym /[...]zł/: 461 zł – [...]zł = [...]zł. W takiej wysokości został stronie zasiłek przyznany, zatem stwierdzić należy, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja organu I instancji jest zgodna z obowiązującymi przepisami. W skardze do sądu administracyjnego na tę decyzję J.M. stwierdził, że posiada znaczny stopień niepełnosprawności, a dodatek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł został mu przyznany jako osobie o takim stopniu niepełnosprawności. Podniósł, że z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji nie da się polemizować, ponieważ "stanowi ona zbiór luźnych dywagacji i mętnych sofizmatów." Wniósł o uchylenie decyzji i przyznania mu zasiłku w kwocie [...] zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, powtarzając argumentację przytoczoną w zaskarżonej decyzji. Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Powołany jako podstawa rozstrzygnięcia art. 37 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej /Dz.U. nr 64, poz. 593/ przewiduje, że zasiłek stały przysługuje 1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. 2. Zasiłek stały ustala się w wysokości: 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej – różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie; 2) w przypadku osoby w rodzinie – różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. Zasady ogólne udzielenia pomocy społecznej, cele oraz krąg podmiotów objętych tą pomocą zostały określone w przepisach działu I powołanej wyżej ustawy o pomocy społecznej. Przepis art. 2 ust. 1 tej ustawy stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Ponadto, przepis art. 3 ust. 1 i 2 mówi, że pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, a zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa wyżej przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Powody udzielenia pomocy społecznej wymienione są w szczególności w przepisie art. 7 ustawy o pomocy społecznej na zasadach wskazanych w dalszych przepisach. Z niniejszej sprawy wynika, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji unormowanej w art. 37 wymienionej ustawy. Oceniając zaskarżoną decyzję zgodnie ze swoimi kompetencjami, Sąd uznał, iż nie narusza ona ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania. Organy wydające decyzje w niniejszej sprawie dokonały prawidłowych ustaleń odnośnie sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej skarżącego, a wysokość przyznanego zasiłku stałego została ustalona zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy o pomocy społecznej. Jedną z podstawowych zasad udzielania pomocy społecznej formułuje art. 8 ust. 1 powołanej wyżej ustawy stanowiąc, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom, których dochód nie przekracza wskazanego w tym przepisie kryterium. Jest to zasada ogólna obowiązująca w odniesieniu do wszystkich form pomocy społecznej o charakterze świadczeń pieniężnych, w tym i zasiłków stałych, które przyznawane są na podstawie przepisu art. 37 powołanej ustawy o pomocy społecznej. Zawiera on normę prawną, określającą przesłanki ubiegania się o zasiłek stały. Świadczenie w postaci zasiłku stałego wyrównawczego nie charakteru uznaniowego, a przysługuje jedynie po spełnieniu warunków, o których wyżej mowa. Przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej nie zawiera żadnych postanowień szczególnych, które zezwalałyby na odstępstwo od ogólnej zasady wyrażonej w treści art. 8 ust. 1 ustawy i organy administracji obu instancji trafnie przyjęły, że skarżący nie jest uprawniony do uzyskania tej formy pomocy społecznej w wyższej wysokości. Wbrew zarzutowi skargi należy stwierdzić, że dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy bez znaczenia pozostaje fakt zaliczenia skarżącego do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, gdyż zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej oba stopnie niepełnosprawności są równoznaczne z całkowitą niezdolnością do pracy stanowiącą – zgodnie z art. 37 jedną z przesłanek uzyskania zasiłku stałego. Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjnym kontrolujący tylko działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem nie znalazł podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja prawo narusza, wobec czego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło