IV SA/Wr 518/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędziowie WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Asesor WSA Ewa Kamieniecka Protokolant Robert Hubacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2006 r. sprawy ze skargi M. F. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w P. z dnia [...]r. Nr [...] Orzeczeniem z dnia [...]r., Nr [...], Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P. stwierdziła u M. F. schorzenia z: § 68 pkt 1, oraz z § 72 pkt 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151, poz. 1595). Stanowiło to podstawę do ustalenia, że poborowy jest zdolny do służby wojskowej - Grupa I, kategoria A. W odwołaniu skarżący wniósł o zmianę tego orzeczenia. Powołał się na swój stan zdrowia, udokumentowany opinią lekarza specjalisty psychiatry. Podkreślił, że leczy się u lekarza psychiatry oraz u psychologa. Stwierdził, że jest załamany, nie wyobraża sobie pobytu w wojsku i wie, że sobie tam nie poradzi. Lekarz psychiatra zamierza skierować skarżącego na leczenie odwykowe zamknięte. Orzeczeniem Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r., nr [...], w oparciu o przepisy art. 29 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r., Nr 241, poz. 2416) oraz w oparciu o § 3 ust. 7, § 4 ust. 8, § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określania ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. Nr 151, poz. 1594), a także § 22 ust. 1 i 2, § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151, poz. 1595), utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, że po analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej nie stwierdzono nieprawidłowości, które mogłyby stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Z przeprowadzonego lekarskiego specjalistycznego badania psychiatrycznego nie wynika bowiem, aby zaburzenia psychiczne ze skłonnością do nadużywania alkoholu upośledzały sprawność ustroju w stopniu uzasadniającym uznanie skarżącego w grupie I osób badanych (poborowi) za niezdolnego do czynnej służby wojskowej. Organ I instancji uznał zatem prawidłowo, że stwierdzone zaburzenia mieszczą się w zakresie pojęciowym § 68 pkt 1 i § 72 pkt 1 powołanego załącznika nr 2. Przedstawiona opinia lekarza specjalisty nie zawiera danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny stopnia nasilenia zaburzeń, dokonanej przez lekarza specjalistę psychiatrę badającego dla potrzeb orzeczniczych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, M. F. wniósł o "rozpatrzenie jego prośby". Podniósł, że nie został wezwany przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską. Żaden lekarz z nim nie rozmawiał. Decyzję otrzymał zaocznie. Jest załamany. Stwierdził, że nadal leczy się psychiatrycznie i psychologicznie. Jest słaby psychicznie, ma lęk przed wojskiem i sobie tam nie poradzi. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Stopień nasilenia schorzeń został bowiem ustalony w oparciu o zgromadzoną dokumentację medyczną i o wynik przeprowadzonego dla potrzeb orzeczniczych badania lekarskiego specjalistycznego (psychiatrycznego). Oceny zdolności do czynnej służy wojskowej dokonano natomiast zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr . 151, poz. 1595). Organ II instancji podniósł, że z przeprowadzonego badania lekarskiego specjalistycznego wynika, że aktualny stopień nasienia schorzeń ze strony stanu psychicznego skarżącego, tj.: zaburzeń osobowości i nadużywania alkoholu mieści się w zakresie pojęciowym § 68 pkt l i § 72 pkt l z załącznika nr 2 do powołanego rozporządzenia, nieznacznie upośledza zdolności adaptacyjne i nie wykazuje cech uzależnienia. Kwalifikuje to skarżącego grupie I osób badanych (poborowi) do kategorii A zdolności do służby wojskowej. Organ II instancji rozpatrując odwołanie nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania wynikającego z § 23 ust. 2 powołanego rozporządzenia. Przedstawiona przez skarżącego dokumentacja medyczna z gabinetu leczenia nerwic w Wolsztynie nie zawiera bowiem danych, mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny stopnia nasilenia schorzeń dokonanej przez badającego dla potrzeb orzeczniczych lekarza specjalistę psychiatrę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach - wraz z załącznikiem nr 2 - wykazem chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej (Dz.U. Nr 151, poz. 1595). Zgodnie z § 14 tego rozporządzenia, orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej, o zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej poza granicami państwa, o zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach wojsk i służb oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych i funkcjach wojskowych, a także o związku choroby lub ułomności z czynną służbą wojskową wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby - także obserwacji szpitalnej, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, o których mowa w § 6. Wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i skompletowaniu wymaganej dokumentacji (§ 16 ust. 1 rozporządzenia). Według § 23 ust. 2 rozporządzenia, wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby komisja taka może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierać w szczególności rozpoznanie; ustalenie kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej; w razie stwierdzenia chorób i ułomności - określenie ich związku lub braku związku z czynną służbą wojskową (§ 17 ust. 1 rozporządzenia). Orzeczenie w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej sporządza się według wzoru określonego w załączniku nr 5 do rozporządzenia (§ 17 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia). Zgodnie z pkt 12 tego wzoru, orzeczenia wojskowych komisji lekarskich powinny zawierać uzasadnienie. Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ orzekający wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 kpa.). Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa.). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przedstawionych zasad procedury administracyjnej. Mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obydwu instancji przeprowadziły wprawdzie bądź zleciły przeprowadzenie specjalistycznych badań lekarskich oraz oceniły dokumentację lekarską przedłożoną przez skarżącego. Skarżący podkreślał jednak w odwołaniu oraz dołączył na tę okoliczność stosowną dokumentację medyczną jego schorzeń o podłożu psychicznym. Wynika z nich, że skarżący ma zaburzoną psychopatyczną osobowość, niedojrzałą emocjonalnie. Z uwagi na możliwość powołania do czynnej służby wojskowej popada w ciągi alkoholowe i zażywa amfetaminę. Rozważana była w związku z tym możliwość umieszczenia skarżącego w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym. Opisane ułomności są szczególnie istotne w ocenie zdolności określonej osoby do służby wojskowej. Należało zatem w takiej sytuacji skierować skarżącego na psychiatryczną obserwację szpitalną. Organy obydwu instancji oparły się tu jednak tylko na badaniu przeprowadzonym w postępowaniu I instancji przez lekarza specjalistę psychiatrę. Takie postępowanie organu II instancji narusza powołane wyżej przepisy art. 7, 77 oraz 80 kpa. Należy także podkreślić, że w orzeczeniu I instancji w ogóle nie wyjaśniono przesłanek podjęcia zaskarżonych decyzji, gdyż nie zamieszczono uzasadnienia. W orzeczeniu II instancji nie zamieszczono natomiast właściwego uzasadnienia, zgodnie z wymogiem pkt 12 załącznika nr 5 do rozporządzenia (§ 17 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia) Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, w związku z art. 107 § 3 kpa. Poprzestano na ogólnikowym stwierdzeniu, że przedstawiona przez skarżącego opinia lekarza specjalisty nie zawiera danych mogących spowodować uzasadnione wątpliwości co do oceny stopnia nasilenia zaburzeń dokonanej przez badającego dla potrzeb orzeczniczych lekarza specjalistę psychikę. Uniemożliwiło to Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu odtworzenie procesu myślowego, który doprowadził organy orzekające do uznania, że skarżący jest zdolny do służby wojskowej z kategorią A. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy zatem przeprowadzić postępowanie zgodnie z regułami procedury administracyjnej, a w szczególności spełnić w wydanym orzeczeniu dyspozycję pkt 12 załącznika nr 5 powołanego rozporządzenia, w związku z art. 107 § 3 kpa. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.