IV SA/Wr 519/04
WyrokWSA we Wrocławiu2006-04-20
Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Wanda Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Marcin Miemiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek pielęgnacyjny i dodatek mieszkaniowy powinny być wliczane do dochodu osoby ubiegającej się o zasiłek stały przy ustalaniu jego wysokości?Ratio decidendi
Zasiłek pielęgnacyjny i dodatek mieszkaniowy stanowią dochód osoby ubiegającej się o zasiłek stały, ponieważ nie zostały wyłączone z katalogu dochodów na mocy przepisów ustawy o pomocy społecznej. Wysokość zasiłku stałego jest ustalana jako różnica między kryterium dochodowym a dochodem osoby, z zastrzeżeniem, że nie może przekroczyć określonej kwoty maksymalnej.Stan faktyczny
J. M., osoba samotnie gospodarująca ze znacznym stopniem niepełnosprawności, skarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji przyznającą jej zasiłek stały w określonej wysokości. Skarżący domagał się wyższej kwoty zasiłku, argumentując, że zasiłek pielęgnacyjny i dodatek mieszkaniowy nie powinny być wliczane do jego dochodu przy ustalaniu wysokości zasiłku stałego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia NSA Wanda Mirosława Rozbicka-Ostrowska WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Protokolant Robert Hubacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku stałego wyrównawczego I. oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz Kancelarii Adwokackiej adwokata P. L. tytułem kosztów zastępstwa prawnego z urzędu kwotę 292 zł 80/100 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100).
Decyzją Kierownika Działu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w W. Nr [...]z dnia [...]r., zmieniającej decyzję Nr [...]z dnia [...]r. w sprawie przyznania zasiłku stałego, przyznano J. M. zasiłek stały w okresie od dnia [...]r. do dnia [...]r. w wysokości [...]zł miesięcznie. Od tej decyzji J. M. wniósł odwołanie, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji oraz przyznania zasiłku w kwocie [...] zł wraz z dodatkiem mieszkaniowym, czyli nie mniej niż [...] zł dziennie. Odwołujący się oświadczył, że jest inwalidą I grupy (o znacznym stopniu niepełnosprawności). Należy mu się zasiłek stały wyrównawczy w kwocie 418 zł, a nie [...] zł, jak w zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że zasiłek pielęgnacyjny przyznawany jest osobie udzielającej mu pomocy, a nie jemu, a zasiłek w kwocie 418 zł otrzymują osoby z niższą grupą inwalidzką. Zasiłek pielęgnacyjny nie zostanie mu przyznany z dniem [...]r. Wtedy otrzyma tylko [...] zł, a więc mniej od osób z niższą grupą.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...]r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 37 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Organ I instancji, przekazując pismem z dnia [...]r. akta sprawy Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, poinformował, że J. M. ma [...] lat, jest rozwiedziony, jest osobą samotną, posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności przyznany do dnia [...]r. Z tego tytułu pobierał zasiłek wyrównawczy, a od [...]r. został mu przyznany zasiłek stały. Jego miesięczny dochód wynosi [...]zł (zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...]zł + dodatek mieszkaniowy w kwocie [...]zł). Zasiłek został przyznany w wysokości różnicy pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem odwołującego się. W piśmie z dnia [...]r. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w W. poinformował, że w piśmie z dnia [...]r. omyłkowo podał, że J. M. posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności, gdy w rzeczywistości posiada on znaczny stopień niepełnosprawności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że z przeprowadzonego w I instancji wywiadu środowiskowego wynika, że odwołujący się jest rozwiedziony, ma wykształcenie średnie ogólne, nie pracuje, zamieszkuje sam w mieszkaniu komunalnym jednoizbowym, wyposażonym w instalację wodociągową i elektryczną, ogrzewanym piecem węglowym. Orzeczeniem nr [...]Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [...]r. odwołujący się został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności na okres do [...] r. Na dochód odwołującego się składa się zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...]zł oraz dodatek mieszkaniowy w wysokości [...]zł. Daje to łączny miesięczny dochód w kwocie [...]zł. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, który uzależnia prawo do świadczeń z pomocy społecznej, kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 461 zł. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej: "Zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej." Z art. 37 ust. 2 wynika, że zasiłek stały ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby, z tym, że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie. Z kolei zgodnie z art. 37 ust. 3, kwota zasiłku stałego może być niższa niż 30 zł miesięcznie. Oznacza to, że wysokość zasiłku jest uzależniona od dochodu osiąganego przez uprawnioną osobę.
Wyliczona w ten sposób wysokość zasiłku stałego stanowi różnicę między ustawowym kryterium dochodowym w kwocie 461 zł, a dochodem miesięcznym odwołującego się w kwocie [...]zł, na który składa się zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...]zł oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie [...]zł. Różnica ta wynosi [...]zł miesięcznie. W takiej też wysokości został odwołującemu się przyznany zasiłek. Stąd też, zdaniem organu II instancji, odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji celem przyznania mu należnego zasiłku w kwocie [...] zł miesięcznie. Posiada bowiem znaczny stopień niepełnosprawności, a dodatek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł został mu przyznany jako osobie posiadającej znaczny stopień niepełnosprawności.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie.
Postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia zasiłku stałego zostało wszczęte z urzędu w związku z regulacją zawartą w przepisie art. 149 ustawy z dnia 12 marca 2000 r. o pomocy społecznej. Utrzymana w mocy w II instancji decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 8 ust. 1, art. 37 oraz art. 106 ust. 1, 3, 4 ustawy o pomocy społecznej.
Skarżący jest osobą samotnie gospodarującą. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pomocy społecznej przysługuje takiej osobie, jeśli jej dochód miesięczny nie przekracza 461 zł miesięcznie. Niesporne w sprawie jest, że skarżący nie przekroczył tego progu dochodowego. Artykuł 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej określa jako dochód sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu - z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Artykuł 8 ust. 4 ustawy stanowi ponadto, że do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze oraz świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych. Przepisy powołanego art. 8 ust. 3 oraz 4 określają pojęcie dochodu na potrzeby ustalania prawa do świadczeń pomocy społecznej, uregulowanych ustawą o pomocy społecznej. Dotyczą zatem także przyznanego skarżącemu zasiłku stałego.
Zgodnie z tymi przepisami przychody miesięczne skarżącego z tytułu zasiłku pielęgnacyjnego ([...]zł) oraz dodatku mieszkaniowego ([...]zł), o łącznej wysokości [...]zł, są jego dochodem w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. Bezzasadne są zatem żądania skarżącego, który domaga się niewliczania zasiłku pielęgnacyjnego do jego dochodu, stanowiącego podstawę obliczenia zasiłku. Zasiłek pielęgnacyjny, jak również dodatek mieszkaniowy, który otrzymywał skarżący, nie zostały bowiem wyłączone jako składniki dochodu przez powołane przepisy art. 8 ust. 3 i 4 ustawy.
Artykuł 37 ust. 2 pkt 1) ustawy o pomocy społecznej stanowi, że zasiłek stały w przypadku osoby samotnie gospodarującej ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie. W przypadku skarżącego, różnica między kwotą 461 zł a [...]zł wynosi [...]zł. Skarżącemu przyznano taką kwotę zasiłku stałego. Jest to kwota maksymalna, którą organ I instancji mógł zgodnie z powołanymi przepisami przyznać skarżącemu. Zatem bezzasadne są zarzuty skarżącego o naruszeniu prawa przez organ I instancji, który przyznał skarżącemu decyzją zasiłek stały, jak również przez organ II instancji, który tę decyzję utrzymał w mocy.
W tym stanie rzeczy - zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło