IV SA/Wr 52/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na Sąd Rejonowy dla W. we W. w przedmiocie odzyskania dowodów rzeczowych zabezpieczonych w sprawie postanawia: odrzucić skargę. W dniu [...] stycznia 2021 r. wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pismo J. M. (dalej: strona, skarżący) skierowane do tutejszego Sądu, w którym skarżący zwrócił się z wnioskiem o pomoc w zakresie odzyskania dowodów rzeczowych zabezpieczonych w sprawie o sygn. akt [...], odebranych skarżącemu i jego żonie podczas przeszukania ich mieszkania w dniu [...] lipca 2010 r. Do pisma strona załączyła cztery odpisy postanowień wydanych przez Sąd Rejonowy dla W. [...] oraz Sąd Okręgowy we W. [...] w przedmiocie dowodów rzeczowych zabezpieczonych w sprawie. Powyższe pismo strony z dnia [...] stycznia 2021 r. zostało zarejestrowane jako skarga na Sąd Rejonowy dla W. we W. w przedmiocie odzyskania dowodów rzeczowych zabezpieczonych w sprawie. W kolejnych pismach, które wpłynęły do tutejszego Sądu w dniach [...] i [...] lutego 2021 r., skarżący ponowił swoją prośbę o pomoc w odzyskaniu dowodów rzeczowych zabezpieczonych w trakcie trwającego postępowania karnego, wskazując na rozstrzygnięcia odmowne wydane w tym zakresie przez Sąd Rejonowy dla W. [...]. Za pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. skarżący przesłał kolejne postanowienie ww. Sądu Rejonowego wydane w sprawie o sygn. akt [...] w przedmiocie orzeczenia o dowodach rzeczowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych. Stosownie do art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Ponadto, w myśl art. 4 p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. Rolą sądu administracyjnego jest więc uprzednie zbadanie każdej z wniesionych skarg pod względem jej dopuszczalności. Dopiero stwierdzenie, że dana sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych, będzie otwierało drogę do merytorycznej oceny kwestionowanego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Skarga wniesiona na akty lub czynności, które nie podlegają kontroli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy. Przywołana regulacja stanowi określenie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych i wynika z przepisów art. 175 ust. 1 i art. 177 Konstytucji RP. Pierwszy z przepisów stanowi, że wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe, z drugiego wynika natomiast, iż sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych do właściwości innych sądów. Powyższe oznacza, że jako zasadę ustanowiono generalne domniemanie właściwości sądownictwa powszechnego w rozstrzyganiu wszelkich spraw z zakresu wymiaru sprawiedliwości, wyjątkiem są natomiast sprawy, które ustawowo zostały zastrzeżone do właściwości innych sądów, w tym sądownictwa administracyjnego. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 53 ze zm., dalej k.k.w.), wykonywanie orzeczeń w postępowaniu karnym, w postępowaniu o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe i w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności odbywa się, co do zasady, według przepisów tej ustawy. Zgodnie z art. 6 § 2 k.k.w, skazany może składać wnioski, skargi i prośby do organów wykonujących orzeczenie. Prawo skazanego do składania wniosków, skarg i próśb przewidziane jest także w art. 102 pkt 10 k.k.w., zgodnie z którym skazany ma prawo w szczególności do składania wniosków, skarg i próśb organowi właściwemu do ich rozpatrzenia oraz przedstawiania ich, w nieobecności innych osób, administracji zakładu karnego, kierownikom jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, sędziemu penitencjarnemu, prokuratorowi i Rzecznikowi Praw Obywatelskich. Prawo skazanego do składania wniosków, skarg i próśb na piśmie oraz ustnie uszczegółowiono również w § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 2231). Odnosząc treść przywołanych przepisów do przedmiotu skargi wniesionej do tutejszego Sądu należy wskazać, że nie mieści się ona w żadnej z wymienionych kategorii spraw podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych. Zarówno treść pisma skarżącego z dnia [...] stycznia 2021 r. - zakwalifikowanego jako skarga na Sąd Rejonowy dla W. we W. w przedmiocie odzyskania zabezpieczonych dowodów rzeczowych - jak i pism uzupełniających, które wpłynęły do tutejszego Sądu w dniach [...] i [...] lutego 2021 r., wskazuje, że skarga stanowi wyraz niezadowolenia skarżącego z treści oraz z wykonywania orzeczeń wydanych przez organy orzekające w postępowaniu karnym. Skarżący, odbywający obecnie karę pozbawienia wolności, ma oczywiście prawo składać wnioski, skargi i prośby na podstawie powołanych powyżej przepisów, jednak przedmiotowa sprawa dotycząca odzyskania dowodów rzeczowych zabezpieczonych w sprawie karnej nie podlega rozpoznaniu w trybie postępowania administracyjnego. Powołane przez stronę we wniesionej skardze okoliczności, winny być zatem skierowane do właściwych w tym zakresie organów. Organem właściwym, zgodnie z art. 32 k.k.w., w pierwszej kolejności jest sędzia penitencjarny, sprawujący nadzór nad legalnością i prawidłowością wykonywania kary pozbawienia wolności, zastępczej kary pozbawienia wolności, kary aresztu wojskowego, kary aresztu lub zastępczej kary aresztu, kary porządkowej, tymczasowego aresztowania, zatrzymania, środka przymusu skutkującego pozbawienie wolności oraz środka zabezpieczającego związanego z umieszczeniem w zakładzie psychiatrycznym. Ponadto, zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 647 ze zm.), skargi dotyczące działalności jednostek organizacyjnych oraz postępowania funkcjonariusza lub pracownika Służby Więziennej, załatwiają w zależności od treści skargi i zarzutów w niej podniesionych odpowiednio: kierownik danej jednostki organizacyjnej, dyrektor okręgowy Służby Więziennej, Dyrektor Generalny Służby Więziennej i Minister Sprawiedliwości. Organy te nie są jednak organami administracji publicznej, lecz organami postępowania wykonawczego, a rozpoznawana przez nie sprawa nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej. Pomimo, że sprawa osoby osadzonej załatwiana jest w formie decyzji, nie jest to jednak decyzja administracyjna, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., stąd nie podlega kontroli sądu administracyjnego, lecz sądu penitencjarnego (art. 34 § 2 k.k.w.), którym jest sąd okręgowy (art. 3 § 2 k.k.w.). W związku z powołanymi okolicznościami, skargę wniesioną do tutejszego Sądu należało odrzucić, ponieważ jej przedmiot nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.