IV SA/Wr 521/14

|Sygn. akt IV SA/Wr 521/14 | , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 17 czerwca 2015 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący, Sędziowie, , Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.), , , Protokolant, Paulina Szpakowska, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 17 czerwca 2015 r., sprawy ze skargi Z. R., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji uchylającej, w całości decyzję odmawiającą przyznania zasiłku okresowego, , oddala skargę, , Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (dalej: Kolegium) po rozpatrzeniu wniosku Z. R. (dalej; skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. - postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. ([...]) - odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji Kolegium z dnia 29 października 2012 r. ([...]), uchylającej w całości, wydaną z upoważnienia Prezydenta W., decyzję Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr 1 Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] października 2012 r. ([...]), odmawiającą przyznania Z. R. zasiłku okresowego, i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144, art. 127 § 3 i art. 61 a § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako k.p.a.), utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Kolegium przedstawiło następujący stan sprawy. Wnioskiem z dnia 17 kwietnia 2014 r. skarżący zwrócił się do Kolegium o ponowne rozpatrzenie spraw, w których Kolegium wydało 12 postanowień, między innymi opisane na wstępie. We wniosku wyraził jednak przede wszystkim swoje niezadowolenie z zupełnie innych postanowień Kolegium - wydanych w dniu 6 lutego 2014 r. i dotyczących zupełnie innej decyzji organu pierwszej instancji - z dnia 5 sierpnia 2013 r. W sprawach rozpatrywanych na posiedzeniu w dniu 6 lutego 2014 r. skarżący nie akceptuje bowiem faktu, że jego wniosek zmianę decyzji organu pierwszej instancji w trybie art. 154 k.p.a. został przez Kolegium przekazany Prezydentowi W. i uważa, iż "trwa nadal zawisłość sprawy przed organem administracyjnym". Jeśli chodzi o opisane na wstępie postanowienie skarżący postawił zarzut orzekania "w tym samym składzie jak w zaskarżonych orzeczeniach, co jest niezgodne z prawem" oraz twierdzi, że "Uzasadnienie postanowienia Kolegium jest kuriozalne i nacechowane demagogią. Kolegium odmawiając wszczęcia postępowania w nowej sprawie w trybie nadzwyczajnym łamie prawo w sposób rażący, gdyż jego orzeczenia nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawa, skazując stronę postępowania administracyjnego na śmierć z głodu". Zdaniem Kolegium w postanowieniu z dnia 27 lutego 2014 r. wyczerpująco opisano okoliczności faktyczne oraz okoliczności prawne, które zadecydowały o podjęciu rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji Kolegium z dnia 29 października 2012 r. ([...]). Orzekając w tej sprawie ponownie Kolegium uznało te wyjaśnienia za prawidłowe i kompletne, nie znajdując jednocześnie żadnych podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonego postanowienia. Zdaniem Kolegium wszelkie działania skarżącego i Kolegium stają się pozbawione jakiegokolwiek wpływu na rzeczywistość. Jakiekolwiek byłoby rozstrzygnięcie uzasadnienie orzeczenia Kolegium, skarżący będzie z niego niezadowolony. Kolegium stwierdziło, że niezależnie od ilości podań składanych w Kolegium, organ odwoławczy nie zmieni sytuacji życiowej skarżącego. Jeśli chodzi o kasacyjną decyzję Kolegium SKO [...], skarżący domagał się nie tylko jej zmiany. Żądał już stwierdzenia nieważności tej decyzji (SKO [...]), stwierdzenia nieważności postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (SKO [...]) oraz stwierdzenia nieważności postanowienia odmawiającego stwierdzenia nieważności postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (SKO [...]). Złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (SKO [...]) oraz domagał się stwierdzenia nieważności postanowienia wydanego po rozpatrzeniu tego wniosku (SKO [...]). W niniejszej sprawie skarżący powrócił do decyzji kasacyjnej Kolegium. Właśnie jednak ów jej kasacyjny charakter i fakt, że nie rozstrzyga sprawy co do istoty spowodował, że Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie zmiany tej decyzji na podstawie art. 154 k.p.a. Mając na względzie powyższe okoliczności Kolegium nie znalazło postaw prawnych i faktycznych do uznania, że postanowienie z dnia 27 lutego 2014 r. nie tylko w jakikolwiek sposób narusza prawo, ale "skazuje stronę postępowania na śmierć z głodu". W dniu 20 czerwca 2014 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na sześć postanowień Kolegium z dnia 13 maja 2014 r. (SKO [...]), domagając się "Wyeliminowania z obrotu prawnego wszystkich orzeczeń wydanych w sprawie przez Kolegium, gdyż naruszają prawo w sposób rażący odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie na złożone wnioski o stwierdzenie nieważności, gdyż trwa nadal zawisłość w sprawie przed organem odwoławczym". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentacje wydaną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej skrót p.p.s.a.), sąd administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, tym samym skarga nie może być uwzględniona, ponieważ kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia , a do czego ograniczają się kompetencje Sądu, jako, że Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej nie wykazała by postanowienie to wydane zostało z naruszeniem przepisów o których stanowi art. 145 § 1 p.p.s.a. Zważyć należy, że przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest jedynie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 maja 2014r., nr SKO [...], utrzymujące w mocy postanowienie SKO z dnia 27 lutego 2014 r., nr SKO [...], odmawiające w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. - wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji Kolegium z dnia 29 października 2012 r., nr SKO 4312/85/12, uchylającej w całości decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Wrocławia Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr 1 Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia 10 października 2012 r. ([...]), odmawiającą przyznania skarżącemu zasiłku okresowego, i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Podkreślić należy, że zastosowany przez organ w niniejszej sprawie art. 61a § 1 k.p.a. stanowi, że w przypadku gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przesłanką wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania może być zatem nie tylko brak legitymacji procesowej wnoszącego żądanie (przesłanka podmiotowa), lecz również inna uzasadniona przyczyna. Najczęściej będą to względy przedmiotowe, przy czym okoliczność zaistnienia przeszkody przedmiotowej musi być znana już w chwili złożenia wniosku (żądania), a więc w istocie wynikać z treści wniosku, aby można było wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w danej sprawie (por. A. Plucińska-Filipowicz, LEX, Komentarz do art. 61a k.p.a.). W ocenie Sądu przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w cytowanym wyżej przepisie art.61 § 1 k.p.a. - należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie. Z treści cytowanego powyżej art.61a § 1 k.p.a. - wynika zatem obowiązek organu w zakresie w zakresie przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku, w tym wniosku o zmianę decyzji Kolegium z dnia 29 października 2012 r. (SKO 4312/85/12). Samo złożenie wniosku nie jest tożsame z wszczęciem postępowania w sprawie, lecz uruchamia etap wstępny, w ramach którego właściwy organ ocenia podmiotową i przedmiotową dopuszczalność wykorzystania instytucji procesowej. Przyczyną przedmiotową odmowy wszczęcia postępowania może być m.in., jak ma to miejsce w niniejszej sprawie wniesienie wniosku o zmianę decyzji kasacyjnej wydanej na podstawie art. 154 k.p.a. W obu opisanych na wstępie postanowieniach Sąd stanął na stanowisku, że z zakresu stosowania art. 154 k.p.a. należy wyłączyć niektóre decyzje ostateczne, o których mowa w art. 138 k.p.a. W szczególności w procedurze z art. 154 § 1 k.p.a. nie jest dopuszczalne uchylenie lub zmiana decyzji kasacyjnej, tj. decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi (art. 138 § 2 k.p.a.), ponieważ decyzja kasacyjna nie rozstrzyga sprawy co do istoty Z tej przyczyny należy uznać, że decyzja o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, jako decyzja proceduralna, nie podlega przepisom art. 154 k.p.a. (zob. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wydanie V). Konsekwencją takiego stanowiska było uznanie, że stan faktyczny sprawy wyczerpywał znamiona pojęcia "uzasadnionych przyczyn", z powodu których postępowanie w sprawie zmiany decyzji kasacyjnej Kolegium na podstawie art. 154 k.p.a. nie mogło zostać wszczęte (art. 61 a § 1 k.p.a.). Z akt sprawy wynika, że w rozpoznawanej sprawie zaskarżone postanowienie zapadło w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego. Wniosek ten spowodował wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Bezsporne w sprawie jest, że skarżący jest stroną tego postępowania, więc z przyczyn ściśle jego dotyczących odmowa wszczęcia postępowania nie mogła nastąpić. Druga z przesłanek odmowy sprowadza się natomiast do tego czy jest to przyczyna uzasadniona okolicznościami istniejącymi poza tym podmiotem. Jest to więc kwestia leżąca w sferze ocen organu administracyjnego choć zaistnienie takiej/takich okoliczności skutkuje odmową wszczęcia postępowania administracyjnego ("postępowanie nie może być wszczęte"). W świetle powyższego, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.