IV SA/Wr 523/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.) Sędzia NSA Julia Szczygielska Protokolant : Katarzyna Leśniowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 7 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi K. Ż. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zdolność do zawodowej służby wojskowej uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...], nr [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., na podstawie art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. nr 90, poz. 593 ze zm.), § 4, 16, 21 ust. 1 i 2 i § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. nr 15, poz. 80), dalej: rozporządzenie, uznała K. Ż., zwanego dalej skarżącym, niezdolnym do zawodowej służby wojskowej – kat. "N", rozpoznając u niego: 1. przesunięcie do przodu kręgu L5 z obniżeniem przestrzeni międzykręgowej L5-S1 oraz boczne skrzywienie kręgosłupa piersiowego i lędźwiowego z rotacją kręgów upośledzające sprawność ustroju - § 34 pkt 10 i § 34 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia stanowiącego wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej oraz do pełnienia takiej służby poza granicami państwa, zwanego dalej zał., 2. emocjonalne zwyżki ciśnienia tętniczego - § 39 pkt 1 zał. (w zast.), 3. wzrost 190 cm przy proporcjonalnej budowie ciała - § 1 pkt 1 zał., 4. płaskostopie podłużne bez upośledzenia sprawności ruchowej - § 78 pkt 1 zał. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że stwierdzone na podstawie przeprowadzonych badań schorzenia wymienione w pkt ad. 1, 2 rozp. mieszczą się odpowiednio w zakresie pojęciowym § 34 pkt 10, § 34 pkt 1, § 39 pkt 1 (w zast.) zał. W takim przypadku kandydatów do zawodowej służby wojskowej (grupa I badanych=kolumna 4 załącznika) należy zaliczać do kategorii "N". Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, podnosząc jednocześnie, że wydane orzeczenie jest dla niego krzywdzące i nie odzwierciedla jego stanu zdrowia. Skarżący dołączył zaświadczenie lekarskie wystawione przez lekarza kardiologa z dnia 8 lutego 2012 r. oraz wynik badania radiologicznego z dnia 10 marca 2012 r. Decyzją z dnia [...], nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. zmieniła zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej rozpoznań (pkt 8 orzeczenia) i ustaliła w tym punkcie nowe rozpoznanie: 1. zmiany przeciążeniowe kręgów piersiowych i lędźwiowych upośledzające sprawność ruchową - § 34 pkt 10, 2. nieprawidłowe wartości niektórych biochemicznych wskaźników wydolności wątroby do diagnostyki - § 44 pkt 6, 3. wzrost 190 cm przy proporcjonalnej budowie ciała - § 1pkt 1, 4. płaskostopie podłużne bez upośledzenia sprawności ruchowej - § 78 pkt 1. RWKL we W. zmieniła jednocześnie zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej uwag WKL w pkt 13 orzeczenia ustalając, że zdanie drugie winno brzmieć: stwierdzone na podstawie przeprowadzonych badań schorzenia wymienione w pkt ad 1 i 2 rozp. - mieszczą się odpowiednio w zakresie pojęciowym § 34 pkt 10 i § 44 pkt 6 zał., w pozostałym zakresie utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący załączył do odwołania wynik badania radiologicznego kręgosłupa piersiowego i lędźwiowego z dnia 10 marca 2012 r. wykonany w Pracowni Rentgenowskiej Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego Zgromadzenia Sióstr Św. Elżbiety we W. stwierdzający występowanie zmian przeciążeniowych w kręgach obu tych odcinków. W badaniu tym nie znalazły potwierdzenia inne nieprawidłowości występujące w obrazie radiologicznym w poprzednich badaniach wykonanych dla celów orzeczniczych w dniu 8 grudnia 2011 r. w Zakładzie Radiologii Lekarskiej i Diagnostyki Obrazowej 4 WSKzP we W. W związku z powyższym RWKL we W. stwierdziła konieczność zmiany treści rozpoznania ad 1 rozp., tak, aby odzwierciedlało ono jedynie dostatecznie udowodnione nieprawidłowości w zakresie kręgosłupa. Schorzenie to zgodnie z § 18 ust.2 rozporządzenia należy zakwalifikować w zastosowaniu według § 34 pkt 10 zał., co w Gr I osób badanych kwalifikuje do kategorii "N" - niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Wskazano, że skarżący załączył do odwołania zaświadczenie lekarskie z Prywatnej Praktyki Lekarskiej prof. dr. hab. med. W. B. z dnia 8 lutego 2012 r. stwierdzające: "Kardiologicznie w granicach normy". W związku z powyższym organ odwoławczy uznał rozpoznanie ad 2 rozporządzenia za niewystarczająco udowodnione i uchylił zaskarżone orzeczenie w pkt 8 ppkt 2 rozporządzenia. W świetle całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych TWKL we W. badań dodatkowych laboratoryjnych z dnia 23 grudnia 2011 r. oraz 21 lutego 2012 r. wynika, że u skarżącego stwierdzono ponadto dwukrotnie (nie ujęte w zaskarżonym orzeczeniu) podwyższenie aktywności niektórych enzymów wątrobowych (y-glutamylotranspeptydazy),mieszczące się w zakresie pojęciowym § 44 pkt 6 zał. Ponieważ to istotne orzecznicze schorzenie również jednoznacznie kwalifikuje orzekanego w Gr I osób badanych do kategorii "N" - niezdolny do zawodowej służby wojskowej, RWKL we W. zmieniła zaskarżone orzeczenie w pkt 8 poprzez dodanie w tej części (w ppkt 2) nowego rozpoznania jak w sentencji. W konsekwencji RWKL we W. stwierdziła konieczność zmiany zapisu w pkt 13 zaskarżonego orzeczenia. Ponieważ merytoryczna treść orzeczenia w zakresie rozstrzygnięcia sprawy ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie, RWKL we W. utrzymała zaskarżone orzeczenie w pozostałej części. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący uznał, że wydane orzeczenie RWKL z dnia [...] jest dla niego krzywdzące i nie odzwierciedla jego stanu zdrowia. W wyniku badania radiologicznego nie ma opisu mówiącego o jego upośledzającej sprawności ruchowej. Zarzucił ponadto, że RWKL we W. dopisała dodatkowo nieprawidłowe wartości niektórych biochemicznych wskaźników wydolności wątroby, co zdaniem skarżącego pogorszyło jego sytuację. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie wskazując, że zaskarżonym orzeczeniem RWKL we W. dokonała zmian w zakresie rozpoznań, ale co do zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej utrzymała w mocy orzeczenie TWKL we W. Skargę uznano za niezasadną. W uznaniu organu odwoławczego skarżący jest niezdolny do pełnienia służby wojskowej a zmiany rozpoznania dokonane przez RWKL we W. mieszczą się w uprawnieniach organu wyższego stopnia wynikających z art. 138 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2010 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w drodze kontroli działań administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy), a jej zakres obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej; p.p.s.a.). Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji stanowią przepisy powołanego wyżej rozporządzenia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie stanowią organy administracji publicznej wydające decyzje w indywidualnych sprawach (...). Dlatego też do tego rodzaju rozstrzygnięć jak orzeczenia o zdolności do służby wojskowej odnoszą się przepisy k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r., I SA 2114/97 - LEX 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995 r., SA/Gd 1655/95 - OSP z 1997 r. Nr 7-8, poz. 135). Tym samym w zakresie nienormowanym przepisami szczegółowymi do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie określone w k.p.a. ogólne zasady postępowania administracyjnego. Rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału kandydata w tym postępowaniu. Według przepisu § 24 ust. 5 rozporządzenia, orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej sporządza się według wzoru określonego w załączniku nr 5 do rozporządzenia, z którego wynika, że powinno ono zawierać uzasadnienie. Przepis art. 107 § 3 k.p.a. zaś stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Warto w tym miejscu powołać wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 879/00, LEX nr 47326, w którym stwierdzono, że orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej nie może mieć charakteru niesprawdzalnej wyroczni lecz stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. musi zawierać uzasadnienie faktyczne. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 k.p.a. (zasada udzielania informacji) oraz art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia). Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). W ocenie Sądu zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem powyższych zasad procedury administracyjnej, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kontrola zaskarżonej decyzji wykazała przede wszystkim, że badane rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem przepisu art. 138 k.p.a. Przepis art. 138 k.p.a. określa rodzaje rozstrzygnięć, które są bezwzględnie wiążące dla organu odwoławczego, co oznacza, że organ ten nie jest uprawniony do wydania decyzji o sentencji innej niż wymienione w tym przepisie. Tymczasem RWKL we W., działając na podstawie art. 138 k.p.a., w rozstrzygnięciu zaskarżonego orzeczenia dokonała zmiany nie tylko jednego ze zdań uzasadnienia organu I instancji ale i podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia organu I instancji. W konsekwencji organ odwoławczy orzekł w innym zakresie niż organ I instancji przez co naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W zaskarżonym orzeczeniu RWKL we W. wskazała bowiem, że " zmienia zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej uwag WKL w pkt 13 orzeczenia i ustala, że zdanie drugie winno brzmieć: (...)". Zmiana podstawy materialnoprawnej polegała zaś na dodaniu schorzenia, którego nie wymieniało orzeczenie wydane w I instancji, tj. nieprawidłowe wartości biochemicznych wskaźników wydolności wątroby do diagnostyki (§ 44 pkt 6 zał.), co zakwalifikowało skarżącego - osobę badaną w Grupie I, jako niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. Z objaśnień szczegółowych do wymienionego § 44 pkt 6 zał. ponadto wynika, że ocena orzecznicza wymaga dokumentacji dotychczasowego leczenia lub wyników badań i konsultacji specjalistycznych zleconych przez wojskową komisję lekarską. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy, ani z uzasadnienia RWKL we W. nie wynika natomiast aby obowiązku tego dokonano. Odnośnie rozpoznania w zaskarżonej decyzji, "zmian przeciążeniowych kręgów piersiowych i lędźwiowych upośledzających sprawność ruchową" (§ 34 pkt 10 zał.) zgodzić należy się ze skarżącym, że organ odwoławczy nie wyjaśnił, dlaczego zmiany te upośledzają sprawność ruchową. To bowiem od organu decyzyjnego wymaga się szczególnie wnikliwego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia aby przekonać stronę o słuszności orzeczenia i umożliwić sądową kontrolę argumentacji organu. Nie wystarczy zatem wymienić, rodzaj przeprowadzonych badań i stwierdzone jednostki chorobowe, ale trzeba także wyjaśnić jakie konkretne spostrzeżenia w toku danego badania zadecydowały o stwierdzeniu danej jednostki chorobowej. Tego w zaskarżonej decyzji zabrakło, stąd wątpliwości wyrażone w skardze. Nie można zatem stwierdzić, że badanie stanu zdrowia skarżącego było pełne i wszechstronne. Tym bardziej, że Sąd nie może wypowiadać się w kwestiach medycznych, oceniać badań. To organ orzeczniczy ma obowiązek w uzasadnieniu decyzji przedstawić stanowisko w tym przedmiocie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ odwoławczy po przeprowadzeniu prawidłowego postępowania w sprawie, jak wymagają tego powołane przepisy prawa, w szczególności mając na uwadze art. 138 k.p.a., winien wydane przez siebie orzeczenie uzasadnić, zgodnie z wymogiem art. 107 § 3 k.p.a. i wskazać z jakich przyczyn zaliczył skarżącego do określonej kategorii stanu zdrowia w myśl odpowiedniego paragrafu załącznika do rozporządzenia. Reasumując, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu.