IV SA/Wr 523/17
PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-10-16
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego podlega umorzeniu, jeśli strona skarżąca jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy (w tym zwolnienia od kosztów sądowych) podlega umorzeniu, gdy jego rozpoznanie stało się zbędne. W sytuacji, gdy strona skarżąca jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (np. w sprawach dotyczących pomocy społecznej), jej wniosek o zwolnienie od tych kosztów staje się zbędny, co uzasadnia umorzenie postępowania w tym zakresie.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła skargę na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jednocześnie wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych. Po otrzymaniu wezwania do złożenia wniosku na właściwym formularzu, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, zaznaczając, że wnosi jedynie o zwolnienie od kosztów sądowych. Do wniosku dołączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację materialną. Sąd uznał, że skarżąca jest z mocy ustawy zwolniona z ponoszenia kosztów sądowych w tego typu sprawach, co uczyniło jej wniosek zbędnym.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 16 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżąca w treści skargi podała, że z uwagi na trudną sytuację materialną wnosi o zwolnienie z kosztów sądowych w całości i kosztów postępowania w całości, a więc że wnosi o przyznanie pomocy. W ostatnim zdaniu treści tej skargi podała natomiast, że w załączeniu przesyła "oświadczenie o stanie rodzinnym i majątku do zwolnienia od kosztów w całości".
Do skargi dołączyła oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania składne przez strony wnioskujące o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem powszechnym.
Następnie pismem referendarza sądowego z dnia 11 września 2017 r. poinformowano stronę skarżącą, że złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na niewłaściwym formularzu i w tym celu przesłano stronie skarżącej urzędowy formularz wniosku PPF o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, obowiązujący w postepowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym w celu jego wypełnienia, podpisania i przesłania do Sądu w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca złożyła, na właściwym urzędowym formularzu z dnia 6 października 2017 r., wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym w rubryce nr 4.1 zaznaczyła, iż wnosi jedynie o zwolnienie od kosztów sądowych. Do wniosku tego dołączyła zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, z którego wynika, że jej wynagrodzenie netto wynosi około [...] zł miesięcznie.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został więc zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie tego prawa w zakresie obejmującym jedynie zwolnienie od kosztów sądowych, zgodnie z żądaniem skarżącej wskazanym w rubryce nr 4.1 formularza i w związku z tym rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Przepis art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej p.p.s.a.) stanowi, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
W myśl art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy.
Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 p.p.s.a.).
Z treści przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" p.p.s.a. wynika zaś, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej.
Strona skarżąca jest zatem, na podstawie powołanego wyżej art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" p.p.s.a. zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, które w myśl art. 211 ustawy obejmują opłaty sądowe (czyli wpis sądowy i opłaty kancelaryjne) i zwrot wydatków (art. 211 w związku z art. 212 i art. 213 p.p.s.a.).
Z tych względów rozpoznanie wniosku strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych, która jest zwolniona z obowiązku ich ponoszenia z mocy ustawy, stało się zbędne, a postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 249a w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło