IV SA/Wr 524/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia NSA Henryk Ożóg Protokolant Robert Hubacz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 20 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi S. Ż. o wznowienie postępowania sądowo-administracyjnego w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 308/04 postanawia : odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2005 r. wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 308/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę S. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. , z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na opał . W dniu [...] r. doręczono skarżącemu odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o możliwości wniesienia skargi kasacyjnej sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika . Pismem z dnia [...] r. skarżący wniósł o ustanowienie pełnomocnika w sprawie celem sporządzenia skargi kasacyjnej od oznaczonego wyżej wyroku. Postanowieniem referendarskim z dnia [...] r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka we W. pismem z dnia [...] r. poinformowała Sąd o wyznaczeniu adwokata A. S. pełnomocnikiem S. Z. w sprawie sygn. akt IV SA/Wr 308/04, celem sporządzenia skargi kasacyjnej. S. Ż. udzielił w dniu [...] r. wyznaczonemu z urzędu adwokatowi A. S. pełnomocnictwa do prowadzenia we wszystkich instancjach sprawy o sygn. akt IV SA/Wr 308/04. Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącego przedstawił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu swoją opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej . W kolejnym piśmie z dnia [...] r. S. Ż. złożył oświadczenie, w którym odwołał swojego pełnomocnika w osobie adwokata A. S. z tym uzasadnieniem , że ustanowiony z urzędu pełnomocnik nie spełnił w sprawie obowiązków wynikających z art. 118 kodeksu postępowania cywilnego. Postanowieniem z dnia 23 października 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził uprawomocnienie się z dniem 21 lutego 2006r. wyroku z dnia 6 grudnia 2005 r. wydanego w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 308/04 . W dniu [...] r. skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania w sprawie IV SA/Wr 308/04 , zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2005 r. Wobec małej czytelności podstawy faktycznej skargi o wznowienie, wezwano skarżącego do uzupełnienia braków skargi przez wskazanie jednej z podstaw wznowienia wymienionych w art. 271-273 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), uzasadnienie podstawy wznowienia, wskazanie okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz sprecyzowanie żądania o uchylenie bądź zmianę zaskarżonego orzeczenia. Pismem z dnia [...] r. skarżący wskazał na podstawę wznowienia , określoną w art. 271 pkt 2 p.p.s.a., albowiem adwokat przyznany mu z urzędu pismem z dnia [...] r. (doręczonym stronie [...] r.) wypowiedział mu pełnomocnictwo , przez co pozbawił go należytej reprezentacji w sprawie. Tym samym - zdaniem skarżącego - o okolicznościach uzasadniających złożenie skargi o wznowienia postępowania dowiedział się w dniu [...]r., a zatem składając w dniu [...] r. skargę o wznowienie dochował trzymiesięcznego terminu określonego w art. 277 p.p.s.a. Ponadto według skarżącego w sprawie mamy do czynienia z nieważnością postępowania, przejawiającą się w nieprzychylności Sądu i organu administracji, co również stanowi podstawę do wznowienia postępowania. . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja wznowienia postępowania ma wyjątkowy charakter z uwagi na fakt, że można ją zastosować do ściśle określonych orzeczeń i może zostać oparta - zgodnie z zasadą legalności - na wąsko określonych podstawach. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (zwana dalej p.p.s.a.) wylicza enumeratywnie przyczyny , które są podstawą żądania wznowienia postępowania , wyodrębniając wymienione w art.271 p.p.s.a. przyczyny nieważności oraz wskazane w art. 273 p. p.s.a. właściwie przyczyny restytucyjne. Według twierdzeń skarżącego w sprawie zawisłej przed tutejszym Sądem o sygn. akt IVSA/Wr 308/04 wystąpiła przyczyna nieważności przewidziana w art. 271 pkt 2 p.p.s.a., bowiem ustanowiony z urzędu adwokat w ramach przyznanego prawa pomocy wypowiedział mu pełnomocnictwo . Badanie trafności wskazanej przez stronę podstawy wznowienia postępowania wypada więc poprzedzić przytoczeniem brzmienia przepisu art. 271 pkt 2 p.p.s.a. , wedle którego według którego można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności : jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Ocena zasadności skargi wznowieniowej wymaga więc odpowiedzi na pytanie czy ustanowienie w ramach przyznanego prawa pomocy- po wydaniu wyroku przez sąd I instancji - adwokata celem sporządzenia skargi kasacyjnej i wydanie przez niego opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wyczerpuje przesłankę wznowienie postępowania , o której mowa w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Niewątpliwie samo sformułowanie przez stronę podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art.271-274 p.ps.a. nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia . W każdym przypadku zachodzi potrzeba badania okoliczności warunkujących dopuszczalność wznowienia postępowania. Wobec tego Sąd jest uprawniony do zbadania , czy podniesione w skardze przesłanki realnie zaistniały . Jak wynika z materiału aktowego sprawy prowadzonej przed tutejszym Sądem pod sygn. akt IVSA/Wr 308/04 do momentu wydania wyroku w tej sprawie strona działa sama i nie była pozbawiona możliwości działania . Fakt stwierdzenia przez ustanowionego dla niej z urzędu adwokata braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej jest okolicznością , która miała miejsce już po wydaniu orzeczenia pierwszo-instancyjnego i niewątpliwie utrudniała ona stronie działanie, lecz nie uniemożliwiała w ogóle możliwości działania . Skoro zatem wskazana przez stronę przyczyna nie występowała do chwili wydania orzeczenia , to pozbawiona jest ona znaczenia prawnego . Wskazać w tym miejscu należy ,że nieważność stanowiąca podstawę wznowienia postępowania musi istnieć w chwili wydania prawomocnego orzeczenia. Wystąpienie tej przyczyny już po wydaniu prawomocnego orzeczenia wyłącza możliwość uznania jej za podstawę wznowienia, o której mowa w komentowanym przepisie (por. B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, 2006 r. str. 597). Tym bardziej , że w realiach rozpatrywanej sprawy strona miała możność działania i określone czynności w procesie podjęła. Odrębną zaś kwestią jest skuteczność tych czynności . lecz pozostaje to poza przedmiotem dociekań Sądu w tej sprawie . Marginalnie jedynie należy zwrócić uwagę na to , że niewykonywanie lub nienależyte wykonywanie obowiązków procesowych przez pełnomocnika procesowego nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania , polegającej na braku należytej reprezentacji strony w postępowaniu w rozumieniu art. 271 pkt 2 p.p.s.a(por. postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1160/04). Podobny pogląd wyraził również Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9 czerwca 200r. IPKN 277/00 ( OSNAP 2002, nr1, poz.15), według którego nienależyta reprezentacja jako podstawa wznowienia postępowania nie dotyczy sposobu zastępowania strony przez pełnomocnika procesowego . Natomiast odnosząc się do kolejnej podniesionej przez stronę równoległej podstawy wznowienia , przejawiającej się w nieprzychylności Sądu wskazać przed wszystkim należy, że powołany przez skarżącego przepis art. 183 p.p.s.a. odnosi się do postępowania toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w następstwie wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i określa zakres rozpoznawania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz wskazuje na przesłanki nieważności postępowania sądowo-administracyjnego. Wobec tego nie może on mieć zastosowane w postępowaniu o wznowienie postępowania sądowo – administracyjnego, które jak wskazano na wstępie może być uruchomione w stosunku do ściśle określonych orzeczeń oraz oparte na ściśle określonych podstawach. Mając jednak na uwadze treści skargi , z której wynika jednoznacznie, że skarżący powołuje na nieważność postępowania określoną w przepisie art. 271 pkt 1 p.p.s.a., wedle którego można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia - Sąd badał również zaistnienie tak sformułowanej przez stronę podstawy wznowienia . Wskazać w tym miejscu należy, że zawarty w przepisie art. 271 pkt 1 p.p.s.a. zwrot " a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia" oznacza, że nie można skutecznie żądać wznowienia postępowania w momencie, gdy strona zaniedbuje wcześniejszą możliwość wystąpienia z wnioskiem o wyłączenie sędziego. Pozostaje poza sporem ,że skarżący z wnioskiem takim w postępowaniu objętym żądaniem wznowienia nie występował, wobec czego uprawniony jest pogląd, że powołana przez niego podstawa nie zachodzi. Konkludując powyższe rozważania stwierdzić należy ,że w istocie skarga nie została oparta na przesłankach wymienionych w art.271 -273 , skutkiem czego podlegała ona odrzuceniu . Z tych przyczyn na podstawie art. 281 powołanej na wstępie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.