IV SA/Wr 524/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, , Protokolant Aleksandra Rygielska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 16 lutego 2010 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej dla osób w podeszłym wieku oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpatrzeniu odwołania H. P. od decyzji Kierownika Działu Pomocy Instytucjonalnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] nr [...], zmieniającej decyzję z dnia [...] nr [...], przez ustalenie od dnia 1 kwietnia 2009 r. opłaty za pobyt H. P. w Domu Pomocy Społecznej "S." we W. (w domu dla osób w podeszłym wieku), w wysokości 1799,87 zł miesięcznie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 61 ust. 2 pkt 1, w związku z art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. nr 115, poz. 728 ze zm.); dalej ustawa, utrzymało kwestionowaną decyzję w mocy. Decyzją z dnia [...] organ pierwszej instancji ustalił opłatę za pobyt H. P. w Domu Pomocy Społecznej "S." we W. (w domu dla osób w podeszłym wieku), w wysokości 1682,23 zł miesięcznie. Kwestionowaną decyzją organ pierwszej instancji zmienił decyzję z dnia [...] w ten sposób, że od dnia 1 kwietnia 2009 r. opłata za pobyt strony w Domu Pomocy Społecznej wynosi 1799,87 zł miesięcznie. W uzasadnieniu organ podał, że w związku ze zmianą wysokości dochodu strony (waloryzacja rent i emerytur) oraz kosztu utrzymania mieszkańca domu pomocy społecznej, zachodzi konieczność ponownego naliczenia opłat za pobyt w Domu Pomocy Społecznej. Mieszkaniec domu wnosi opłatę w wysokości 70% swego dochodu, co w rozważanym przypadku stanowi kwotę 1799,87 zł miesięcznie. H. P. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. W odwołaniu przeprowadził obliczenia matematyczne, z których wynika, że 70% jego dochodu to kwota 1745,27 zł, a następnie oświadczył, że tę kwotę - zamiast ustalonej przez organ kwoty 1799,87 zł - będzie wpłacał na konto Domu Pomocy Społecznej "S.". Jak dalej wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zasady i warunki umieszczania osób w domu pomocy społecznej oraz ustalania odpłatności regulują przepisy ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy, pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania. Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej o zasięgu gminnym ustala wójt (burmistrz, prezydent miasta) i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku (art. 60 ust. 2 pkt 1 ustawy). Prezydent Wrocławia wydał w dniu 3 marca 2009 r. Zarządzenie nr 5610/09 w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domach pomocy społecznej na terenie Wrocławia w 2009 r. (Dz. Urz. Woj. Doln. Nr 45, poz. 953), w którym ustalił ten koszt na kwotę 2750,58 zł. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy, obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: 1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi, 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - przy czym osoby i gmina określone w pkt. 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. W myśl art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy, opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnosi: mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70 % swojego dochodu. Artykuł 8 ust. 3 ustawy stanowi, iż za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. W aktach sprawy znajduje się decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] znak: [...], z której wynika, że "od dnia 1 marca 2009 r. wysokość świadczenia do wypłaty wynosi miesięcznie 2571,24 zł." Ustalone, na podstawie art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy, 70% dochodu H. P. wynosi 1799,87 zł (2571,24 zł x 70%). Zatem organ odwoławczy stwierdził, że nie ma podstaw do dokonywania obliczeń, jak te, zawarte w odwołaniu. Dodatek pielęgnacyjny stanowi integralną część dochodu odwołującego się, a 70% dochodu obliczać należy od faktycznej kwoty świadczenia, jaką otrzymuje odwołujący się z ZUS. Biorąc powyższe pod uwagę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie znalazło podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji organu I instancji. W skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego H.P. zakwestionował sposób ustalenia dochodu przez organy I i II instancji. Wskazał, że kwota jego dochodu, wynosząca 2571,24 zł "nie jest jednolitą całością, gdyż składa się z trzech składników". Zdaniem skarżącego nieopodatkowane: dodatek za represje wojenne oraz dodatek pielęgnacyjny "są wolne od potrąceń i egzekucji, stanowią zwiększenia świadczeń, wypłacanych wraz z emeryturą lub rentą i z tego powodu nie mogą być uznane jako dochód i należy je wypłacać w całości emerytowi". Zarzucił, że w zaskarżonej decyzji Kolegium nie zapoznało się z art. 141 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i że Kolegium, za podstawę obliczenia dochodu, przyjęło decyzję ZUS, która zawiera błąd w obliczeniach. Podniósł nadto, że rozpatrzenie odwołania odbyło się w Kolegium "zaocznie" i że "takie postępowanie nie jest znane w polskim wymiarze sprawiedliwości". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji publicznej było ustalenie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej w związku ze zmianą wysokości dochodu mieszkańca domu oraz wysokości kosztu utrzymania w tej placówce. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2008 r. nr 115, poz. 728 ze zm.); dalej ustawa. Zgodnie z art. 60 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania. Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej o zasięgu gminnym - ustala wójt (burmistrz, prezydent miasta) i ogłasza go w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku. Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą: mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70 % swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka nie więcej niż 70 % tego dochodu. Art. 8 ust. 3 i ust. 4 ustawy natomiast stanowi, iż za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. (ust. 4). Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd stwierdził, iż uległa zmianie sytuacja dochodowa skarżącego, spowodowana wzrostem otrzymywanej przez niego emerytury. Zmieniła się miesięczna kwota odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej. Wobec tej sytuacji organ I instancji zmienił decyzję własną w tym przedmiocie ustalając nową, wyższą odpłatność za pobyt we wcześniej wskazanej placówce. Wbrew twierdzeniom skarżącego, ustalając opłatę w nowej wysokości, organ orzekający dokonał prawidłowych wyliczeń, gdyż na dochód składa się jedynie świadczenie wypłacane skarżącemu przez organ emerytalny w kwocie 2571,24 zł netto. Przy czym, dochód ten pomniejszony jest jedynie o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że organy orzekające w sprawie prawidłowo obliczyły miesięczną kwotę należną za pobyt skarżącego w Domu Pomocy Społecznej, a zarzuty skargi w tej kwestii są bezzasadne, gdyż nie ma podstaw prawnych do tego aby, jak domaga się tego skarżący, dodatku pielęgnacyjnego nie wliczać do kwoty dochodu zdefiniowanego w ustawie o pomocy społecznej. Wskazać także należy, iż pozostałe zarzuty skargi są również w opinii Sądu nieuzasadnione, szczególnie ten dotyczący uniemożliwienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym. Akta sprawy dowodzą, że i ten zarzut nie może się ostać. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje, nie naruszyły przepisów obowiązującego prawa. W związku z tym, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.