IV SA/Wr 526/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy z wniosku A. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 30 lipca 2025 r. nr SKO 4103/147/2025 w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. A. K. (dalej: skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: organ) z dnia 30 lipca 2025 r. nr SKO 4103/147/2025 utrzymującą w mocy decyzję, działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta Dzierżoniowa, Kierownika Działu Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w Dzierżoniowie z dnia 18 czerwca 2025 r. nr OPS.DŚ.453.ŚP171.2025, którą uchylono decyzję organu z dnia 17 czerwca 2024 r. nr SKO 4103/231/2024. Uchyloną decyzją organu z dnia 17 czerwca 2024 r. nr SKO 4103/231/2024: a) uchylono decyzję działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta Dzierżoniowa, Kierownika Działu Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w Dzierżoniowie z dnia 26 kwietnia 2024 r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem B. K.; b) przyznano skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem B. K. na okres od dnia 15 czerwca 2023 r. do dnia 30 września 2028 r. Wraz ze skargą skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podała, że wskutek wydania zaskarżonej decyzji pozostała bez środków do życia, ciąży na niej zobowiązanie do zwrotu środków, których nie posiada, zaś ojciec skarżącej został pozbawiony codziennej opieki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl natomiast art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Postanowienia, o których mowa w § 3 i 4, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (§ 5). Należy wyjaśnić, że problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2012 r., II FZ 358/12). Co do zasady przymiotu wykonalności nie będą więc miały decyzje odmawiające stwierdzenia lub przyznania określonych praw lub obowiązków albo decyzje, które nie wywołują określonych skutków materialnoprawnych, np. postanowienie o zawieszeniu postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2004 r., OZ 805/04). Innymi słowy, przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy natomiast rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. J. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 122; postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 882/05, niepubl.). W sprawie skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji organu, która utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji - działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta Dzierżoniowa Kierownika Działu Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w Dzierżoniowie, uchylającą decyzję organu z dnia 17 czerwca 2024 r. w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zaskarżona decyzja organu wywołuje jedynie skutki procesowe, bowiem rozstrzyga o uchyleniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Ewentualna konieczność zwrotu pobranych świadczeń może powstać dopiero w wyniku wydania odrębnej decyzji, orzekającej o obowiązku zwrotu. To samo dotyczy ewentualnych niekorzystnych konsekwencji finansowych dla skarżącej, które mogą powstać dopiero w wyniku wykonania decyzji orzekającej obowiązek zwrotu pobranych świadczeń. Nie można zatem zgodzić się ze skarżącą, że skutkiem wykonania zaskarżonej decyzji organu będzie uszczuplenie bądź pozbawienie środków na poczet usprawiedliwionych potrzeb ojca skarżącej. Jak bowiem wyżej wskazano, zaskarżona decyzja organu, jako decyzja uchylająca, nie pociąga za sobą bezpośredniego następstwa w postaci zwrotu świadczenia. Zaskarżona decyzja nie ma przedmiotu wykonania (węzła praw i obowiązków, który mógłby podlegać wykonaniu). W konsekwencji, nie można orzec o wstrzymaniu jej wykonania. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2025 r., sygn. akt I OZ 557/25. Uzupełniająco wskazać należy, że kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu, a zatem prawidłowości zastosowania przez organy przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, Sąd dokona dopiero merytorycznie rozpoznając skargę. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jako środek ochrony tymczasowej nie przesądza o zasadności samej skargi i oceniany jest w oderwaniu od postawionych w niej zarzutów. Z tych względów, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.