IV SA/Wr 527/08

WyrokWSA we Wrocławiu2009-04-22

Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Tadeusz Kuczyński, Wanda Wiatkowska-Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne powinno zostać przyznane od daty wydania orzeczenia o niepełnosprawności, jeśli postępowanie w sprawie ustalenia stopnia niepełnosprawności trwało dłużej niż miesiąc od złożenia wniosku, a Trybunał Konstytucyjny uznał art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim ogranicza przyznanie świadczenia do miesiąca złożenia wniosku?
Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który ograniczał przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego do miesiąca złożenia wniosku, nie może stanowić prawidłowej podstawy prawnej decyzji. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności tego przepisu z Konstytucją RP stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylenia decyzji, co oznacza, że świadczenie powinno być przyznane od daty wskazanej w orzeczeniu o niepełnosprawności, a nie od daty złożenia wniosku.
Stan faktyczny
Skarżąca ubiegała się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na syna. Organ I instancji przyznał świadczenie od 1 czerwca 2008 r., powołując się na datę złożenia wniosku. Skarżąca wniosła odwołanie, argumentując, że świadczenie powinno być przyznane od maja 2007 r., kiedy to wydano wadliwe orzeczenie o niepełnosprawności, a postępowanie w sprawie ustalenia stopnia niepełnosprawności trwało 12 miesięcy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, wskazując na art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc argumenty dotyczące wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz utrwalonego orzecznictwa sądowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono decyzje organów I i II instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Lidia Serwiniowska Sędziowie Sędzia NSA – Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA – Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.) Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi A.i Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla decyzje I i II instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Ś. K. decyzją [...] z dnia [...] na podstawie art. 104 i art. 130§4 kodeksu postępowania administracyjnego (t. jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz 17 ust. 1 i 4 , art. 19 ust. 4, art. 20, art. 24, art. 26 ust.1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) i Rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005r. Nr 105, poz. 881 ze zm.) przyznał A. Ś.; 1) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem M. Ś., w kwocie 420 zł miesięcznie za okres od 1 czerwca 2008r. do 31 sierpnia 2008r., 2) składkę na ubezpieczenie społeczne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad dzieckiem przyznana na A. Ś. w kwocie 107, 18 zł miesięcznie, na okres od 1 czerwca 2008r. do 31 sierpnia 2008r. W uzasadnieniu wskazano, że A. Ś. 17 czerwca 2008r. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na syna M. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje ojcu, matce dziecka albo opiekunowi faktycznemu w związku z rezygnacją z zatrudnienia w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz koniecznością stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie z wyrokiem sądowym orzeczenie uprawniające stronę do w/w świadczenia obowiązuje od 9 maja 2008r. Po myśli art. 24 o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła wnioskodawczyni i wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1 maja 2007r. do 31 sierpnia 2008r. W uzasadnieniu odwołania podniosła, że trudno się zgodzić rozstrzygnięciem. Przyznała, że art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych ustala, że prawo do świadczeń rodzinnych - zatem również do wnioskowanego zasiłku ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Jednakże Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 23 października 2007r. w sprawie P 28/07, stwierdził, że powołany art. 24 w zakresie w jakim ustala prawo do świadczeń rodzinnych i wiąże się z datą złożenia wniosku jest niezgodny z wzorem Konstytucyjnym wynikającym z art. 2 i 69 Konstytucji. Zatem oparcie decyzji na tym przepisie uznać należy za niezgodne z prawem. Wskazała, że Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku zauważył, że świadczenie rodzinne – spełnia swój cel, gdy jest przyznane od daty wskazanej w orzeczeniu o znacznej niepełnosprawności. Podniosła, że postępowanie w sprawie uznania syna M. za osobę niepełnosprawną zostało wszczęte 17 kwietnia 2007r. w następstwie którego Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we W. na posiedzeniu w dniu 22 maja 2007r. zaliczył syna zainteresowanej do osób niepełnosprawnych – nie stwierdził jednak, że wymaga on stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby. Organ II instancji Wojewódzki Zespół Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. po rozpoznaniu odwołania decyzją z [...] utrzymał w mocy decyzję organu II instancji. Dopiero Sąd w wyniku rozpoznania odwołania od decyzji organu II instancji w wyroku z dnia 17 kwietnia do 2008r. zmienił zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że zaliczył M. do osób niepełnosprawnych do dnia 31 maja oraz ustalił, że jest dzieckiem niepełnosprawnym wymagającym stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Zainteresowana podniosła, że postępowanie w sprawie ustalenia stopnia niepełnosprawności, na skutek podjęcia przez organy błędnej decyzji toczyło się przez 12 miesięcy. W tym czasie syn znajdował się pod jej opieką, gdyż zmuszona była zrezygnować z pracy. Zarzuciła, że jedyną stroną która ponosi skutki wadliwej decyzji jest jej rodzina. Podniosła też, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wydanie przez organ niezgodnej z prawem decyzji, odmawiającej wypłaty świadczenia w sytuacji, gdy było możliwe wydanie zgodnej z prawem, oznacza, że opóźnienie w spełnieniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które organ ponosi odpowiedzialność. Tym samym świadczenie pielęgnacyjne powinno zostać przyznane od 1 maja 2007r., w którym to Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we W. wydał wadliwą decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] nr [...] wskazując jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia art. 138 kodeksu postępowania administracyjnego art. 16 art. 24 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 992 ze zm.) zwanej dalej ustawą o świadczeniach rodzinnych – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ w wskazał, że z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wnioskodawczyni wystąpiła 17 czerwca 2008r. Przywołał również treść decyzji organu I instancji, a także odwołania. Rozważając zaś odwołanie podał, że podstawą do jego rozpoznania jest ustawa o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003r. . Wskazał na treść art. 17 ust. 1 powołanej ustawy, który określa jakie warunki musi spełnić osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego oraz art. 5 tej ustawy określający kryterium dochodowe upoważniające do przyznania wnioskowanego świadczenia. Ustalił, że dziecko skarżącej orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności we W. z [...] zostało zaliczone do osób niepełnosprawnych, ale nie zostało uznane za osobę wymagającą stałej lub długotrwałej lub pomocy innej osoby. Orzeczenie to podtrzymał Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. w dniu [...] – dopiero orzeczenie to zmienił Sąd Rejonowy dla W. – Ś. w dniu [...] – w ten sposób , że zaliczył syna odwołującej się do osób niepełnosprawnych i wskazał, że jest on dzieckiem wymagającym konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku z ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Wskazał też, że miesięczny dochód na osobę w rodzinie skarżącej stanowiący podstawę ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest niższy niż kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 2 ustawy wnioskodawczyni zatem spełnia warunki określone w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych . Podkreślał, że terminy przyznawania świadczeń rodzinnych zostały precyzyjnie określone w art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych; przepis ten stanowi, że od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Organ I instancji zgodnie z tym przepisem przyznał świadczenie rodzinne od 1 czerwca 2008r. do 31 sierpnia 2008r. Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu argumentów wskazał, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 23 październik 2007r. – sygn. akt P 28/07 nie uznał art. 24 ust. 2 ustawy w całości za niezgodny z konstytucją ale wskazał w jakich okolicznościach ta niezgodność ma miejsce. Dodał, że orzeczenie to zostało wydane w wyniku rozstrzygnięcia pytania prawnego w konkretnej sprawie zatem wyrok Trybunału w zakresie stwierdzenia niezgodności art. 24 ust. 2 ustawy z Konstytucją RP wywołuje skutek prawny wyłącznie w odniesieniu do stanu faktycznego i prawnego sprawy, które była przedmiotem rozpoznania Trybunału. Urzeczywistnienie przez organy administracji publicznej poglądu Trybunału wyrażonego w omawianym wyroku wymaga interwencji ustawodawcy, prowadzącej do zmiany art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z kolei zgodnie z art. 7 Konstytucji RP i art. 6 Kpa. obowiązkiem organów jest działanie na podstawie i w granicach prawa. Organ zatem stosujący prawo jest zobowiązany ustalić obowiązywanie przepisów, na które się powołuje uzasadniając decyzję. W ocenie Kolegium art. 24 ust. 2 dalej obowiązuje w takim zakresie w jakim dotyczy osób, które po raz pierwszy występują o świadczenia rodzinne. Dlatego też organ nie mógł przyznać wnioskodawczyni świadczenie pielęgnacyjne od 1 maja 2007r. W skardze na powyższą decyzję wnioskodawczyni wniosła o jej uchylenie a jako podstawę prawną wystąpienia z tym żądaniem powołała art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych i art. 50§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wniosła też o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 maja 2007r. do 31 sierpnia 2008r. Ponownie przywołała wskazanie w odwołaniu okoliczności uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności wskazującego na konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji syna M. Podała, że sytuacja konieczności opieki nad synem istniała w jej rodzinie od maja 2007r., że postępowanie w sprawie orzeczenia o niepełnosprawności przed organami i sądem trwało 12 miesięcy i ten fakt nie może skutkować tylko konsekwencjami dla jej rodziny. Twierdziła, że utrwalone orzecznictwo sądowe – w tym wyrok SN z 25 stycznia 2005r. I UK 159/04 OSNP 2005/19/308 wyrok NSA z 25 lipca 2007r. w sprawie II OSK 1424/06 stanowi, że zwłoka organów administracyjnych w załatwieniu sprawy nie może powodować ujemnych skutków dla strony. Podniosła, że przedstawione stanowisko znajduje również potwierdzenie w art. 2 Konstytucji. Polemizując zaś z twierdzeniem organu II instancji twierdziła, że w jej ocenie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego – z dnia 23 października 2007r. wydane w sprawie P 28/07 nie odnosi się tylko do rozważanej przez Trybunał sprawy. Wskazała, że dokładna analiza wskazanego wypadku doprowadza do wniosku, że także inne sytuacje w których znajduje zastosowanie zdekonstytucjonalizowany przepis art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych są dotknięte również wadliwością. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, a uzasadniając ten wniosek przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W przedmiotowej sprawie istota sporu, prawnego jaki wystąpił pomiędzy organami, a skarżącym dotyczy terminu, od którego należało przyznać skarżącej świadczenie pielęgnacyjne. Zdaniem skarżącej świadczenie to winna otrzymać od maja 2007r., to znaczy od miesiąca w którym zostało wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności wadliwe orzeczenie. Według organów obydwóch instancji, decydujące znaczenie ma data złożenia wniosku o to świadczenie. Okolicznościami niespornymi w sprawie jest, że wnioskodawczyni wystąpiła z wnioskiem o orzeczenie niepełnosprawności syna do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w dniu 17 kwietnia 2007r., orzeczenie tego organu zapadło [...], stwierdzało, że dziecko skarżącej jest niepełnosprawne, ale nie wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby. Zakwestionowany przez wnioskodawczynię ten ostatni zapis, został uwzględniony dopiero w wyroku Sądu Rejonowego dla W.-Ś. z dnia [...] w sprawie, który znał w tym zakresie orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. za wadliwe. Z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wnioskodawczyni wystąpiła 17 czerwca 2008r. Dla rozstrzygnięcia tego zagadnienia koniecznym jest przywołanie przepisu, który stanowił m.in. materialnoprawną podstawę decyzji wydanych w mniejszej sprawie, a mianowicie przepisu art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) Zgodnie z jego brzmieniem, świadczenia rodzinne przyznaje się począwszy od miesiąca, w którym do organu administracji wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami do końca okresu zasiłkowego. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt P 28/07 orzekł, że przytoczony przepis art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyskanym w wyniku rozpoznania przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności jej odwołania od orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, prawo do świadczeń rodzinnych ustała się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Orzeczenie to, obowiązuje od daty ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, a więc od dnia 30 października 2007 r. (Dz.U. Nr 200 poz. 1446). W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że zakwestionowanego art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie można oceniać w oderwaniu od całości regulacji dotyczącej przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, zamieszczonej w dwóch różnych ustawach, która - łącznie w dwóch różnych postępowaniach - ma prowadzić do uzyskania decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny. Zatem z punktu widzenia celu wykreowanego przez ustawodawcę mechanizmu, tj. uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego, istniejąca regulacja przedstawia się jako niespójna, nielogiczna w zakresie relacji: data lub okres powstania niepełnosprawności a data przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Przyczyną nielogiczności i apragmatyczności funkcjonalnego powiązania obu stadiów uzyskiwania zasiłków jest brak przemyślanej koncepcji i świadomości, że uzyskiwanie zasiłku dotyczy realizacji prawa podmiotowego, którego beneficjentem jest osoba mająca uprawnienie materialnoprawne (osoba legitymująca się stwierdzeniem niepełnosprawności). To uprawnienie materialnoprawne pozostaje pod ochroną art. 69 Konstytucji, który mówi o przysługiwaniu osobom niepełnosprawnym pomocy ze strony władz publicznych, w zakresie zabezpieczenia egzystencji, przysposobienia do pracy oraz komunikacji społecznej, stwierdzając istnienie obowiązków władzy publicznej do wykreowania stosownych mechanizmów legislacyjnych, umożliwiających realizację tego zadania. Zdaniem Trybunału, wskazany wzorzec konstytucyjny należy odczytywać jako zobowiązanie władzy publicznej do wykreowania mechanizmu realizacji zadań w nim wskazanych, a mechanizm ten musi zapewniać efektywne osiągnięcie celu. Przy czym w ocenie Trybunału nie budzi zastrzeżeń, że samo uzyskanie urzędowego potwierdzenia stanu niepełnosprawności wymaga postępowania administracyjnego zainicjowanego przez osobę niepełnosprawną, jak również to, że postępowanie w tym zakresie trwa przez czas odpowiadający standardom właściwym dla postępowania administracyjnego i że w tym okresie zainteresowany jest pozbawiony zasiłku. Jednakże od momentu wskazanego przez władzę publiczną w decyzji ustalającej wystąpienie niepełnosprawności danego stopnia zainteresowany ma prawo uzyskać - w ustawowym trybie zasiłek pielęgnacyjny w ustawowo ustalonej wysokości. Z tą datą jego interes w uzyskaniu takiego zasiłku jest chroniony konstytucyjnie. Przeczy zatem wynikającej z art. 69 Konstytucji konstrukcji rozwiązanie przyjęte w kontrolowanym art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wprowadzający bezwzględny termin ograniczający datę przyznania zasiłku opiekuńczego w oderwaniu od konkretnej daty urzędowo ustalonej w ustawowo określonym trybie stwierdzania przesłanek realizacji uprawnienia publicznoprawnego chronionego konstytucyjnie. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego zasiłek pielęgnacyjny spełnia efektywnie swój cel, gdy jest przyznawany od daty wskazanej w orzeczeniu o niepełnosprawności. Odnosząc się do twierdzeń organów zarówno pierwszej jak i drugiej instancji dotyczących zakresu rozstrzygnięcia w sprawie ocenianej przez Trybunał Konstytucyjny i rzekomego braku jego wpływu na niniejsze postępowanie z uwagi na literalne brzmienie sentencji wyroku, należy uznać, iż argumentacja organów jest nieuprawniona. Dokonując wykładni orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego należy mieć na względzie fakt, iż w istocie art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 69 Konstytucji RP w zakresie w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej, prawo do tegoż zasiłku ustala się począwszy od miesiąca w którym wpłynął wniosek. Ocena konstytucyjności zakwestionowanego przepisu została dokonana w rzeczywistości w sposób abstrakcyjny w odniesieniu do podmiotu starającego się o przyznanie określonego świadczenia rodzinnego, w jakim trybie stwierdzona została niepełnosprawność, jaki organ tego dokonał czy wreszcie jaki stopień niepełnosprawności stwierdzono. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Trybunał Konstytucyjny wyraźnie akcentuje, iż ograniczenie treści sentencji związane było treścią pytania Sądu. W tym zakresie należy podkreślić jednak doniosłość pkt 6.1 uzasadnienia Trybunału. Stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności wspomnianego art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych z art. 2 w związku z art. 69 Konstytucji i przedstawione wyżej rozważania oznaczają dla rozpoznawanej sprawy, że przepis ten ( art. 24 ust. 2) nie może być uznany za prawidłową podstawę prawną decyzji administracyjnych w przedmiocie przyznania również świadczeń pielęgnacyjnych . Podkreślić trzeba przede wszystkim, iż zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w innych przepisach właściwych dla danego postępowania. W świetle powołanej normy konstytucyjnej nasuwa się wniosek, że skutkiem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę prawną ostatecznej decyzji jest co do zasady powinność uchylenia takiej decyzji. Wskazać trzeba także, iż przepisem art. 82 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643) wprowadzono do Kodeksu postępowania administracyjnego artykuł 145 a) stanowiący, iż można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja (§1) oraz że skargę w takiej sytuacji wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (§ 2). Tak więc podnoszona okoliczność orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny o niekonstytucyjności danego aktu prawnego (podstawy decyzji administracyjnej) jest z woli ustawodawcy samodzielną podstawą wznowieniową. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 .,b" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy Sąd ten stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W świetle powyższego należy przyjąć, iż jest zasadą, że Naczelny Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego. Skoro zatem - jak wykazano - powoływana okoliczność stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja, jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego (przesłanką wznowieniową), to taka regulacja prawna uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji (oraz decyzji organu pierwszej instancji) przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Ze względu na charakter zaskarżonej decyzji, uwzględniającej żądanie strony co do powstania obowiązku wypłaty świadczenia. kwestionującej jedynie datę powstania uprawnienia, Sąd nie orzekał w przedmiocie jej wykonalności.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło