IV SA/Wr 527/12

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 31 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wraz ze skargą złożył wniosek o zwolnienie z opłat sądowych. Następnie zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 20 września 2012 r. wezwano skarżącego do złożenia tego wniosku na urzędowym formularzu (w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania) oraz do nadesłania dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji materialnej tj.: 1) dowodów potwierdzających wysokość jego dochodów i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym np. ostatni odcinek emerytury lub renty, zaświadczenie o wynagrodzeniu netto za ostatnie trzy miesiące z uwzględnieniem poszczególnych miesięcy, aktualne decyzje: ZUS, urzędu pracy, opieki społecznej przyznające świadczenia i inne, 2) wyciągów ze wszystkich kont bankowych i lokat bankowych za ostatnie trzy miesiące, 3) zaświadczenia z urzędu pracy potwierdzającego, że wnioskodawca i osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym są zarejestrowane jako bezrobotne z prawem do zasiłku lub bez tego prawa, 4) dowodów potwierdzających wysokość wydatków związanych z utrzymaniem (opłaty za gaz, prąd, wodę, telefon, leki, czynsz, raty pożyczek i kredytów, podatek od nieruchomości, telewizja i inne) 5) zeznania podatkowego za 2011 r. - w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania z pouczeniem, że w przeciwnym wypadku wniosek zostanie rozpoznany na podstawie danych zawartych w urzędowym formularzu. Pouczono również skarżącego, że w przypadku braku możliwości złożenia tych dokumentów należy udzielić stosownego wyjaśnienia ze wskazaniem ewentualnego terminu ich złożenia W odpowiedzi na to wezwanie skarżący nadesłał wypełniony i podpisany przez skarżącego w dniu [....] r. urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu skarżący wskazał, że jest osobą samotną i utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł z tytułu zatrudnienia w wymiarze [...] etatu. Do wniosku dołączył, opatrzony pieczęcią pracodawcy, wydruk potwierdzający odbiór, w dniu [...] r., wynagrodzenia w powyższej wysokości za [...] 2012 r. Podał, że nie posiada mieszkania ani innych nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. Następnie kolejnym zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 8 października 2012 r. wezwano skarżącego do nadesłania dodatkowych wyjaśnień, tj. czy prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, z którą zamieszkuje i czy pozostają w ustawowej wspólności małżeńskiej lub orzeczonej sądownie separacji, określenia miesięcznych dochodów netto żony (ze wszystkich źródeł), jaki tytuł prawny posiada do mieszkania położonego pod adresem podanym w tym zarządzeniu, czy poza zatrudnieniem w wymiarze [...] etatu uzyskuje inne źródła dochodu ze wskazaniem ich wysokości i nadesłaniem dowodów potwierdzających tę wysokość, czy synowie [(....)] wspólnie z nim zamieszkują i gospodarują, kto ponosi opłaty związane z utrzymaniem mieszkania i w jakiej wysokości (wraz z dowodami potwierdzającymi wysokość tych opłat). Jednocześnie w zarządzeniu tym ponownie wezwano skarżącego do nadesłania dokumentów źródłowych wymieniony w powyższym zarządzeniu dnia 20 września 2012 r. Ponownie również pouczono skarżącego, że wymagane dokumenty należy nadesłać w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania tego pisma z pouczeniem, że w przeciwnym wypadku wniosek zostanie rozpoznany na podstawie danych zawartych w urzędowym formularzu oraz o tym, że w przypadku braku możliwości ich złożenia należy udzielić stosownego wyjaśnienia ze wskazaniem ewentualnego terminu ich złożenia. W odpowiedzi na to zarządzenie skarżący, pismem z dnia [...] r. (omyłkowo wpisano "[...]") wyjaśnił, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z synami [(...)], którzy zamieszkują oddzielnie, nie prowadzi tego gospodarstwa również z innymi osobami, pomaga żonie, choć posiadają rozdzielność majątkową, zaś żona nie posiada dochodu z innych źródeł, a podany w zarządzeniu adres jest miejscem jego zatrudnienia, wynajmowanym przez pracodawcę w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Mieszka u syna [...] w remontowanej nieruchomości w zamian za pomoc fizyczną. Nie posiada konta bankowego i innych źródeł dochodu, stał się dłużnikiem niewypłacalnym. Z treści przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych - może zostać przyznane, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał, że ich poniesienie spowoduje uszczerbek w jego koniecznym utrzymaniu. Skarżący bowiem, pozostaje w związku małżeńskim, i mimo że, jak podał w piśmie z dnia [...] r., posiada wraz z żona rozdzielność majątkową, to oceny czy spełnia przesłanki uzasadniające zwolnienie od kosztów sądowych należy dokonać z uwzględnieniem dochodów skarżącego jak i jego żony. Małżonkowie są bowiem zobowiązani do wzajemnej pomocy, w tym do pomocy w zakresie spraw sądowych prowadzonych tylko przez jednego z nich, i z tego obowiązku nie zwalnia ich ustrój rozdzielności majątkowej. Skarżący podał zaś, że otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł z tytułu zatrudnienia w wymiarze [...] etatu, co potwierdził, wydrukiem wynagrodzenia otrzymanego w [...] 2012 r., z którego wynika ponadto, że pracodawcą jest syn [...]. Natomiast z akt sprawy o sygn. akt IV SA/ Wr 528/12 wynika, że żona skarżącego otrzymuje emeryturę w kwocie [...] zł netto. Powyższe wskazuje, że wspólny miesięczny dochód małżonków, którzy nie mają ponadto innych osób na utrzymaniu, wynosi około [...] zł, co pozwala przyjąć, że skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe, które na obecnym etapie postępowania sądowego obejmują jedynie wpis od skargi 100 zł. Natomiast pozostałe koszty sądowe wystąpią sukcesywnie, w pewnych odstępach czasu i mogą one objąć np., wpis od zażalenia 100 zł, czy wpis od skargi kasacyjnej 100 zł, co oznacza że skarżący, który wraz żoną posiada stałe źródło dochodu, jest w stanie ponieść również ewentualne, przyszłe koszty sądowe. Dodać trzeba, iż skarżący nie nadesłał zaświadczenia o wynagrodzeniu uzyskanego w okresie ostatnich trzech miesięcy, pomimo że został do tego dwukrotnie wezwany, wspomnianymi już wyżej, zarządzeniami referendarza sadowego. Nie wykonanie tego obowiązku nie pozwala na ocenę, jak kształtowała się sytuacja majątkowa skarżącego, we wspomnianym, trzymiesięcznym okresie. Skarżący nie wyjaśnił także kto ponosi opłaty związane z utrzymaniem mieszkania i w jakiej wysokości ani też nie nadesłał żadnych dokumentów potwierdzających ich wysokość. Braków tych nie usuwa pismo skarżącego, z dnia [...] r., z którego wynika, że mieszka u syna [...] w remontowanej nieruchomości w zamian za pomoc fizyczną przy jej remoncie. Ponadto skarżący nie wyjaśnił w jakiej wysokości ponosi jakiekolwiek wydatki związane z utrzymaniem i nie nadesłał żadnych dowodów potwierdzających ich wysokość ani też nie nadesłał zeznania podatkowego za 2011 r. i nie wskazał przyczyn, z powodu których nie może nadesłać tych dowodów i zeznania za 2011 r., pomimo że miał taką możliwość wynikającą z powyższych dwóch zarządzeń referendarza sądowego. Powyższe oznacza, że skarżący uchyla się od wykazania jaka jest jego sytuacja materialna. Na stronie skarżącej zaś spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.