IV SA/Wr 529/09

WyrokWSA we Wrocławiu2010-01-27

Skład orzekający: Wanda Wiatkowska-Ilków, Tadeusz Kuczyński, Henryk Ożóg

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o zdolności do zawodowej służby wojskowej zostało wydane z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej, w szczególności w zakresie uzasadnienia i oceny materiału dowodowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając naruszenie przez organy wojskowych komisji lekarskich przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 10, 77, 80, 107 § 3 kpa) oraz rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej. Organy nie uzasadniły w sposób wystarczający swoich rozstrzygnięć, nie rozpatrzyły całości materiału dowodowego, w tym dokumentacji medycznej i twierdzeń skarżącego dotyczących wpływu warunków służby (promieniowanie mikrofalowe) na jego stan zdrowia, a także nie wyjaśniły, dlaczego skarżący nie został zakwalifikowany do III grupy badanych. W konsekwencji, zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie organu I instancji zostały uchylone.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. został orzeczeniem Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej uznany za zdolnego do zawodowej służby wojskowej (kategoria "Z"), pomimo rozpoznania szeregu schorzeń, w tym zaburzeń nerwicowych i cech osobowości neurastenicznej. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska utrzymała w mocy to orzeczenie. Skarżący w odwołaniu podniósł, że jego schorzenia są wynikiem długoletniej służby wojskowej, w tym pracy w zasięgu promieniowania mikrofalowego, i znacząco upośledzają jego zdolności adaptacyjne. Zarzucił naruszenie przepisów Kpa i rozporządzenia dotyczącego orzekania o zdolności do służby wojskowej, w tym błędne zakwalifikowanie go do II grupy badanych zamiast do III.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone orzeczenie oraz orzeczenie je poprzedzające.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.) Protokolant Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 27 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi J. K. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zdolność do zawodowej służby wojskowej I. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz orzeczenie je poprzedzające; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ż. orzeczeniem z dnia [...] r. nr [...] wydanym na podstawie ogólnie powołanych przepisów ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. nr 179, poz. 1750 ze zm.; dalej ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych) i ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. nr 8, poz. 66 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych (Dz. U. nr 12, poz. 75); dalej rozporządzenia w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U nr 133, poz. 1422 ze zm.); dalej rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej uznała J. K. za zdolnego do zawodowej służby wojskowej przyznając mu kategorię "Z". Komisja rozpoznała u poborowego: 1) zaburzenia nerwicowe, nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne (§ 66 pkt 1 rozporządzenia w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy), 2) cechy osobowości neurastenicznej nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne (§ 68 pkt 1 rozporządzenia), 3) przepuklinę jądra miażdżystego L4-L5 z przewlekłym objawowym zespołem bólowym korzeniowym (§ 34 pkt 10 i § 62 pkt 1 rozporządzenia), 4) obustronne osłabienie słuchu typu odbiorczego (§ 21 pkt 2 rozporządzenia), 5) wadę wzroku (§ 13 pkt 1 ) 6) chorobę refluksową żołądka (§ 43 pkt 1 rozporządzenia), 7) 22% utraty zdolności żucia (§ 24 pkt 1 rozporządzenia). Zdolność do zawodowej służby wojskowej wraz z kategorią "Z" Komisja ustaliła na podstawie załącznika nr 2, grupa II do wspomnianego rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej. Komisja ustaliła ponadto, że schorzenie wymienione w pkt 1 i 6 pozostaje w związku ze służbą wojskową, natomiast pozostałe schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Komisja nie zaliczyła J. K. do żadnej grupy inwalidztwa. W uzasadnieniu wskazano, że do ujawnienia schorzeń wymienionych w pkt 1 i 6 przyczyniła się wieloletnia stresorodna służba wojskowa na odpowiedzialnych stanowiskach wymagająca osobistego zaangażowania i częstego nienormowanego czasu pracy oraz odżywania. Odnośnie schorzeń wskazanych w pkt 2,3,4,5,7 wskazano, iż szczególne warunki i właściwości służby wojskowej nie przyczyniły się do ich powstania. W złożonym odwołaniu J. K. podniósł, że nie zgadza się ze schorzeniami ustalonymi na podstawie § 66 pkt 1 i § 68 pkt 1 rozporządzenia, gdyż jest to dla niego krzywdzące. Wyjaśnił, że służbę wojskową pełnił w okresie od 3 maja 1985 r. do 31 stycznia 2009 r. Od października 1987 r. do stycznia 2008 r., był dowódcą stacji radiolokacyjnej, gdzie pracował w zasięgu promieniowania mikrofalowego. Od lutego 2008 r. był dowódcą plutonu i uczestniczył we wszystkich planowanych poligonach. W czasie służby wykonywał polecenia, rozkazy, brał udział w szkoleniach, przestrzegał regulaminów, dbał o mienie, co wymagało dużego zaangażownia poprzez: częstą pracę w godzinach nadliczbowych, brak regularnego odżywiania, różnorodność wykonywanych poleceń służbowych, wykonywanie dokumentacji szkoleniowej, dużą częstotliwość pełnienia służby i wart w związku z brakiem kadry, częste pełnienie obowiązków na dwóch etatach i wykonywanie obowiązków służbowych do późnych godzin nocnych, brak możliwości dojazdu do domu, przygotowanie sprzętu i stanowiska dowodzenia, brak możliwości wykorzystywania urlopu. W 24-letniej służbie dał się poznać jako żołnierz zdyscyplinowany i sumienny. Nie był karany. Sumiennie wykonywał polecenia i rozkazy. Kilka lat temu żona zaczęła zwracać mu uwagę, że jest zamknięty w sobie i nie odzywa się wracając wieczorami z pracy. Objawy te zaczęły się nasilać, gdyż przestał rozmawiać z rodziną. Nie interesowały go problemy rodzinne. Nie umiał pozbyć się niepokoju i napięcia emocjonalnego związanego z pracą. Sytuacja ta zaczęła negatywnie wpływać na jego codzienne zachowanie, gdyż tracił koncentrację i miał koszmary senne. Potrzebował pomocy specjalisty z zakresu zdrowia psychicznego i został skierowany do oddziału psychiatrycznego. W związku ze stanem zdrowia podjął decyzję o zwolnieniu ze służby wojskowej. Długoletnia służba wojskowa i stres z nią związany są powodem znacznie upośledzającym zdolności adaptacyjne i funkcjonowanie oraz zaburzeń nerwowych w codziennym życiu. Obecnie jest pod stałą kontrolą poradni zdrowia psychicznego. Nadal korzysta z porad psychiatrycznych, nie potrafi porozmawiać z członkami rodziny i ma wybuchy agresji. Jego zdaniem służba wojskowa spowodowała trwałe zaburzenia jego samopoczucia i funkcjonowania. Orzeczeniem z dnia [...] r. nr [...] wydanym na podstawie § 5 pkt 1, § 30 ust. 1 i 2, § 31 ust. 1, 2, i 3 art. 29 ust. 1 rozporządzenia w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu wskazano, że po rozpatrzeniu odwołania i analizie dokumentacji medycznej nie stwierdzono nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. W świetle zgromadzonych dokumentów, w tym karty informacyjnej Oddziału Psychiatrii Szpitala Wojskowego w Ż. z dnia [...] r. i kontrolnego badania z dnia 9 czerwca 2009 r. wykonanego przez specjalistę psychologa i lekarza psychiatrę wynika, że rozpoznane u skarżącego zaburzenia nerwicowe i cechy osobowości neurastenicznej tylko nieznacznie upośledzają zdolności adaptacyjne, co mieści się w zakresie pojęciowym § 66 pkt 1 i § 68 pkt 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej i w II grupie osób badanych i kwalifikuje do kategorii "Z" - zdolny do zawodowej służby wojskowej. W tej sytuacji brak jest podstaw do uznania J. K. za inwalidę. Rodzaj i stopień nasilenia pozostałych schorzeń nie powoduje niezdolności do zawodowej służby wojskowej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i zarzucił naruszenie art. 6,7,8,9,10 kpa oraz przepisów rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej poprzez zakwalifikowanie go do grupy II zamiast do grupy III. Zarzucił, że organ II instancji utrzymując w mocy orzeczenie organu I instancji ograniczył się tylko do stwierdzenia, że po rozpoznaniu odwołania i analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej nie stwierdził nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia orzeczenia organu I instancji. Z uzasadnienia tego orzeczenia nie wynika jakie dokumenty poddano analizie i dlaczego wyciągnięto powyższy wniosek. Bezsprzeczne jest, że zaczął chorować w trakcie pełnienia funkcji żołnierza zawodowego. Leczenie szpitalne rozpoczął 1 kwietnia 2008 r., w wyniku którego rozpoznano u niego zespół neurasteniczny hipersteniczny z somatyzacją objawów z zaleceniem dalszego leczenia w poradni zdrowia psychicznego i poradni gastrologicznej. Choroba jego miała znacznie wsześniejszy początek, gdyż już 27 czerwca 2006 r. TWKL w Ż. rozpoznała u niego zaburzenia nerwicowe na podstawie § 66 pkt 1, refluks oraz przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka jako schorzenia pozostające w związku ze służbą wojskową i wówczas został zwolniony z zajęć WF-u przez okres 12 miesięcy. Zalecenia te miały na celu poprawę jego stanu zdrowia. Pomimo zwolnienia z zajęć WF-u uczestniczył w zajęciach na poligonie, co pogarszało jego stan zdrowia. Był wielokrotnie badany przez różne komisje i orzeczeniem z dnia 12 lutego 2009 r. TWKL rozpoznała przewlekły zespół neurasteniczny (§ 66 pkt 2) jako pozostający w związku ze służbą wojskową, a orzeczeniem z dnia 20 kwietnia 2009 r. rozpoznano u niego także zaburzenia nerwicowe (§ 66 pkt 2) znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne oraz chorobę refluksową i uznano te schorzenia jako pozostające w związku ze służbą wojskową, uznając go jednocześnie za osobę niezdolną do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju (kategoria D). Uważa za naruszenie zasady obiektywizmu uznanie go przez te same komisje raz jako osobę zdolną do zawodowej służby wojskowej, a jednocześnie za niezdolną do czynnej służby wojskowej przy takim samym rozpoznaniu schorzeń. Przy badaniu na podstawie skierowania dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] Ż. jest zdolny do służby wojskowej, zaś na podstawie badania przeprowadzonego w wyniku skierowania przez Komendanta WKU Ż. jest niezdolny do czynnej służby wojskowej, a rozpoznania są tożsame. Podniósł, że RWKL w Ż. kwalifikuje go do II grupy załącznika nr 2 rozporządzenia, a grupa II obejmuje żołnierzy zawodowych, żołnierzy pełniących służbę w charakterze kandydatów na żołnierzy zawodowych w trzecim i dalszych latach nauki. Natomiast w rozporządzeniu tym znajduje się także grupa III, która obejmuje m. in. kandydatów do służby w zasięgu działania promieniowania mikrofalowego oraz w warunkach działania prądu elektrycznego, jak również żołnierzy zawodowych pełniących służbę w zasięgu działania promieniowania mikrofalowego oraz w warunkach działania prądu elektrycznego. Przy tym samym schorzeniu przy zaliczeniu go do III grupy byłby zgodnie z załącznikiem niezdolny do służby wojskowej zarówno z § 66 pkt 1 jak i z § 68 pkt 1. O tym, że przez cały czas służby wojskowej pracował w zakresie działania promieniowania mikrofalowego i prądu elektrycznego organ I instancji wiedział, gdyż do akt sprawy załączony został odpis przebiegu służby wojskowej, jak również szczegółowo opisał swoją pracę w odwołaniu z dnia 31 lipca 2009 r. (dowódca stacji radiolokacyjnej od 1987 r.). Zarzucił nadto naruszenie przez organ I instancji podstawowych zasad kpa tj. art. 6 poprzez naruszenie przepisów prawa; art. 7, gdyż organ ten nie podjął wszystkich kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy mając na względzie słuszny interes społeczny i interes obywateli; art. 8, 9 i 10 kpa, gdyż postępowanie RWKL wyraźnie wskazuje, że celem tej komisji nie jest uznanie jego choroby za pozostającej w związku ze służbą wojskową, mimo wskazania w grupie III, że jest żołnierzem zawodowym pełniącym służbę w zasięgu promieniowania mikrofalowego. Ponadto nie został zapoznany ze zgromadzonym materiałem dowodowym i nie miał możliwości wniesienia uwag, a orzeczenie I instancji w swej osnowie nie zawiera podstawy prawnej, co narusza art. 107 kpa. Z daleko idącej ostrożności uważa także, że zasadne byłoby powołanie zespołu biegłych, którzy oceniliby skutki pozostawania przez 10 – 12 godzin dziennie w zasięgu promieniowania mikrofalowego. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. wniosła o jej oddalenie i wskazała, że zaskarżone orzeczenie jest zgodne z przepisami prawa. Ponadto wskazano, że w odwołaniu od orzeczenia I instancji skarżący kwestionował nietrafność ustaleń dotyczących schorzeń takich jak: zaburzenia nerwicowe i refluks żołądkowy i niezaliczenie go z tego powodu do grupy inwalidztwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest zasadna. Z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270, dalej: p.p.s.a.) wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m. in. skargi na decyzje administracyjne ( art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. nr [...] uznające skarżącego za zdolnego do zawodowej służby wojskowej i przyznające mu kategorię "Z". Na mocy przepisu art. 5 ust. 6 pkt 1 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ustalono jedną z kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej tj. kategorię "Z" – zdolny do zawodowej służby woskowej, co oznacza zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego. Natomiast z treści § 66 pkt 1 rozdziału XVI – Stan psychiczny - załącznika nr 2– Wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej oraz do pełnienia takiej służby poza granicami państwa - do rozporządzenia wynika, że zaburzenia nerwicowe nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne kwalifikują osobę badaną w II grupie badanych (żołnierz zawodowy) do kategorii – zdolny do służby wojskowej. Z kolei z przepisu § 68 pkt 1 tego rozdziału wynika, że zaburzenia osobowości nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne kwalifikują żołnierza zawodowego do kategorii Z– zdolny do służby wojskowej. Do tej kategorii kwalifikuje również żołnierza zawodowego schorzenie określone w § 34 pkt 10 rozdział VIII –Szyja, klatka piersiowa, kręgosłup - obejmujące inne choroby niż wymienione w pkt 1-9 choroby kręgosłupa upośledzające sprawność ruchową i kwalifikuje schorzenie określone w § 62 pkt 1 –rozdział XV-Układ nerwowy - obejmujące przewlekłe zespoły bólowe korzeniowe, korzeniowo- nerwowe, splotów nerwowych, nerwobóle pojedynczych lub licznych nerwów z okresowymi zaostrzeniami, a także schorzenie określone w § 21 pkt 2 – rozdział V- Narząd słuchu – obejmujące jednostronne lub obustronne osłabienie słuchu bez zaburzeń równowagi ciała, jak również schorzenie określone w § 13 pkt 1 – rozdział IV Narząd wzroku- obejmujące ostrość wzroku jednego oka lub obu oczu mniejsza niż 0,8 nie mniejsza niż 0,5 bez korekcji szkłami. Do kategorii zdolny do zawodowej służby wojskowej kwalifikuje również żołnierza zawodowego schorzenie określone w § 43 pkt 1 – rozdział XI – Układ trawienny – obejmujące przewlekłe zapalenie żołądka, dwunastnicy, jelit bez upośledzenia lub z nieznacznym upośledzeniem sprawności ustroju, a także schorzenie określone w § 22 pkt 1 – rozdział VI- Jama ustna – obejmujące zniekształcenia warg wrodzone lub nabyte nieszpecące, nieznacznie upośledzające mowę lub przyjmowanie pokarmów. Wojskowe komisje lekarskie są organami administracji publicznej, które wypełniają zadania i funkcje związane z administracją rezerw osobowych dla celów powszechnego obowiązku obrony. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że sprawy dotyczące poboru do wojska należą do spraw o szczególnym ciężarze gatunkowym. To musi powodować szczególną troskę ustawodawcy, organów administracyjnych oraz sądów, by całość postępowania była opatrzona wyraźnymi i rzeczywiście przekonywającymi gwarancjami, zmniejszającymi do minimum możliwość naruszeń praw obywatelskich w tej sferze (uchwała SN z dnia 1 grudnia 1994 r. III AZP 8/94, wyrok NSA z dnia 2 października 1998 r. III SA 7225 / 98). W rozpoznawanej sprawie zadaniem wojskowych komisji lekarskich było ustalenie zdolności poborowego do służby wojskowej, w dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym z zagwarantowaniem czynnego udziału poborowego w tym postępowaniu. Orzeczenie o zaliczeniu danej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w ust. 6 właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej (art. 5 ust. 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych). Szczegółowy tryb orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej przez wojskowe komisje lekarskie reguluje wspomniane rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej. Z przepisu § 23 tego aktu, wynika, iż orzeczenie o zdolności do zawodowej służby wojskowej, a także o związku choroby i ułomności z zawodową służbą wojskową wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, o których mowa w § 14 (przekazanych przez organ kierujący do komisji), wykorzystując w szczególności: 1) odpis przebiegu zawodowej służby wojskowej z akt personalnych żołnierza zawodowego; 2) opinię służbowo-lekarską uwzględniającą historię choroby, przebieg leczenia i jego wyniki oraz czynniki ryzyka na stanowisku służbowym zajmowanym przez żołnierza zawodowego; 3) historie chorób leczenia ambulatoryjnego i szpitalnego; 4) wyniki pomiarów czynników szkodliwych występujących w środowisku służby; 5) kartę badań profilaktycznych i okresowych; 6) książeczkę zdrowia żołnierza zawodowego; 7) informacje zawarte w pisemnym oświadczeniu żołnierza zawodowego. Wojskowa komisja lekarska może wezwać również pisemnie żołnierza do dostarczenia dokumentów dotyczących chorób, ułomności- w terminie nieprzekraczającym 14 dni od dnia doręczenia wezwania, a po bezskutecznym upływie tego terminu może wydać orzeczenie na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy (§ 25 ust. 2 i 3 rozporządzenia). Wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia rozpatruje odwołanie na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy i tylko w razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną i badania specjalistyczne, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów w sprawie (§ 32 ust. 2 rozporządzenia). Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierać w szczególności rozpoznanie, ustalenie kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, w razie stwierdzenia chorób i ułomności określenie ich związku lub braku związku z zawodową służbą wojskową (§ 26 ust. 1 rozporządzenia). Z przepisu § 26 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia wynika, iż orzeczenie w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej sporządza się według wzoru określonego w załączniku nr 5, według którego powinno ono zawierać uzasadnienie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie stanowią organy administracji publicznej wydające decyzje w indywidualnych sprawach, w tym również decyzje w sprawach zdolności poborowego do służby wojskowej ze względu na stan zdrowia. Dlatego też do tego rodzaju decyzji odnoszą się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r. I SA 2114/97 – LEX nr 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995 r. SA/ Gd 1655/95 –OSP 1997/7-8/135 i inne). Przepis art. 107 § 3 kpa stanowi zaś, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne powinno wskazywać wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 kpa). Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). W ocenie Sądu wydane w sprawie decyzje naruszają powyższe zasady procedury administracyjnej w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Komisja I instancji rozpoznała u żołnierza m. in. schorzenia określone w § 66 pkt 1 i § 68 pkt 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia. Przepis § 66 pkt 1 wymienia zaburzenia nerwicowe nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne i kwalifikują osobę badaną w II grupie badanych (żołnierz zawodowy) do kategorii "Z" – zdolny do służby wojskowej. Natomiast pkt 2 § 66 wskazuje, iż zaburzenia nerwicowe upośledzające lub znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne rokujące poprawę kwalifikują osobę badaną w II grupie badanych (żołnierz zawodowy) do kategorii "Z" – zdolny do służby wojskowej lub kategorii "N" - niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Z kolei przepis § 68 pkt 1 wymienia zaburzenia osobowości nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne i kwalifikuje żołnierza zawodowego do kategorii "Z"– zdolny do służby wojskowej. Natomiast pkt 2 § 68 wskazuje, że zaburzenia osobowości upośledzające lub znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne poddające się korekcji kwalifikują żołnierza zawodowego do kategorii "Z"– zdolny do służby wojskowej lub kategorii "N" niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Decyzja wydana przez organ I instancji zawiera jedynie wskazanie jednostki chorobowej z przypisaniem odpowiednich paragrafów załącznika do omawianego rozporządzenia oraz stwierdzenie o zaliczeniu żołnierza zawodowego do kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, co w żadnym wypadku nie czyni zadość omawianym wyżej wymogom przepisów kpa i cytowanego rozporządzenia. W sytuacji gdy rozporządzenie wymienia określoną jednostkę chorobową, której nasilenie kwalifikuje żołnierza zawodowego do kategorii "Z" lub "N" organ orzekający powinien uzasadnić swoje rozpoznanie. Potwierdza to orzecznictwo sądowe, zgodnie z którym, tam gdzie obowiązujące przepisy prawa określają stopień schorzenia pojęciami ogólnymi, obowiązkiem Wojskowej Komisji Lekarskiej jest dokładnie uzasadnić przyjęcie konkretnego punktu lub paragrafu (wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2000 r., sygn. akt III SA 2042/00 LEX nr 47321). Tymczasem w niniejszej sprawie nie wiadomo dlaczego stwierdzone wyżej schorzenia nieznaczne upośledzają zdolności adaptacyjne albo upośledzają lub znacznie upośledzają te zdolności, a wskazywać to powinno szczegółowe uzasadnienie orzeczenia. Organ I instancji w żaden sposób nie ustosunkował się do wyników badań skarżącego z dnia 9 czerwca 2009 r. przeprowadzonych na podstawie skierowania Wojskowego Biura Emerytalnego ani też poprzednich badań z dnia 24 marca 2009 r., jak również karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia 25 kwietnia 2008 r., z której wynika, że u skarżącego stwierdzono zespół neurasteniczny hipersteniczny z somatyzacją objawów, a także do załączonego z akt personalnych przebiegu służby wojskowej. Również organ odwoławczy rozpoznając odwołanie nie wyjaśnił dlaczego uznał, iż zgromadzone w toku postępowania dokumenty oraz przeprowadzone dla potrzeb orzeczniczych badania skarżącego przez lekarza specjalistę wykazały, że stwierdzone schorzenia nieznacznie upośledzają lub znacznie upośledzają zdolności adaptacyjne skarżącego, w stopniu uzasadniającym uznanie skarżącego za zdolnego do zawodowej służby wojskowej. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił bowiem z jakich względów uznał, że złożona przez skarżącego wraz z odwołaniem dokumentacja medyczna (wspomniana karta leczenia szpitalnego z dnia 25 kwietnia 2008 r., a także historia choroby z gabinetu psychiatrycznego 105 Szpitala Wojskowego w Ż.) nie budzi uzasadnionych wątpliwości co do oceny aktualnego stanu zdrowia psychicznego skarżącego. Tym samym organ ten naruszył wspomniany art. 107 § 3 kpa, gdyż nie wykazał dlaczego odmówił wiarygodności i mocy dowodowej przedłożonym dokumentom. Ponadto wspomniana historia obejmuje wizyty i konsultacje lekarskie, które miały miejsce również w dniach 20 kwietnia i 4 czerwca, a więc w okresie poprzedzającym wydanie decyzji przez organ I instancji. Organ odwoławczy nie ustosunkował się również do twierdzeń skarżącego podniesionych w odwołaniu, dotyczących wpływu promieniowania mikrofalowego na stan jego zdrowia, co wynika z faktu pełnienia służby wojskowej na stanowisku dowódcy stacji radiolokacyjnej w okresie od października 1987 r. do stycznia 2008 r., a także wpływu pozostałych zadań i obowiązków wymienionych przez skarżącego w odwołaniu na stan jego zdrowia psychicznego. Powyższe oznacza, iż organ ten nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, czym naruszył art. 7, 77 § 1 i 80 kpa oraz § 23 rozporządzenia. Słusznie przy tym skarżący zarzucił, że organy orzekające nie wyjaśniły dlaczego nie został zakwalifikowany do III grupy badanych obejmującej m. in. żołnierzy zawodowych pełniących służbę w zasięgu działania promieniowana mikrofalowego oraz w warunkach działania prądu elektrycznego. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż schorzenia wymienione w § 66 pkt 1 i pkt 2 oraz w § 68 pkt 1 i 2 kwalifikują wówczas badanego żołnierza do kategorii "N" – niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Poza tym organy orzekające w sprawie rozpoznając ponownie sprawę powinny uwzględnić zmiany stanu faktycznego, które zaszły po wydaniu decyzji I i II instancji tj. powinny odnieść się do karty informacyjnej leczenia szpitalnego w okresie od 4 do 24 sierpnia 2009 r., z której wynika, iż u skarżącego stwierdzono zaburzenia adaptacyjne-depresyjne, przewlekły zespół neurasteniczny hipersteniczny z somatyzacją objawów. Tym samym rozpatrując ponownie sprawę organy orzekające w sprawie powinny usunąć wskazane wyżej uchybienia oraz mieć na uwadze dokumentację medyczną, którą skarżący dołączył do wniesionej skargi i przeprowadzić dowody z dokumentacji lekarskiej zgromadzonej w toku postępowania przed organem I instancji oraz załączonej do odwołania tj. historii choroby w gabinecie psychiatrycznym. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 p.p.s.a,. orzeczono jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia, gdyż nie spowodowałoby ono niekorzystnych skutków w sferze uprawnień skarżącego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło