IV SA/Wr 529/12

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 31 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wraz ze skargą złożył wniosek o zwolnienie z opłat sądowych. Następnie zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 20 września 2012 r. wezwano skarżącego do złożenia tego wniosku na urzędowym formularzu (w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania) oraz do nadesłania dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji materialnej tj.: 1) dowodów potwierdzających wysokość jego dochodów i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym np. ostatni odcinek emerytury lub renty, zaświadczenie o wynagrodzeniu netto za ostatnie trzy miesiące z uwzględnieniem poszczególnych miesięcy, aktualne decyzje: ZUS, urzędu pracy, opieki społecznej przyznające świadczenia i inne, 2) wyciągów ze wszystkich kont bankowych i lokat bankowych za ostatnie trzy miesiące, 3) zaświadczenia z urzędu pracy potwierdzającego, że wnioskodawca i osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym są zarejestrowane jako bezrobotne z prawem do zasiłku lub bez tego prawa, 4) dowodów potwierdzających wysokość wydatków związanych z utrzymaniem (opłaty za gaz, prąd, wodę, telefon, leki, czynsz, raty pożyczek i kredytów, podatek od nieruchomości, telewizja i inne) 5) zeznania podatkowego za 2011 r. - w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania z pouczeniem, że w przeciwnym wypadku wniosek zostanie rozpoznany na podstawie danych zawartych w urzędowym formularzu. Pouczono również skarżącego, że w przypadku braku możliwości złożenia tych dokumentów należy udzielić stosownego wyjaśnienia ze wskazaniem ewentualnego terminu ich złożenia W odpowiedzi na to wezwanie pełnomocnik skarżącego nadesłał wypełniony i podpisany przez skarżącego w dniu [...] urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu skarżący wskazał, że jest osobą samotną, bezrobotną bez prawa do zasiłku i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Podał, że nie posiada mieszkania ani innych nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. Następnie kolejnym zarządzeniem referendarza sadowego z dnia 8 października 2012 r. (adresowanym do pełnomocnika) wezwano skarżącego do nadesłania dodatkowych wyjaśnień tj. czy prowadzi z rodzicami lub bratem [...] lub innymi osobami wspólne gospodarstwo domowe, określenia miesięcznych dochodów netto (ze wszystkich źródeł) rodziców i innych osób pozostających we wspomnianym gospodarstwie, jaki tytuł prawny posiada do mieszkania położonego pod adresem podanym w tym zarządzeniu, od kiedy jest osobą bezrobotną, co stanowi jego źródło utrzymania, skoro we wniosku podał, że nie otrzymuje żadnych dochodów, kto ponosi opłaty związane z utrzymaniem mieszkania i w jakiej wysokości (wraz z dowodami potwierdzającymi wysokość tych opłat). Jednocześnie w zarządzeniu tym ponownie wezwano skarżącego do nadesłania dokumentów źródłowych wymieniony w powyższym zarządzeniu dnia 20 września 2012 r. Ponownie również pouczono skarżącego, że wymagane dokumenty należy nadesłać w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania tego pisma z pouczeniem, że w przeciwnym wypadku wniosek zostanie rozpoznany na podstawie danych zawartych w urzędowym formularzu oraz o tym, że w przypadku braku możliwości ich złożenia należy udzielić stosownego wyjaśnienia ze wskazaniem ewentualnego terminu ich złożenia. W odpowiedzi na to zarządzenie pełnomocnik skarżącego, pismem z dnia [...] (omyłkowo wpisano "[...]") wyjaśnił, że skarżący nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z innymi osobami, podany w zarządzeniu adres jest miejscem zatrudnienia ojca (pełnomocnika) wynajmowanym przez pracodawcę w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Podał również, że skarżący nie posiada konta bankowego, jest osobą bezrobotną od ponad dwóch lat i mieszka u dziewczyny za pomoc fizyczną. Z treści przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych - może zostać przyznane, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał, że ich poniesienie spowoduje uszczerbek w jego koniecznym utrzymaniu. Skarżący bowiem, pomimo dwukrotnego doręczenia, jego pełnomocnikowi, powyższych zarządzeń referendarza sądowego, nie wykazał w wiarygodny sposób, że jest osobą długotrwale bezrobotną bez prawa do zasiłku, ponieważ nie nadesłał zaświadczenia z urzędu pracy potwierdzającego te okoliczności ani też nie wyjaśnił z jakich powodów nie może nadesłać wymaganego zaświadczenia, jak również czy w ogóle jest zarejestrowany w urzędzie pracy. Wątpliwości tych nie usuwa w żaden sposób, wyjaśnienie pełnomocnika skarżącego, zawarte w piśmie z dnia [...], że skarżący jest od dwóch lat osobą bezrobotną bez żadnych uprawnień. Skarżący nie wyjaśnił również co właściwie stanowi jego źródło utrzymania, skoro w urzędowym formularzu wskazał, że nie otrzymuje żadnych dochodów i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie wyjaśnił również z jakiego tytułu jako osoba bezrobotna jest obecnie zgłoszony do ubezpieczeń zdrowotnych i społecznych, co ma wpływ na ocenę jego sytuacji materialnej. Skarżący nie wyjaśnił także kto ponosi opłaty związane z utrzymaniem mieszkania i w jakiej wysokości ani też nie nadesłał żadnych dokumentów potwierdzających ich wysokość. Oświadczenie pełnomocnika skarżącego, zawarte w piśmie z dnia [...], że skarżący mieszka u dziewczyny za pomoc fizyczną, nie wyjaśnia w jakiej wysokości skarżący ponosi wydatki związane z utrzymaniem. Ponadto skarżący nie nadesłał zeznania podatkowego za 2011 r. i nie wskazał przyczyn z powodu których nie może nadesłać tego dokumentu, pomimo że miał taką możliwość wynikającą z powyższych dwóch zarządzeń referendarza sądowego. Powyższe oznacza, że skarżący uchyla się od wykazania jaka jest jego sytuacja materialna. Na stronie skarżącej zaś spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.