IV SA/Wr 529/20
WyrokWSA we Wrocławiu2021-01-22
Skład orzekający: Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Bogumiła Kalinowska, Ewa Kamieniecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wykonując wyrok sądu administracyjnego nakazujący ponowne rozpatrzenie sprawy, jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w tym wyroku, nawet jeśli strona skarżąca kwestionuje prawidłowość tych wskazań?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wykonując wyrok sądu administracyjnego, jest bezwzględnie związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w tym wyroku, zgodnie z art. 153 PPSA. Sąd w kolejnym postępowaniu weryfikuje jedynie sposób wykonania tych wskazań, a nie ich zasadność, chyba że nastąpiła istotna zmiana stanu prawnego lub faktycznego.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się świadczenia pieniężnego rekompensującego utracone wynagrodzenie z tytułu odbytych ćwiczeń wojskowych. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, stosując przepisy dotyczące minimalnego wynagrodzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przyznało świadczenie w niższej kwocie, opierając się na dochodzie z działalności gospodarczej. WSA we Wrocławiu w poprzednim wyroku uchylił decyzję SKO, wskazując na konieczność uwzględnienia rzeczywistej straty i dając pierwszeństwo przepisom ustawy nad rozporządzeniem w kwestii ustalania dochodu. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, SKO przyznało świadczenie w kwocie 962,04 zł, stosując się do zaleceń WSA. Wnioskodawca zaskarżył tę decyzję, domagając się wyższej kwoty i kwestionując sposób wyliczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV SA/Wr 529/20 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 stycznia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV w dniu 22 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji odmawiającej przyznania świadczenia rekompensującego utracone wynagrodzenie z tytułu odbytych krótkotrwałych ćwiczeń wojskowych i przyznanie tego świadczenia oddala skargę w całości.
Wnioskiem z dnia 2 grudnia 2019 r. W.S. zwrócił się do Burmistrza Miasta P. o wypłatę świadczenia pieniężnego w wysokości 6.024,00 zł, rekompensującego utracone wynagrodzenie w związku z powołaniem do ćwiczeń wojskowych w okresie do 18 listopada 2019 r. do 29 listopada 2019 r. (kwota dziennego świadczenia pieniężnego w wysokości 620,63 zł pomnożona przez 12 dni, pomniejszona o otrzymane uposażenie w wysokości 1.423,56 zł). Wnioskodawca wyjaśnił, że od 13 lutego 2019 r. prowadzi działalność gospodarczą, otrzymał zlecenie wykonania w okresie od 8 listopada 2019 r. do 20 grudnia 2019 r. instalacji maszyny w A. i utracił wynagrodzenie w wysokości 46.963,58 zł.
Burmistrz Miasta decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] orzekł o odmowie przyznania stronie świadczenia rekompensującego utracone wynagrodzenie z tytułu powołania do ćwiczeń wojskowych. Wnioskodawca nie prowadził w 2018 r. działalności gospodarczej i organ pierwszej instancji zastosował § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 sierpnia 2015 r. w sprawie sposobu ustalania i wypłacania świadczenia pieniężnego żołnierzom rezerwy oraz osobom przeniesionym do rezerwy niebędącym żołnierzami rezerwy (t. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 881), nakazujący w sytuacji braku możliwości ustalenia dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej przeliczenie wynagrodzenia za pracę, wynikającego z przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (t. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2177). Minimalne wynagrodzenie za pracę obowiązujące w okresie odbywania ćwiczeń wynosiło 2.250,00 zł/m-c, zostało podzielone przez 21 i pomnożone przez 12 (liczba dni odbytych ćwiczeń), co dało kwotę 1.285,00 zł. Należne świadczenie pomniejszono, na podstawie art. 119a ust. 6 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1541 ze zm.), o uposażenie w kwocie 1.423,56 zł, jakie wnioskodawca otrzymał z tytułu odbytych ćwiczeń wojskowych. Skoro wnioskodawca otrzymał uposażenie za odbyte ćwiczenia wojskowe w kwocie wyższej niż kwota ustalona na podstawie § 7 rozporządzenia, to zdaniem Burmistrza uzasadniona była odmowa wypłaty świadczenia kompensującego.
Wnioskodawca w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji wskazał, że interpretacja Burmistrza jest niezgodna z treścią § 7 rozporządzenia, który dotyczy osób prowadzących działalność gospodarczą w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych lub w formie karty podatkowej, gdy tymczasem w 2018 r. nie prowadził on działalności gospodarczej, a więc nie uzyskiwał z tego tytułu żadnego dochodu. W tym czasie jednak, był zatrudniony na podstawie umowy o pracę i osiągnął dochody w wysokości 155.284,79 zł. Zdaniem odwołującego zastosowanie do wyliczenia świadczenia rekompensującego minimalnego wynagrodzenia w kwocie 2.250,00 zł jest niedopuszczalne w państwie prawa, bowiem prowadzi do sytuacji, że żołnierz rezerwy odbywający ćwiczenia wojskowe nie może otrzymać rekompensaty pieniężnej odzwierciedlającej utracony przez niego dochód. Zdaniem wnioskodawcy poprawne wyliczenie świadczenia rekompensującego powinno opierać się o osiągnięte przez niego dochody za rok 2018 r. tj.: 155.284,79 zł /252 dni = 616,21 zł x 12 dni = 7.394,52 zł. Jednocześnie odwołujący wyjaśnił, że zakres wykonywanych w ramach umowy o pracę czynności i w ramach prowadzenia działalności jest taki sam, gdyż dotyczy instalacji oraz serwisowania tych samych maszyn i urządzeń do produkcji wyrobów higieniczno-sanitarnych. Jest to więc kontynuacja dotychczas wykonywanej przez niego pracy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w całości i przyznało wnioskodawcy świadczenie pieniężne w wysokości 384,48 zł, rekompensujące utracone wynagrodzenie z tytułu odbytych krótkotrwałych ćwiczeń wojskowych w okresie od dnia 18 listopada 2019 r. do 29 listopada 2019 r. Jak zauważyło Kolegium, w sprawie bezsporne jest prowadzenie przez stronę działalności gospodarczej od lutego 2019 r. oraz uzyskiwanie z tego tytułu dochodu, a jednocześnie zatrudnienie strony w 2018 r. oraz do kwietnia 2019 r. na podstawie umowy o pracę. W ocenie Kolegium, zarówno stanowisko organu pierwszej instancji, jak i stanowisko odwołującego było błędne. W przekonaniu organu odwoławczego dla rozstrzygnięcia powyższych kwestii należało rozważyć, jaki jest cel przyjętej regulacji, w tym art. 119a ustawy. Uwzględniając ratio legis powyższej regulacji uznać należy, że przyznana żołnierzowi rezerwy rekompensata musi być rzeczywista i adekwatna do straty poniesionej z tytułu powołania żołnierza rezerwy do ćwiczeń.. W tym zakresie rozporządzenie pozostaje w sprzeczności z regulacjami ustawowymi, w tym z art. 119a ust. 5 ustawy i nie może być podstawą orzekania w sprawie. W takiej sytuacji, w ocenie organu odwoławczego należy dać pierwszeństwo unormowaniom zawartym w ustawie.
Zdaniem Kolegium, ustalając wysokość świadczenia należy wziąć pod uwagę dochód uzyskiwany z działalności gospodarczej prowadzonej od lutego 2019 r. Jak wynika z przedstawionej podatkowej księgi przychodów i rozchodów wnioskodawca za okres luty-listopad 2019 r. uzyskał dochód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości 37.968,92 zł i kwotę tę należy przyjąć za podstawę wyliczenia wysokości świadczenia rekompensującego. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, dochód w wysokości 37.968,92 zł po podzieleniu przez 252 dni daje dzienny dochód w wysokości 150,67 zł. Kwotę dziennego utraconego wynagrodzenia ze stosunku pracy należało pomnożyć przez 12 dni odbytych ćwiczeń wojskowych tj. 150,67 zł x 12 dni = 1.808,04 zł. Uzyskaną kwotę 1.808,04 zł pomniejsza się o uposażenie, jakie otrzymał żołnierz rezerw z tytułu odbytych ćwiczeń wojskowych tj. 1.423,56 zł, co daje świadczenie rekompensujące do wypłaty w wysokości 384,48 zł.
Na powyższą decyzję SKO strona wniosła skargę do tut. Sądu, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 119a ust. 8 ustawy w zw. z § 5 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 6 rozporządzenia przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżącemu należy się świadczenie rekompensujące w wysokości 384,48 zł, podczas gdy poprawne wyliczenie tego świadczenia powinno wynosić 7.447,53 zł, biorąc pod uwagę fakt, że w przypadku skarżącego doszło do zbiegu uprawnień do kwot, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na jego rzecz rekompensaty za utracone wynagrodzenie w wysokości 7.447,53 zł.
W uzasadnieniu skargi skarżący zwrócił uwagę, że działalność gospodarcza została wprawdzie zarejestrowana w dniu 13 lutego 2019 r., ale do końca kwietnia 2019 r. wykonywał on obowiązki służbowe w ramach zawartej wcześniej umowy o pracę, osiągając w okresie od stycznia do kwietnia 2019 r. dochód w wysokości 187.311,91 zł. Pierwszy przychód z prowadzonej działalności gospodarczej osiągnął w dniu 2 maja 2019 r. W początkowym okresie prowadzonej działalności gospodarczej ponosił tylko koszty o charakterze jednorazowym, związane założeniem nowej firmy (34.349,95 zł). Po ich wyeliminowaniu dochody z działalności gospodarczej do listopada 2019 r. wyniosły 72.318,87 zł. Poza tym w okresie od maja do listopada 2019 r. liczba dni roboczych wyniosła 147. Skarżący podniósł, iż w związku z powołaniem na ćwiczenia wojskowe utracił faktycznie wynagrodzenie w wysokości 46.963,58 zł, jednakże nie może dochodzić kwoty faktycznie utraconego wynagrodzenia, bowiem art. 119a ustawy ustala maksymalny limit świadczenia rekompensującego, który listopadzie 2019 r. obowiązywał do wysokości 7.447,53 zł.
Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi, argumentując jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 21 maja 2020 r. sygn. akt IV SA/Wr 168/20 uchylił punkt 2 decyzji SKO z dnia [...] stycznia 2020 r. i oddalił dalej idącą skargę. Sąd uznał, że rozporządzenie nie może ograniczać środków dowodowych, przy pomocy których żołnierz może wykazywać utratę dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 119a ust. 1 ustawy, gdyż w ten sposób pozbawia się daną osobę możliwości uzyskania rzeczywistej rekompensaty pieniężnej za utracony dochód. W tym zakresie rozporządzenie pozostaje w sprzeczności z regulacjami ustawowymi, w tym z art. 119a ust. 5 ustawy i nie może być podstawą orzekania w sprawie. W takiej sytuacji należy dać pierwszeństwo unormowaniom zawartym w ustawie.
Odnosząc się do argumentacji skarżącego co do przyjęcia dochodów uzyskanych w okresie wcześniejszym z tytułu wynagrodzenia za pracę wskazano, że w art. 119a § 1 ustawy mowa jest wyłącznie o utracie wynagrodzenia lub dochodu, możliwego do uzyskania w konkretnie oznaczonym przedziale czasowym ograniczonym do faktycznego odbywania ćwiczeń wojskowych, nie zaś za inne okresy, czy to poprzedzające powołanie na ćwiczenia, czy też następujące po tych ćwiczeniach. W tej sytuacji prawidłowe było stanowisko organu odwoławczego co do braku podstaw do uwzględnienia przy ustalaniu wysokości świadczenia rekompensującego dochodu ze stosunku pracy uzyskanego za 2018 r. i do kwietnia 2019 r., czy też łączenia dochodów z wynagrodzenia pracowniczego z dochodami z działalności gospodarczej.
Ustalając wysokość świadczenia należało wziąć pod uwagę przedłożone oświadczenie i przedstawione dokumenty podatkowe, z których wynika dochód uzyskiwany z działalności gospodarczej prowadzonej od lutego 2019 r. Zgodnie z przedstawioną przez skarżącego podatkową księgą przychodów i rozchodów wnioskodawca za okres luty 2019 r. - listopad 2019 r. uzyskał dochód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości 37.968,92 zł i kwotę tę należało przyjąć za podstawę wyliczenia wysokości świadczenia rekompensującego.
Sąd stwierdził, że organ odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu sprawy ustali liczbę dni roboczych, jakie upłynęły od rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego, tj. od dnia 13 lutego 2019r. włącznie, do dnia poprzedzającego rozpoczęcie ćwiczeń wojskowych, tj. do dnia 17 listopada 2019 r. włącznie, po czym podzieli przez nią uzyskany w tym okresie dochód w wysokości 37.968,92 zł, a następnie pomnoży przez 12 dni odbytych ćwiczeń wojskowych. Uzyskaną kwotę należy pomniejszyć o uposażenie, jakie otrzymał skarżący z tytułu odbytych ćwiczeń wojskowych tj. 1.423,56 zł, co ostatecznie da wysokość świadczenia rekompensującego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2019 r. i przyznało wnioskodawcy świadczenie pieniężne w wysokości 962,04 zł, rekompensujące utracone wynagrodzenie z tytułu krótkotrwałych ćwiczeń wojskowych w okresie od dnia 18 listopada 2019 r. do 29 listopada 2019 r.
SKO wskazało, że zobowiązane było przeprowadzić postępowanie z uwzględnieniem zaleceń Sądu i przyjęło za własną argumentację Sądu, wyrażoną w wyroku z dnia 21 maja 2020 r. sygn. akt IV SA/Wr 168/20. Świadczenie pieniężne winno rekompensować utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy albo dochód z działalności gospodarczej, które osoba uprawniona mogłaby uzyskać w okresie odbywania ćwiczeń wojskowych. Jedynym źródłem dochodów strony w okresie bezpośrednio poprzedzającym ćwiczenia była prowadzona działalność gospodarcza, a z materiału dowodowego nie wynika, aby strona miała zawartą w okresie obejmującym ćwiczenia umowę o pracę. Dlatego też brak jest podstaw do uwzględnienia przy ustalaniu świadczenia rekompensującego dochodu ze stosunku pracy uzyskanego za 2018 r. i do kwietnia 2019 r., czy też łączenia dochodów z wynagrodzenia pracowniczego z dochodami z działalności gospodarczej. Strona za okres luty 2019 r. - listopad 2019 r. uzyskała dochód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości 37.968,92 zł i kwotę tę należało przyjąć za podstawę wyliczenia wysokości świadczenia rekompensującego. Od rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej przez stronę, tj. od 13 lutego 2019 r. do dnia poprzedzającego rozpoczęcie ćwiczeń wojskowych, tj. do dnia 17 listopada 2019 r. upłynęło 191 dni roboczych. Uzyskany w tym okresie dochód, tj. kwotę 37.968,92 zł po podzieleniu przez 191 dni daje dzienny dochód w wysokości 198,80 zł. Kwotę tę należy pomnożyć przez 12 dni odbytych ćwiczeń, tj. 198,80 x 12 dni = 2.385,60 zł. Uzyskaną kwotę należy pomniejszyć o uposażenie, jakie otrzymała strona z tytułu ćwiczeń wojskowych, tj. 1.423,56 zł, co dało świadczenie rekompensujące do wypłaty w wysokości 962,04 zł.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w całości, zarzucając naruszenie:
-art. 105 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. na skutek błędnego uznania, że nie było podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy ze względu na to, że skarżący nie miał w toczącym się postępowaniu przymiotu strony, podczas gdy okoliczność powyższa nie miała miejsca i brak było podstaw prawnych do uznania, ze zachodzą przesłanki do umorzenia tego postępowania,
-art. 7 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a. przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i czynnego udziału strony w postępowaniu, przez rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść strony, co stanowi sprzeniewierzenie się zasadom wynikającym z powyższych regulacji prawnych,
-art. 119a w związku z art. 133 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej w związku z § 5 ust. 1 pkt 1 w związku z § 6 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu ustalania i trybu wypłacania świadczenia pieniężnego żołnierzom rezerwy oraz osobom przeniesionym do rezerwy nie będącym żołnierzami rezerwy przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżącemu należy się świadczenie rekompensujące w wysokości 962,04 zł, podczas gdy poprawne wyliczenie tego świadczenia powinno wynosić 6.023,97 zł.
Skarżący zwrócił uwagę, że rozporządzenie nie reguluje sposobu wyliczenia świadczenia rekompensującego w odniesieniu do żołnierzy rozpoczynających działalność gospodarczą w roku, w którym odbywały się ćwiczenia. Nie można kierować się przepisami rozdziału 3 rozporządzenia, a zwłaszcza § 5 ust. 1 pkt 2. Nie można też wzorować się na wyroku WSA w Gdańsku z dnia 2 sierpnia 2018 r. sygn. akt III SA/Gd 422/18, bowiem dotyczy on żołnierza, który prowadził działalność gospodarczą w roku podatkowym poprzedzającym okres ćwiczeń wojskowych i osiągnął przychód opodatkowany w formie ryczałtu. Dlatego pierwszeństwo należy dać unormowaniom art. 119a ustawy. Utraconym przychodem skarżącego jest kwota 46.963,58 zł. Skarżący osiągnął dochód w kwietniu 2020 r. w wysokości 46.751,28 zł, w maju 2020 r. w wysokości 33.121,25 zł, w czerwcu 2020 r. w wysokości 23.320,43 zł, a w lipcu 2020 r. w wysokości 29.068,77 zł (łącznie 132.261,73 zł). Średni dochód miesięczny wynosi 33.065,43 zł, a średni dzienny dochód wynosi 1.574,54 zł. Natomiast SKO wyliczyło dochód ośmiokrotnie mniejszy w kwocie 198,80 zł. Również dochód ze stosunku pracy za 2018 r. w wysokości 155.284,79 zł, za okres od stycznia do kwietnia 2019 r. w wysokości 187.311,91 zł i z działalności gospodarczej do listopada 2019 r. w wysokości 37.968,92 zł przekroczyły kilkakrotnie dochód dzienny wyliczony przez organ. Zgodnie z art. 119a maksymalny limit świadczenia rekompensującego w listopadzie 2019 r. wynosił 7.447,53 zł. Stosownie do § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia skarżącemu przysługiwałaby rekompensata w wysokości 8.601,72 zł (dochód z października 2019 r. wynosił 15.053,03 zł, dziennie 716,81 zł i za 12 dni wynosił 8.601,72 zł).
Skarżący nie zgodził się z przyjętym okresem prowadzenia działalności gospodarczej, tj. od 13 lutego 2019 r., ponieważ do 30 kwietnia 2019 r. wykonywał obowiązki w ramach umowy o pracę i nie mógł wykonywać zleconych mu poza Polską usług. Jedynie świadczenie pieniężne w wysokości 7.447,53 zł, pomniejszone o wypłacone uposażenie w kwocie 1.423,56 zł, a więc kwota 6.023,97 zł, rekompensuje utracone przez skarżącego wynagrodzenie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga w niniejszej sprawie podlega oddaleniu.
Przede wszystkim należy wyjaśnić, że nie jest uzasadniony zarzut skarżącego odnośnie naruszenia art. 105 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. na skutek błędnego uznania, że nie było podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy, ponieważ skarżący nie miał w toczącym się postępowaniu przymiotu strony i brak było podstaw prawnych do umorzenia tego postępowania. Zaskarżona decyzja SKO wydana została bowiem na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ odwoławczy rozpoznał merytorycznie odwołanie skarżącego, uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i przyznał skarżącemu świadczenie pieniężne w wysokości 962,04 zł. Nie doszło zatem do umorzenia postępowania administracyjnego w rozpatrywanej sprawie.
Natomiast stawiając kolejne zarzuty w sprawie, skarżący całkowicie pominął wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 maja 2020 r. sygn. akt IV SA/Wr 168/20, wydany w sprawie świadczenia pieniężnego rekompensującego skarżącemu utracone wynagrodzenie. W wyroku tym uchylił punkt 2 decyzji SKO z dnia [...] stycznia 2020 r. i oddalił dalej idącą skargę. Od powyższego wyroku nie została wniesiona przez żadną ze stron postępowania skarga kasacyjna i wyrok ten uzyskał walor prawomocności od dnia 4 sierpnia 2020 r.
Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji administracyjnej. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie administracyjnym i na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Obowiązek ten oznacza również brak możliwości formułowania nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym przez sąd poglądem. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 397 uw. 1, 2; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 544, Nb 1-3).
Zauważyć należy, że nieprzestrzeganie art. 153 p.p.s.a. podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Dlatego też w razie wnoszenia kolejnych skarg z powodu niewłaściwego wykonania zapadłego wyroku uwzględniającego skargę, sąd administracyjny jedynie weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnika on natomiast w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen (wyrok NSA z 21 kwietnia 2010 r., II FSK 2129/08, Lex nr 596261). Należy w tym miejscu dodatkowo podkreślić, że art. 153 p.p.s.a. pełni szczególną rolę w kontekście skuteczności oraz wykonalności orzeczeń sądów administracyjnych. Naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez organy administracji pociąga za sobą niebezpieczeństwo ponownego zaskarżenia podjętej decyzji do sądu administracyjnego, unicestwienie bytu prawnego przedmiotowej decyzji oraz konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego co do istoty sprawy. W ten sposób toczące się postępowanie administracyjne z nieuzasadnionych powodów ulega przedłużeniu. Przepis art. 153 p.p.s.a. określa taką relację między organem administracyjnym a sądem, która sprowadza się do związania organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, gdzie nie ma miejsca na polemikę organu z oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania. Biorąc pod uwagę wiążący charakter wyroku rolą Sądu w niniejszym postępowaniu było przede wszystkim zweryfikowanie, czy organ wykonał wskazania sformułowane w prawomocnym wyroku.
W ocenie Sądu organ odwoławczy wykonał dokładnie zalecenia wynikające z prawomocnego wyroku WSA we Wrocławiu. Formułując zalecenia dla organu Sąd stwierdził, że organ odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu sprawy ustali liczbę dni roboczych, jakie upłynęły od rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego, tj. od dnia 13 lutego 2019r. włącznie, do dnia poprzedzającego rozpoczęcie ćwiczeń wojskowych, tj. do dnia 17 listopada 2019 r. włącznie, po czym podzieli przez nią uzyskany w tym okresie dochód w wysokości 37.968,92 zł, a następnie pomnoży przez 12 dni odbytych ćwiczeń wojskowych. Uzyskaną kwotę należy pomniejszyć o uposażenie, jakie otrzymał skarżący z tytułu odbytych ćwiczeń wojskowych tj. 1.423,56 zł, co ostatecznie da wysokość świadczenia rekompensującego.
Wykonując powyższe zalecenia, SKO uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2019 r. i przyznało wnioskodawcy świadczenie pieniężne w wysokości 962,04 zł. Uzasadniając decyzję, organ odwoławczy uznał, że strona za okres luty 2019 r. - listopad 2019 r. uzyskała dochód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości 37.968,92 zł i kwotę tę należało przyjąć za podstawę wyliczenia wysokości świadczenia rekompensującego. Od rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej przez stronę, tj. od 13 lutego 2019 r. do dnia poprzedzającego rozpoczęcie ćwiczeń wojskowych, tj. do dnia 17 listopada 2019 r. upłynęło 191 dni roboczych. Uzyskany w tym okresie dochód, tj. kwotę 37.968,92 zł po podzieleniu przez 191 dni daje dzienny dochód w wysokości 198,80 zł. Kwotę tę należy pomnożyć przez 12 dni odbytych ćwiczeń, tj. 198,80 x 12 dni = 2.385,60 zł. Uzyskaną kwotę należy pomniejszyć o uposażenie, jakie otrzymała strona z tytułu ćwiczeń wojskowych, tj. 1.423,56 zł, co dało świadczenie rekompensujące do wypłaty w wysokości 962,04 zł.
Nieuzasadniony jest więc zarzut naruszenia art. 119a w związku z art. 133 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej w związku z § 5 ust. 1 pkt 1 w związku z § 6 rozporządzenia Rady Ministrów oraz art. 7 k.p.a. i art. 10 k.p.a. przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i czynnego udziału strony w postępowaniu, przez rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść strony. Wobec jednoznacznych zaleceń Sądu w wyroku z dnia 21 maja 2020 r. i szczegółowego wykonania tych zaleceń przez SKO nieuzasadnione jest powoływanie się przez skarżącego na wysokość dochodów osiąganych w latach 2018 – 2020 ze stosunku pracy i z działalności gospodarczej.
Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło