IV SA/Wr 53/18

WyrokWSA we Wrocławiu2018-02-27

Skład orzekający: Julia Szczygielska, Lidia Serwiniowska, Wojciech Śnieżyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może w jednej decyzji uchylić dwie decyzje organu pierwszej instancji, z których jedna nie była przedmiotem odwołania, a druga została wydana po uchyleniu przez sąd administracyjny wcześniejszej decyzji organu odwoławczego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może w jednej decyzji uchylić dwóch decyzji organu pierwszej instancji, jeśli tylko jedna z nich była przedmiotem odwołania, a druga została wydana w wyniku wcześniejszego uchylenia przez sąd administracyjny decyzji organu odwoławczego. Organ odwoławczy działa w granicach art. 138 k.p.a. i nie może orzekać z urzędu w stosunku do decyzji, od której nie wniesiono odwołania. Ponadto, organ odwoławczy jest zobowiązany do rozpoznania sprawy w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji przez organ II instancji, uwzględniając zmiany stanu prawnego i faktycznego zaistniałe po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwolnienia B. D. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji z powodu upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych bez ustania przyczyn zawieszenia. Po uchyleniu przez WSA we Wrocławiu decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji z marca 2017 r., organ ten wydał decyzję z listopada 2017 r., która uchyliła rozkaz personalny z stycznia 2017 r. w części dotyczącej daty zwolnienia i ustaliła nową datę, a także uchyliła w całości rozkaz personalny z sierpnia 2017 r. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji z listopada 2017 r. w części dotyczącej daty zwolnienia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...].11.2017 r. w całości oraz rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia [...].08.2017 r. nr [...].

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt IV SA/Wr 53/18 | | , , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 27 lutego 2018 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący, , Sędzia NSA Julia Szczygielska, , Sędziowie, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Asesor WSA Wojciech Śnieżyński (spr.), , , Protokolant, starszy asystent sędziego Krzysztof Caliński, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 r., sprawy ze skargi B. D., na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W., z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], w przedmiocie zwolnienia ze służby, , uchyla zaskarżoną decyzję w całości:, uchyla decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...]., , , Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...].01.2017 r. Komendant Powiatowy Policji w Z. zwolnił ze służby w Policji [...] B. D. (powoływaną dalej także jako: "strona" lub "skarżąca") z dniem 28.02.2017 r. na podstawie art. 41. ust. 2 pkt 9 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (jedn. t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 zez zm.), tj. z uwagi na upływ 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Wniesione od tej decyzji odwołanie strony zostało uwzględnione przez Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. decyzją z dnia [...].03.2017 r., nr [...]. Organ II instancji uchylił w całości zaskarżony rozkaz personalny i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji w celu ustalenia zaistnienia przesłanek zwolnienia strony ze służby w Policji, przeprowadził w dniu 15.05.2017 r. dowód z przesłuchania strony, a także dołączył do akt sprawy protokoły z rozprawy prowadzonej w sprawie o sygn. akt [...]. Po przeprowadzeniu tych czynności organ I instancji wydał w dniu [...].08.2017 r. rozkaz personalny nr [...], w którym zwolnił stronę ze służby w Policji z dniem 30.09.2017 r. Od tej decyzji strona złożyła odwołanie. Równolegle do wskazanego postępowania administracyjnego, toczyło się zainicjonowane przez stronę postępowanie przed WSA we Wrocławiu. Strona zaskarżyła do tego sądu opisaną wyżej decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...].03.2017 r., znak sprawy [...]. Rozpoznając skargę od tej decyzji, wyrokiem z dnia 3.10.2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 239/17 WSA we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję. Po uprawomocnieniu się tego orzeczenia Komendant Wojewódzki Policji we W. wydał decyzję z dnia [...].11.2017 r., znak sprawy [...], którą: - uchylił rozkaz personalny nr [...] organu I instancji z dnia [...].01.2017 r. w części dotyczącej określenia daty zwolnienia strony ze służby w Policji, - ustalił datę zwolnienia strony ze służby w Policji na dzień 30.11.2017 r., - w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny nr [...] z dnia [...].01.2017 r. - uchylił w całości rozkaz personalny nr [...] z dnia [...].08.2017 r. W podstawie prawnej tej decyzji organ odwoławczy powołał się na art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (tekst jednolity: Dz. U. z 2017r., poz. 1257), wskazując jednocześnie, że rozpoznaje odwołanie od rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...].01.2017 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania w sprawie oraz wskazał, że przesłanką materialnoprawną podjętego rozstrzygnięcia była okoliczność zawieszenia strony w czynnościach służbowych, który to okres trwa od dnia 27.05.2015 r. i powodowany był wszczęciem przeciwko stronie postępowania karnego o czyny określone w art. 231 § 1 i art. 271 § 1 kk w zw. z art. 11 § 1 kk. Wskazując na względy procesowe, które zdecydowały o podjęciu takiego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 3.10.2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 239/17. Wskazał, że w związku z uchyleniem mocą tego wyroku decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...].03.2017 r. w obrocie prawnym pozostają dwie nieostateczne decyzje Komendanta Powiatowego Policji w Z. wydane na podstawie art. 41. ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji: rozkaz personalny nr [...] z dnia [...].01.2017 r. i rozkaz personalny nr [...] z dnia [...].08.2017 r. Od tych decyzji strona złożyła odwołania. W ocenie organu odwoławczego, z uwagi na fakt uchylenia przez sąd administracyjny decyzji z dnia [...].03.2017 r. w zaistniałym stanie faktycznym należało uchylić w całości rozkaz personalny nr [...] z dnia [...].08.2017 r. oraz rozpatrzyć w pierwszej kolejności odwołanie od rozkazu personalnego z dnia [...].01.2017 r. Z tego względu organ wyjaśnił, że przy ponownym rozpatrzeniu odwołania od rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...].01.2017 r. nie uwzględnił zgromadzonego materiału dowodowego przez organ I instancji po wydaniu decyzji z dnia [...].03.2017r. oraz nie odniósł się merytorycznie do zarzutów podniesionych w odwołaniu z dnia 18.09.2017 r. Rozpoznając w takim układzie procesowym odwołanie od rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...].01.2017 r. organ II instancji uznał za prawidłową ocenę zasadności zwolnienia strony ze służby w Policji. Prawidłowo został bowiem wskazany 12-miesięczny okres zawieszenia w czynnościach służbowych, który upłynął w dniu 27.05.2016 r. i bezsprzecznie w tym czasie, jak i do dnia wydania zaskarżonego rozkazu personalnego w stosunku do strony toczyło się nadal postępowanie karne. Powyższe oznacza, że nie ustała przyczyna zawieszenia strony w czynnościach służbowych. Ustalone okoliczności świadczą o tym, że ziściła się przesłanka określona w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Odnosząc się natomiast do treści odwołania od decyzji z dnia [...].01.2017 r. organ II instancji wskazał na brak podstaw prawnych i faktycznych, które mogłyby potwierdzić zasadność podnoszonych w nim argumentów. Wskazał, że decyzja o zwolnieniu policjanta ze służby ma charakter uznaniowy, co oznacza że przełożony w sprawach osobowych może wydać rozkaz personalny o zwolnieniu funkcjonariusza w sytuacji, gdy w jego ocenie zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Zdaniem organu odwoławczego bez wpływu na powyższe ustalenia pozostaje fakt uchylenia przez Sąd Rejonowy środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia strony w czynnościach służbowych, a także dotychczasowy przebieg jej służby. Organu odwoławczego nie uwzględnił również zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a., poprzez niewykazanie istnienia interesu społecznego w zwolnieniu policjanta. W ocenie organu odwoławczego, w analizowanej sytuacji nie jest możliwe pogodzenie interesu społecznego z interesem strony, wyrażającym się w pozostawieniu jej w służbie w Policji. Taka sytuacja negatywnie wpływa na innych policjantów, a także nie pozostaje bez wpływu na wizerunek Policji w odbiorze społecznym. Ujawnione okoliczności popełnienia zarzucanego stronie czynu przestępczego, pozostają w konflikcie z zadaniami Policji, o jakich mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji. W tej sprawie słuszny interes funkcjonariusza zainteresowanego pozostawieniem go w służbie nie może przeważyć nad interesem społecznym związanym ze statusem i zadaniami Policji. Ponadto organ odwoławczy podzielił argumentację organu I instancji, że niepełnienie czynności służbowych przez policjanta przez tak długi okres, ujemnie wpływa na wypełnianie przez jego jednostkę organizacyjną zadań należących do Policji. W analizowanym przypadku nieobecność strony w służbie spowodowała konieczność wyłączenia jej z nałożonych obowiązków służbowych, co dezorganizuje pracę i znacznie utrudnia realizację zadań nałożonych na Komisariat Policji. Powołując się na orzecznictwo sądowe w tego rodzaju sprawach organ odwoławczy uznał, że rozkaz personalny nr [...] z dnia [...].01.2017 r. został wydany prawidłowo, w oparciu o ustalony stan faktyczny, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz z uwzględnieniem ważnego interesu społecznego. Jednocześnie z uwagi na toczące się postępowanie administracyjne przed organem I instancji do dnia 21.08.2017 r. i w związku z uchyleniem decyzji z dnia [...].03.2017 r. przez WSA we Wrocławiu, zdaniem organu odwoławczego zasadnym było uchylenie daty zwolnienia strony ze służby w Policji oraz wyznaczenie tej daty na dzień wskazany w sentencji decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu B. D. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej daty zwolnienia, a w pozostałym zakresie utrzymującą go w mocy. Decyzję skarżąca zaskarżyła w części obejmującej tiret od 1 do 3, zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie: a) art. 10 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a. w zw. z art. 32 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu i obrony swoich praw; b) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 i § 4 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji zaniechanie ustaleń faktycznych co do istnienia i wagi interesu indywidualnego skarżącej w pozostaniu w służbie Policji, co uniemożliwiło jego uwzględnienie przy podejmowaniu rozstrzygnięcia przez organ I instancji i tym samym prawidłowe uzasadnienie decyzji. Formułując tej treści zarzuty autorka skargi wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpatrzenia. W obszernym uzasadnieniu skargi jej autorka przedstawiła argumentację na poparcie powołanych w niej zarzutów. Komendant Wojewódzki Policji we W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodu tych zarzutów, które zostały w niej podniesione. Kluczową kwestią dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, którą Sąd rozważał w ramach sądowej kontroli zaskarżonego aktu na podstawie kryterium zgodności z prawem, była ocena legalności orzekania przez organ odwoławczy w jednej decyzji jednocześnie wobec dwóch decyzji wydanych w pierwszej instancji. Przy tym z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017r., poz. 1369, ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), taką kontrolę legalności sąd obowiązany jest dokonać także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przyjdzie jednocześnie zwrócić uwagę na brak konsekwencji - pod względem formułowania zarzutów i wniosków - w treści samej skargi, gdzie wskazuje, że decyzja z dnia [...].11.2017 r. jest zaskarżona "w części dotyczącej daty zwolnienia, a w pozostałym zakresie utrzymującą go w mocy. Decyzję tę zaskarżam w części obejmującej tired od 1 do 3". (...) "Mając powyższe na uwadze wnoszę o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpatrzenia". Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy sądowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Chodzi tu o takie naruszenie, które skutkuje przyjęciem, że bez jego popełnienia nie doszłoby do wydania rozstrzygnięcia określonej treści. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. W ocenie Sądu, w badanym przypadku mamy właśnie do czynienia z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynika sprawy. Taka ocena podyktowana jest przede wszystkim tym, że organ odwoławczy stwierdzając, że rozpoznaje odwołanie od decyzji z dnia [...].01.2017 r., nr [...] zdecydował się na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poza uchyleniem tej właśnie decyzji w części dotyczącej określenia daty zwolnienia skarżącej ze służby, uchylić również decyzję z dnia [...].08.2017 r., nr [...], ale nie z powodu rozpoznania odwołania od tej decyzji, ale podając powód w postaci uchylenia przez WSA we Wrocławiu decyzji II instancji z dnia [...].03.2017 r., nr [...]. Tą ostatnią decyzją organ odwoławczy uchylił decyzję z dnia [...].01.2017 r., nr [...]. Nie jest to prawidłowy tryb postępowania z następujących względów. Przepis art. 138 k.p.a. zawiera zamknięty katalog decyzji organu odwoławczego. Oznacza to, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania decyzji o sentencji innej niż wymienione w tym przepisie. Punktem wyjścia do dalszych rozważań uczynić należy zatem analizę treści zastosowanego przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Osnowa decyzji, o której mowa w tym przepisie, składa się z dwóch części: w pierwszej organ odwoławczy uchyla oznaczoną decyzję organu pierwszej instancji i określa zakres tego uchylenia (w całości lub w części), zaś w drugiej organ odwoławczy rozstrzyga sprawę co do jej istoty. Organ odwoławczy uchylając decyzję organu I instancji jest zobowiązany zatem do określenia swego stanowiska w sprawie, co powinno nastąpić poprzez orzeczenie co do istoty sprawy, umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W piśmiennictwie przedmiotu nie ma jednak jednolitości w kwestii prawnej dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy decyzji ograniczającej się tylko do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Według B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2017, s. 727-728, wykładnia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zakresie dopuszczającym takie rozwiązanie jest contra legem i nie może być zaakceptowana. Tak też A. Wróbel (w:) A. Wróbel, M. Jaśkowska, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2016, s. 705. Jak stwierdził NSA w Krakowie w wyroku z dnia 13.10.1983 r., SA/Kr 706/83 (GAP 1987, nr 5, s. 43) decyzja organu odwoławczego ograniczająca się tylko do uchylenia decyzji organu administracji I instancji jest nieważna. Z kolei, jak wskazuje A. Wróbel (op. cit.), odmienne stanowisko w tej kwestii wyraził Z. Janowicz, Komentarz, 1995, s. 325, który jest zdania, że odwoławczą decyzją merytoryczną jest także "decyzja uchylająca zaskarżoną decyzję w całości lub w części bez orzekania na nowo co do istoty sprawy", a także W. Dawidowicz, Zarys procesu, 1989, s. 160, według którego decyzja o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji "bez żadnych dalszych rozstrzygnięć" należy do "prostych" rozstrzygnięć organu drugiej instancji. Skład orzekający w niniejszej sprawie opowiada się za pierwszym z tych stanowisk. Dostrzegając natomiast problem związany z podejmowaniem rozstrzygnięć w tzw. trudnych przypadkach, gdzie konieczne jest uchylenie zaskarżonej odwołaniem decyzji organu I instancji, lecz równocześnie brak jest podstaw do orzeczenia co do istoty sprawy lub przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia (w takim przypadku A. Wróbel nie wyklucza możliwości powołania się na art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., zob. tenże, op. cit., s. 715), przyjdzie w niniejszej sprawie zauważyć, że taką możliwość wykluczył sam organ odwoławczy, wskazując, że rozpatruje odwołanie od decyzji z dnia [...].01.2017r. Zważywszy natomiast na niejednolitość rozumienia i nieoczywistość wykładni wspomnianego przepisu należy stwierdzić, że w sprawie nie może być mowy o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji, ponieważ rażące naruszenie prawa nie może dotyczyć aktu opartego o przepis, który jest rozbieżnie interpretowany i wymaga skomplikowanego procesu wykładni. Wybór jednej z możliwych wersji nie może wyczerpać przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie zmienia to jednak oceny sądu dotyczącej wadliwości zaskarżonej decyzji, skutkującej jej uchyleniem. Przyjdzie dalej zauważyć, że decyzja organu odwoławczego może dotyczyć wyłącznie decyzji organu pierwszej instancji, która została zaskarżona w drodze odwołania. W przypadku zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że rozpatruje odwołanie wyłącznie od decyzji z dnia [...].01.2017 r., nr [...]. Taka treść decyzji oznacza, że organ odwoławczy uchylając decyzję z dnia [...].08.2017 r., nr [...] orzekł z urzędu. Potwierdzeniem przekonania o tym, że decyzja organu odwoławczego w zakresie objętym tiret 4, dotyczy decyzji, która nie była przedmiotem rozpatrywanego odwołania jest także treść uzasadnienia kontrolowanego rozstrzygnięcia, gdzie wskazuje się wprost na rozpoznanie "w pierwszej kolejności odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia [...] stycznia 2017 r.". Skoro decyzja z dnia [...].08.2017 r. weszła do obrotu prawnego, to organ odwoławczy nie ma swobody w procedowaniu nad tą decyzją, a zwłaszcza nie może działać z urzędu. Jego kompetencje są zdeterminowane treścią art. 138 k.p.a. i tylko w tych granicach może on rozstrzygać. Bez odwołania kompetencja jurysdykcyjna organu odwoławczego ma charakter niejako potencjalny, nie ulega aktualizacji. W rozpatrywanej sytuacji procesowej nie można jednak zapominać o tym, że skarżąca odwołała się od decyzji z dnia [...].08.2017 r., nr [...]. Z punktu widzenia kontrolowanego rozstrzygnięcia mamy zatem do czynienia z sytuacją, w której zanim organ odwoławczy rozpatrzył odwołanie od decyzji z dnia [...].08.2017 r., doszło do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia [...].03.2017 r., której następstwem było procedowanie przez organ pierwszej instancji zakończone właśnie decyzją z dnia [...].08.2017 r. Chociaż kwestia ta nie jest objęta kontrolą sprawowaną w niniejszej sprawie przez sąd, można jednak zadać w tym miejscu pytanie o sposób zakończenia w takiej sytuacji postępowania odwoławczego. Mocą bowiem zaskarżonej do sądu decyzji z dnia [...].11.2017 r. została uchylona decyzja z dnia [...].08.2017 r. Jeżeli strona nie cofnie odwołania organowi odwoławczemu pozostawałaby jednie możliwość stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Można również opowiedzieć się w takim przypadku za poglądem o szerokich skutkach wydanego w sprawie wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 3.10.2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 239/17 i na tej podstawie przyjąć, że wyrok ten "zniósł" wszelkie konsekwencje procesowe wynikające z uchylonej decyzji z dnia [...].03.2017 r. Wskazane w tym miejscu kontrowersje tylko potwierdzają tezę o nieprawidłowym sposobie procedowania w sprawie przez organ odwoławczy. Niewątpliwie przyczyną złożoności sytuacji procesowej, w której znalazł się organ odwoławczy, było równoległe prowadzenie postępowań – po wydaniu decyzji z dnia [...].03.2017 r. – zarówno w administracyjnym toku instancji jak i w postępowaniu sądowym. Co wymaga jednak podkreślenia, przepisy prawa – zarówno k.p.a. jak i p.p.s.a. - nie regulują tej kwestii. Stąd też w wielu przypadkach, zwłaszcza powodowanych uniknięciem zarzutu bezczynności, organy administracji prowadzą postępowanie administracyjne, nie czekając na prawomocne zakończenie postępowania przed sądem administracyjnym. Dotyczy to przede wszystkim sytuacji, gdy przedmiotem skargi do sądu administracyjnego jest decyzja wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Taka też decyzja została poddana kontroli przez tut. Sąd wyrokiem z dnia 3.10.2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 239/17. Przepisy prawa nie dostarczają wskazówek na temat sposobu postępowania w następstwie takiego orzeczenia. Mamy bowiem do czynienia z sytuacją, w której w wyniku wyroku sądowego, sprawa w pewnym sensie "wróciła" na etap rozpatrywania odwołania od decyzji z dnia [...].01.2017 r., nr [...]. Co jednak równie istotne, zanim doszło do wydania wyroku przez sąd administracyjny, organ I instancji – po przeprowadzeniu postępowania dowodowego - wydał drugą decyzję w sprawie zwolnienia skarżącej ze służby w Policji. Od tej decyzji strona wniosła odwołanie. Uruchomienie przez stronę postępowania odwoławczego powoduje, że w rozpatrywanym przypadku nie można pominąć kwestii dotyczącej istoty i celu administracyjnego toku instancji związanego z ochroną interesu indywidualnego strony postępowania. W postępowaniu odwoławczym organ odwoławczy nie tylko dokonuje kontroli zasadności argumentów podniesionych w odwołaniu, lecz ponownie rozpoznaje i rozstrzyga merytorycznie sprawę administracyjną. Rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym następuje w oparciu o stan faktyczny i stan prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji przez organ II instancji. W orzecznictwie sądowym utrwalił się bowiem pogląd, że organ odwoławczy jest obowiązany uwzględniać zmiany stanu prawnego i faktycznego sprawy zaistniałe po wydaniu zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji (np. wyrok NSA w Lublinie z dnia 21 czerwca 1988 r., SA/Lu 151/88, ONSA 1988, nr 2, poz. 72). W ocenie Sądu, organ odwoławczy nie mógł wobec tego ograniczyć się do rozpatrzenia, jak to sam określił, "w pierwszej kolejności odwołania" od decyzji z dnia [...].01.2017 r. Bezzasadnym był zwłaszcza brak uwzględnienia zgromadzonego materiału dowodowego przez organ I instancji po wydaniu decyzji z dnia [...].03.2017 r., w tym dowodu z przesłuchania strony, a także brak merytorycznego odniesienia się do zarzutów podniesionych w odwołaniu z dnia 18.09.2017 r. i wniosków dowodowych tam zawartych (na okoliczność liczby wakatów w etatach policyjnych Komendy Powiatowej Policji w Z.). Obowiązkiem organ odwoławczego było zatem rozpoznanie wszystkich okoliczności, tym bardziej jeśli się weźmie pod uwagę, że w sprawie organ I instancji odmówił uwzględnienia wniosku złożonego przez stronę w dniu 15.05.2017 r. o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania przed sądem (postanowienie z dnia 13.06.2017 r.). Nie jest więc uprawniony sposób postępowania organu odwoławczego, który ogranicza się do etapu postępowania, który został wyznaczony przez odwołanie od decyzji z dnia [...].01.2017 r. Organ odwoławczy, w ramach swoich uprawnień kontrolnych, powinien ocenić całość materiału dowodowego, uwzględniając zamiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji z dnia [...].01.2017 r. Konieczność końcowego załatwienia sprawy oraz względy ekonomiki procesowej, zwłaszcza wynikające z przekonania, że na podstawie regulacji art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy nie może wyeliminować z obrotu prawnego decyzji z dnia [...].08.2017 r., nr [...], obligowały Sąd do uchylenia na zasadzie art. 135 p.p.s.a. również tej decyzji. Wyrok sądu administracyjnego w takiej sytuacji definitywnie usuwa z obrotu prawnego decyzję z dnia [...].08.2017 r. bez potrzeby ponownego angażowania organu administracji publiczne. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań, sprowadzają się do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, w szczególności zaś należytego i wyczerpującego przedstawienia motywów rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji odnoszących się także do materiału dowodowego zebranego po wydaniu decyzji z dnia [...].03.2017 r., a także wniosków i zarzutów podniesionych w odwołaniu z dnia 18.09.2017 r. (traktowanego obecnie jako pismo procesowe). Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia [...].08.2017 r., nr [...].

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło