IV SA/Wr 530/12

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 31 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. P. o zwolnienie od opłat sądowych w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłat sądowych. Skarżący wraz ze skargą złożył wniosek o zwolnienie z opłat sądowych. Następnie zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 20 września 2012 r. wezwano skarżącego do złożenia tego wniosku na urzędowym formularzu (w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania) oraz do nadesłania dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji materialnej tj.: 1) dowodów potwierdzających wysokość jego dochodów i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym np. ostatni odcinek emerytury lub renty, zaświadczenie o wynagrodzeniu netto za ostatnie trzy miesiące z uwzględnieniem poszczególnych miesięcy, aktualne decyzje: ZUS, urzędu pracy, opieki społecznej przyznające świadczenia i inne, 2) wyciągów ze wszystkich kont bankowych i lokat bankowych za ostatnie trzy miesiące, 3) zaświadczenia z urzędu pracy potwierdzającego, że wnioskodawca i osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym są zarejestrowane jako bezrobotne z prawem do zasiłku lub bez tego prawa, 4) dowodów potwierdzających wysokość wydatków związanych z utrzymaniem (opłaty za gaz, prąd, wodę, telefon, leki, czynsz, raty pożyczek i kredytów, podatek od nieruchomości, telewizja i inne) 5) zeznania podatkowego za 2011 r. - w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania z pouczeniem, że w przeciwnym wypadku wniosek zostanie rozpoznany na podstawie danych zawartych w urzędowym formularzu. Pouczono również skarżącego, że w przypadku braku możliwości złożenia tych dokumentów należy udzielić stosownego wyjaśnienia ze wskazaniem ewentualnego terminu ich złożenia W odpowiedzi na to wezwanie pełnomocnik skarżącego nadesłał wypełniony i podpisany przez skarżącego w dniu [...] urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, przy czym w rubryce nr 4 nie zaznaczył w jakim zakresie żąda przyznania tej pomocy. W jego uzasadnieniu skarżący wskazał, że jest osobą samotną i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę wysokości [...] zł netto, co potwierdził załączonym wydrukiem (bez pieczęci pracodawcy i jego podpisu) potwierdzającym odbiór w dniu [...] miesięcznego wynagrodzenia uzyskanego za [...] 2012 r. Podał, że nie posiada mieszkania ani innych nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. Następnie kolejnym zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 8 października 2012 r. (adresowanym do pełnomocnika) wezwano skarżącego do nadesłania dodatkowych wyjaśnień tj. czy prowadzi z rodzicami lub bratem [...] lub innymi osobami wspólne gospodarstwo domowe, określenia miesięcznych dochodów netto (ze wszystkich źródeł) rodziców i innych osób pozostających we wspomnianym gospodarstwie, jaki tytuł prawny posiada do mieszkania położonego pod adresem podanym w tym zarządzeniu, kto ponosi opłaty związane z utrzymaniem mieszkania i w jakiej wysokości (wraz z dowodami potwierdzającymi wysokość tych opłat). Jednocześnie w zarządzeniu tym ponownie wezwano skarżącego do nadesłania dokumentów źródłowych wymieniony w powyższym zarządzeniu dnia 20 września 2012 r. Ponownie również pouczono skarżącego, że wymagane dokumenty należy nadesłać w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania tego pisma z pouczeniem, że w przeciwnym wypadku wniosek zostanie rozpoznany na podstawie danych zawartych w urzędowym formularzu oraz o tym, że w przypadku braku możliwości ich złożenia należy udzielić stosownego wyjaśnienia ze wskazaniem ewentualnego terminu ich złożenia. W odpowiedzi na to zarządzenie pełnomocnik skarżącego, pismem z dnia [...] (omyłkowo wpisano "[...]") wyjaśnił, że skarżący nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z innymi osobami, podany w zarządzeniu adres jest miejscem zatrudnienia skarżącego, które wynajmuje pracodawca w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Podał również, że skarżący nie posiada konta bankowego. Z treści przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych - może zostać przyznane, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Na wstępie dalszych rozważań wskazać należy, iż wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu zgodnie z zakresem podanym w skardze tj. obejmującym zwolnienie od opłat sądowych, ponieważ skarżący w rubryce nr 4 urzędowego formularza nie zaznaczył w jakim zakresie żąda przyznania prawa pomocy, przy czym formularz ten został złożony w odpowiedzi na powyższe zarządzenie referendarza sądowego z dnia 20 września 2012 r. wzywające do złożenia wniosku o zwolnienie od opłat sądowych na wymaganym formularzu. Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 212 § 1 ustawy). Wniosek skarżącego o zwolnienie od opłat sądowych, nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał, że ich poniesienie spowoduje uszczerbek w jego koniecznym utrzymaniu. Skarżący bowiem jest osobą samotną i na bieżąco osiąga dochody z tytułu zatrudnienia w wysokości [...] zł i nie ma innych osób na utrzymaniu, co pozwala przyjąć, że posiada środki finansowe na ich poniesienie. Poza tym pomimo dwukrotnego doręczenia, jego pełnomocnikowi, powyższych zarządzeń referendarza sądowego, nie wykazał i nie udokumentował w jakiej wysokości ponosi wydatki związane z jego utrzymaniem, co uniemożliwia w zasadzie ocenę czy po ich poniesieniu jest w stanie pokryć opłaty sądowe. Skarżący nie wyjaśnił także kto ponosi opłaty związane z utrzymaniem mieszkania i w jakiej wysokości ani też nie nadesłał żadnych dokumentów potwierdzających ich wysokość. Ponadto nie nadesłał zeznania podatkowego za 2011 r. i nie wskazał przyczyn z powodu których nie może nadesłać tego dokumentu, pomimo że miał taką możliwość wynikającą z powyższych dwóch zarządzeń referendarza sądowego. Powyższe oznacza, że skarżący uchyla się od wykazania jaka jest jego sytuacja materialna. Na stronie skarżącej zaś spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy. Dodać trzeba, iż opłaty sądowe, w tym wpis od skargi w kwocie 100 zł , wystąpią w niniejszej sprawie sukcesywnie, w pewnych odstępach czasu (np. wpis od zażalenia 100 zł, wpis od skargi kasacyjnej 100 zł), co oznacza że skarżący uzyskując stałe źródło dochodu z tytułu zatrudnienia, będzie w stanie ponieść koszty tych opłat. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.