IV SA/Wr 530/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 22 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu świadczeń wypłaconych osobom uprawnionym z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. B. G. (dalej skarżąca), wydaną z upoważnienia Prezydenta [...], decyzją z dnia [...]r. nr [...] zobowiązana została do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela świadczeń z funduszu alimentacyjnego, wypłaconych jej dzieciom, w okresie świadczeniowym 2011/2012 w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami. Odwołanie od tej decyzji złożyła skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika A. G., który jest jej ojcem (dalej pełnomocnika). Po rozpatrzeniu tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (dalej Kolegium), decyzją z dnia [...]r., nr [....] utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. Na tę decyzję skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W skardze tej podniesiono, że organ odwoławczy pominął, że skarżącej i jej pełnomocnikowi uniemożliwiono prawo do obrony poprzez wykluczenie pełnomocnika w toczącym się postępowaniu przed organem I instancji i uniemożliwienie mu dostępu do akt przed wniesieniem odwołania. Po zapoznaniu się z treścią tej skargi, Kolegium decyzją z dnia [..] r. nr [...], uwzględniło skargę na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylając decyzję z dnia [...] r. W decyzji tej Kolegium podkreśliło, że nie miało wątpliwości, że "odwołanie" zostało wniesione przez pełnomocnika. W aktach sprawy znajdują się bowiem dwa pisma skarżącej z dnia 10 października 2011 r. i z dnia 27 listopada 2011 r. nazwane "upoważnieniem", w których skarżąca umocowała swojego ojca do reprezentowania jej "w całości sprawy". Upoważnienia to sporządzono po zawiadomieniu skarżącej przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej o podjęciu wobec niej działań jako dłużniczki alimentacyjnej. Po złożeniu przez skarżącą powyższego pisma z dnia 10 października 2011 r. Dział Świadczeń MOPS wezwał stronę do wskazania zakresu upoważnienia. W kolejnym piśmie z dnia 27 listopada 2011 r. skarżąca poinformowała, że upoważnia swojego ojca do reprezentowania jej "w całości sprawy". Zawiadomieniem z dnia 14 grudnia 2011 r. nr [...] poinformowano skarżącą, że pisma kierowane do Działu Świadczeń przez jej ojca będą pozostawione w aktach sprawy bez odpowiedzi. Kolegium podniosło więc, że z akt sprawy przed organem I instancji wynika, że ojciec skarżącej działający jako jej pełnomocnik nie miał zapewnionego czynnego udziału w prowadzonym przez ten organ postępowaniu. Od chwili ustanowienia pełnomocnika strona działa za jego pośrednictwem z pełnym skutkiem prawnym, a pominięcie pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym (wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 czerwca 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 389/08, LEX nr 508402). Biorąc powyższe pod uwagę i po zapoznaniu się z treści skargi Kolegium uznało, że w przypadku ojca skarżącej, działającego jako jej pełnomocnik, naruszono art. 10 kpa, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Nie można bowiem wykluczyć, że poprzez zapewnienie prawidłowego udziału w postępowaniu pełnomocnikowi skarżącej w celu umożliwienia mu przedstawienia dowodów mających znaczenie w sprawie, wysokość zobowiązania dłużniczki byłaby inna. W związku z zaistniałą sytuacją, decyzja Kolegium z dnia [...] r., nie może pozostać w obrocie prawnym. W decyzji tej Kolegium - poza jej rozstrzygnięciem - poinformowało również, że w dalszym etapie sprawy ponownie rozpozna odwołanie pełnomocnika od decyzji organu I instancji z dnia[...]r. z uwzględnieniem wyżej przedstawionych okoliczności. Jednocześnie stwierdziło, że poprzedzające wydanie skarżonej decyzji działanie nie było obarczone brakiem podstawy prawnej lub działaniem z rażącym naruszeniem prawa. Skargę na powyższą decyzję Kolegium z dnia [...] r. wniosła skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika (ojca). W skardze tej stwierdzono, że w związku z zaskarżoną decyzja powstał "dziwny stan prawny" oraz że organy administracji kierują sprawę coraz to w inny kierunku "aby dalej od prawdy". Podniesiono, że w decyzji z dnia [...] r. Kolegium pięciokrotnie powołało się na udzielone przez skarżącą upoważnienie z 2011 r. zamiast z 2012 r. i "czy jest to pomyłka SKO czy tak ustalono?". Pełnomocnik skarżącej zadał pytanie: "czy tak liczne upoważnienia są w aktach sprawy". Zwrócił uwagę, że w przypadku jego córki toczył się trzy postępowania, a Kolegium nie dysponowało kompletem akt i pełną wiedzą i pomimo tego wydało decyzję. Zarzucono także, że Kolegium nie ustosunkowało się do innej decyzji organu I instancji nr [...] W odpowiedzi na skargę Kolegium podkreśliło, że postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji z dnia [....]r. dotyczyło jednej konkretnej sprawy, której przedmiotem było zobowiązanie skarżącej do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego jej córkom decyzją z dnia [....] r. W postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji Kolegium nie mogło rozstrzygać w innej sprawie organu I instancji, której numer podano w skardze. W tej sytuacji zarzut, że skargę uwzględniono jedynie w części nie zasługuje na uwzględnienie. Odnośnie zarzutu pełnomocnika, że organ odwoławczy nie dysponował pełną wiedzą pozwalającą na prawidłowe rozpatrzenie sprawy, Kolegium wskazało, że w przekazanych przez organ I instancji aktach sprawy znajdowały się dwa pisma z 2011 r. zatytułowane upoważnienie, z których wynikało, że upoważnia ona swojego ojca do reprezentowania jej w całości sprawy. W świetle dokumentacji zgromadzonej w przekazanych aktach, Kolegium nie miało wątpliwości, że ojciec skarżącej jest jej pełnomocnikiem. Materiały, którymi dysponowało Kolegium były wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji. Ponieważ pełnomocnik podniósł w skardze na decyzję z dnia [...]r., że nie miał zapewnionego czynnego udziału w postepowaniu, Kolegium uwzględniło skargę i uchyliło własną decyzję. Kolegium ponownie dodało, że w zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. poinformowało stronę, że w dalszym etapie sprawy ponownie rozpozna odwołanie pełnomocnika od decyzji organu I instancji z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m. in. skargi decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie Kolegium, zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., uwzględniło w całości skargę pełnomocnika skarżącej (ojca skarżącej) na wskazaną wyżej decyzję Kolegium z dnia [...] r. uchylając tę decyzję. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 54 § 3 p.p.s.a. zgodnie z którym organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Uwzględniając skargę organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynności lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. W zaskarżonej w niniejszej sprawie do Sądu decyzji z dnia [...] r., Kolegium słusznie przyjęło, że skarga pełnomocnika skarżącej (ojca skarżącej) na wskazaną wyżej decyzję Kolegium z dnia [...] r. zasługuje na uwzględnienie z uwagi na, że ustanowiony pełnomocnik nie brał czynnego udziału w postępowaniu przed organem I instancji, o którym mowa w art. 10 § 1 kpa, w myśl którego organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W decyzji tej Kolegium, zgodnie z dyspozycją art. 54 § 3 p.p.s.a., jednocześnie stwierdziło, że decyzja ta, nie została wydana bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca pismami z dnia 10 października 2011 r. i z dnia 27 listopada 2011 r., nazwanymi "upoważnienie", umocowała swojego ojca do reprezentowania jej w toku całego postępowania administracyjnego. Upoważnienia te, jak podało Kolegium, zostały sporządzone przez skarżącą po otrzymaniu przez nią, zawiadomienia o podjęciu wobec niej przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej działań jako dłużniczki alimentacyjnej, przy czym na wezwanie tego Ośrodka pierwsze pismo skarżącej z dnia 10 października 2011 r. zostało sprecyzowane przez nią pismem z dnia 27 listopada 2011 r., w którym wskazała, że upoważnia swojego ojca do reprezentowania jej "w całości sprawy". W świetle powyższego zasadnie przyjęło Kolegium, iż powyższymi pismami z dnia 10 i 27 listopada 2011 r., skarżąca udzieliła swojemu ojcu pełnomocnictwa do reprezentowania jej w toku całego postępowania administracyjnego. Organ I instancji został zatem powiadomiony o fakcie udzielenia pełnomocnictwa. W myśl bowiem art. 32 kpa strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych (art. 33 § 1 kpa), a pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. (art. 33 § 2 kpa). Od chwili zaś ustanowienia pełnomocnika strona działa za jego pośrednictwem z pełnym skutkiem prawnym, a pominięcie pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym (wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 czerwca 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 389/08, LEX nr 508402, wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 2045/12, LEX nr 1334494). Zgodzić się należy ze stanowiskiem Kolegium, że pominięcie pełnomocnika skarżącej miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ zapewnienie pełnomocnikowi udziału w postępowaniu w celu umożliwienia mu przedstawienia dowodów mogło mieć znaczenie dla ustalenia wysokość zobowiązania skarżącej podlegającego zwrotowi. Z tych względów zarzuty podniesione w skardze okazały się nietrafne. Słusznie również podniosło Kolegium w odpowiedzi na skargę, że w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji, organ ten nie mógł rozstrzygać o innej sprawie prowadzonej przez organ I instancji, oznaczonej numerem podanym w skardze. W świetle powyższego zaskarżona decyzja Kolegium nie narusza prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.