IV SA/Wr 530/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon (sprawozdawca) Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak po rozpoznaniu w Wydziale IV w dniu 13 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia: I. oddalić wniosek skarżącego o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy sędzi WSA Ewy Kamienieckiej, sędzi NSA Anny Moskały, sędziego NSA Henryka Ożoga, sędzi NSA Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej, sędzi WSA Lidii Serwiniowskiej, sędzi NSA Julii Szczygielskiej, sędzi WSA Wandy Wiatkowskiej-Ilków oraz sędziego WSA Alojzego Wyszkowskiego; II. umorzyć postępowanie z wniosku o wyłączenie sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego, sędziego NSA Ryszarda Pęka i sędzi NSA Jolanty Sikorskiej. W piśmie procesowym z dnia 14 marca 2016 r. (k. 41 akt sądowych) skarżący wniósł o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy sędzi WSA Ewy Kamienieckiej, sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego, sędzi NSA Anny Moskały, sędziego NSA Henryka Ożoga, sędziego NSA Ryszarda Pęka, sędzi NSA Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej, sędzi WSA Lidii Serwiniowskiej, sędzi NSA Jolanty Sikorskiej, sędzi NSA Julii Szczygielskiej, sędzi WSA Wandy Wiatkowskiej-Ilków oraz sędziego WSA Alojzego Wyszkowskiego. Wnioskodawca podał, że w jego ocenie zachodzą okoliczności niewymienione w art. 18 p.p.s.a., gdyż wskazani sędziowie są ze sobą w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na ich prawa i obowiązki, więc zachodzą okoliczności wywołujące wątpliwość, co do ich bezstronności. Zdaniem skarżącego wymienieni sędziowie działają w zmowie i znieważają skarżącego oraz naruszają jego dobra osobiste w celu zamknięcia mu drogi do sprawiedliwego wyroku oraz w celu "ludobójstwa i mordu politycznego" na osobie skarżącego "w celach eksterminacyjnych ze względów rasistowskich i korupcyjnych". W przekonaniu skarżącego wymienieni sędziowie chcą pozbawić go zdrowia, mienia i życia oraz jedynego dobra, jakim jest mieszkanie kwaterunkowe, które jeszcze nie zostało mu "zagrabione przez obecne faszystowskie, dyktatorskie, opresyjne państwo polskie". W uzasadnieniu wniosku skarżący omówił przebieg postępowań administracyjnych i odniósł się do czynności podejmowanych przez sędziów w postępowaniach sądowych z jego skarg. Powtórzył, że czuje się znieważany i pokrzywdzony działaniami sędziów, których wyłączenia się domaga. W związku z wnioskiem skarżącego do akt sądowych wpłynęły pisemne oświadczenia sędziów objętych tymże wnioskiem, że w tej sprawie nie istnieje okoliczność tego rodzaju, iż mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności, ani żadna z okoliczności wskazanych w art. 18 p.p.s.a. (oświadczenie: sędzi WSA Ewy Kamienieckiej – k. 51 akt, sędzi NSA Anny Moskały – k. 52 akt, sędziego NSA Henryka Ożoga – k. 53 akt, sędzi NSA Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej – k. 54 akt, sędzi WSA Lidii Serwiniowskiej – k. 55 akt, sędzi NSA Julii Szczygielskiej – k. 56 akt, sędzi WSA Wandy Wiatkowskiej-Ilków – k. 57 akt, sędziego WSA Alojzego Wyszkowskiego – k. 58 akt). Nadto w aktach sprawy znajduje się zapisek urzędowy Zastępcy Kierownika Sekretariatu Wydziału IV WSA we Wrocławiu z dnia 23 marca 2016 r., z którego treści wynika, że sędzia NSA Ryszard Pęk z dniem 15 października 2015 r., a sędzia NSA Jolanta Sikorska z dniem 1 marca 2016 r. zostali przeniesieni do orzekania w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Natomiast sędzia NSA Tadeusz Kuczyński z dniem 29 lutego 2016 r. przeszedł w stan spoczynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.) sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zgodnie z przepisem art. 20 § 1 i § 2 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Niezależnie od powyższego, na mocy art. 18 § 1 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Sąd w składzie rozpoznającym wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów od rozpoznania niniejszej sprawy stwierdził, że przyczyny wyłączenia sędziów skarżący upatruje w tym, że w jego ocenie sędziowie orzekający jak dotąd w sprawach inicjowanych przez skarżącego okazali się niesprawiedliwi i stronniczy. Wnioskodawca ma wątpliwości co do ich bezstronności. Zdaniem skarżącego wymienieni sędziowie działają na niekorzyść skarżącego z opisanych we wniosku powodów. Sąd analizując tak postawione zarzuty doszedł do przekonania, że po pierwsze wnioskodawca nie wskazał, ani nie uprawdopodobnił, że zachodzi którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 18 p.p.s.a. Ponadto podniesione we wniosku argumenty w żaden sposób nie uprawdopodobniają również, iż można mówić o okoliczności tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności, któregokolwiek z sędziów objętych wnioskiem w rozpoznawanej sprawie (art. 19 p.p.s.a.). Zaprezentowana we wniosku argumentacja to głównie twierdzenia skarżącego (zawierające wulgaryzmy, które Sąd pominął przytaczając argumenty wnioskodawcy) oceniające sędziów pod względem moralnym, a także wskazujące na niezgodę skarżącego z rozstrzygnięciami wydawanymi przez sędziów. Trzeba jednak jasno powiedzieć, że w żaden sposób przywołane argumenty nie są uprawdopodobnieniem tego, że którykolwiek z sędziów powinien podlegać wyłączeniu w rozpoznawanej sprawie. Sąd przyjął przy tym, że podstawą wyłączenia sędziego nie może być jedynie twierdzenie skarżącego, iż dany sędzia wykazuje stronniczość – konieczne jest wskazanie konkretnych okoliczności, czy to określonych enumeratywnie w art. 18 p.p.s.a. czy też innych, z których wynika, że istnieją wątpliwości co do bezstronności sędziego, lub też wykazanie wystąpienia jednej z przyczyn (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 328/08, Orzeczenia.nsa.gov.pl). Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić oraz być uzasadniona, co się wiąże z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji. Jak podkreśla się w literaturze prawniczej, nie jest również wystarczająca sama podejrzliwość strony, bądź utrata wiary w bezstronność sędziego wynikająca z urojeń lub przeczuleń strony w szczególności niesprecyzowanych co do osoby (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, komentarz do art. 20, Legalis). Okoliczności wskazywane przez skarżącego we wniosku o wyłączenie sędziów mają – w ocenie Sądu – taki właśnie charakter, a więc nie mogły zasługiwać na uwzględnienie. W przekonaniu Sądu niedopuszczalne byłoby wyłączenie sędziego tylko z tej przyczyny, że w innych sprawach w danym sądzie wydawał wyroki czy postanowienia, które w mniemaniu wnioskodawcy są dla niego niekorzystne. Również to, że sędzia reprezentuje pogląd prawny niekorzystny dla strony, czy wydaje odmienne z jej oczekiwaniami rozstrzygnięcia, nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego i taka sytuacja nie może być oceniana, jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Nadto w ocenie Sądu uwzględnienia wniosku nie uzasadnia również subiektywne przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadził inne postępowanie z uchybieniem prawa procesowego, rozstrzygając sprawę w trybie uproszczonym i naruszając jego dobra osobiste przez upublicznienie wyroku w sekretariacie sądu. Rozpoznając niniejszy wniosek Sąd nie badał prawidłowości podejmowanych przez inne składy orzekające czynności procesowych w innych postępowaniach. Ponadto Sąd wziął pod uwagę, że sędziowie, których wyłączenia zażądano, złożyli na piśmie oświadczenia, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 p.p.s.a., ani inne tego rodzaju, że mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 p.p.s.a.). Wspomnieć należy więc, że w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, który Sąd w niniejszej sprawie aprobująco przyjmuje, iż "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia" (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Wobec tego brak jest podstaw, by negować złożone przez sędziów w niniejszej sprawie oświadczenia, tym bardziej, że – jak to już wykazano – zarzuty wnioskodawcy nie były poparte przekonującą argumentacją istotną w sprawie. Trzeba też powiedzieć, że wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a., ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 lutego 2008 r., II FZ 60/08, opubl. ONSAiWSA z 2008 r. Nr 6, poz. 97). Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że wnioskodawca w żadnej mierze nie uprawdopodobnił, iż w stosunku do któregokolwiek z sędziów, których wyłączenia żądał, zachodzi przesłanka wyłączenia z art. 18 lub art. 19 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy wniosek jako bezzasadny podlegał oddaleniu, o czym na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji. Orzeczenie w punkcie II sentencji wynika zaś z faktu, że sędzia NSA Ryszard Pęk z dniem 15 października 2015 r., a sędzia NSA Jolanta Sikorska z dniem 1 marca 2016 r. zostali przeniesieni do orzekania w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Natomiast sędzia NSA Tadeusz Kuczyński z dniem 29 lutego 2016 r. przeszedł w stan spoczynku. W związku z tym, postępowanie z wniosku o ich wyłączenie należało na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 umorzyć jako bezprzedmiotowe.