IV SA/Wr 530/25

WyrokWSA we Wrocławiu2026-01-15

Skład orzekający: Katarzyna Radom, Aneta Brzezińska, Gabriel Węgrzyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek celowy na remont lub odbudowę budynku gospodarczego, zniszczonego lub uszkodzonego w wyniku powodzi, może zostać przyznany, jeśli budynek ten nie służył zaspokajaniu niezbędnych potrzeb bytowych rodziny lub osoby samotnie gospodarującej, a jego zniszczenia powstały przed wystąpieniem powodzi?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły przyznania zasiłku celowego na remont budynku gospodarczego. Budynek ten nie spełniał definicji budynku gospodarczego służącego zaspokajaniu niezbędnych potrzeb bytowych, a dodatkowo ustalono, że jego zniszczenia powstały przed powodzią. Zasiłek celowy ma na celu zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych, a nie stanowi odszkodowania za szkody w majątku.
Stan faktyczny
Skarżący wystąpił o przyznanie zasiłku celowego na remont budynku gospodarczego zniszczonego w wyniku powodzi. Organy odmówiły przyznania zasiłku, wskazując, że budynek nie spełniał funkcji zabezpieczających niezbędne potrzeby życiowe, a zniszczenia powstały przed powodzią. Skarżący kwestionował te ustalenia, podnosząc, że w budynku przechowywano narzędzia i przetwory, a zniszczenia były wynikiem powodzi. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję odmawiającą przyznania zasiłku.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca) Sędziowie Asesor WSA Aneta Brzezińska Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2026 r. w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 21 sierpnia 2025 r. nr SKO 4101/734/2025 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi S. Z. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 21 sierpnia 2025 r. utrzymująca w mocy orzeczenie Burmistrza Miasta i Gminy Bardo z dnia 16 lipca 2025 r. odmawiająca przyznania zasiłku celowego na remont/odbudowę budynku gospodarczego. Jak wynikało z akt sprawy w dniu 6 października 2024 r. Skarżący wystąpił o przyznanie pomocy na remont lub odbudowę budynku gospodarczego położonego w O. W Uzasadnieniu podał, że pomoc jest przeznaczona na czyszczenie budynku gospodarczego, podmurowanie fundamentu, impregnowanie przed wilgocią ścian i ich wzmocnienie. Z dokumentu zawierającego ocenę uszkodzeń budynku gospodarczego Skarżącego, wynika, że nie spełnia on funkcji zabezpieczających niezbędne potrzeby bytowe. Decyzją z dnia 31 marca 2025 r. organ I instancji wniosek Skarżącego rozpoznał odmownie. W uzasadnieniu wskazał, że nieruchomość objęta wnioskiem nie spełnia funkcji zabezpieczających niezbędne potrzeby życiowe. Na działce należącej do Skarżącego nie ma żadnego odrębnego budynku gospodarczego, który mógłby podlegać oszacowaniu. Na skutek odwołania, decyzją z dnia 19 maja 2025 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu (dalej: SKO) uchyliło orzeczenie organu I instancji i sprawę przekazało do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ odwoławczy zarzucił niedostatki w zakresie ustaleń faktycznych, w szczególności zawartych w ocenie uszkodzeń. Brak wskazania, czy jest możliwy wstęp do budynku, szkody oceniono na 0,00% jednocześnie w tym samym dokumencie zawarto stwierdzenie, że nie ma żadnego odrębnego budynku gospodarczego, który mógłby podlegać oszacowaniu, co jest wewnętrznie sprzeczne. Za niezbędne uznał organ dokonanie spójnych i wyczerpujących ustaleń, czy oceniany budynek służy zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych. Za takie organ odwoławczy uznał, potrzeby usprawiedliwione ze względu na zachowanie życia, zdrowia, zwykłych stosunków związanych ze statusem obywateli, pozwalająca na prawidłowy rozwój psychiczny i fizyczny, potrzeba uzasadniona tylko podstawowym katalogiem dóbr zasługujących na ochronę, zadość, której czyni zaspokojenie jej w minimalnym standardzie. W ponownie prowadzonym postępowaniu w dniu 12 lipca 2025 r. dokonano ponownej oceny budynku Skarżącego, stwierdzając, że nie spełnia on funkcji zabezpieczających niezbędne potrzeby życiowe. Budynek stanowią tylko fundamenty i mury, a zniszczenia powstały przed powodzią. Powołaną na wstępie decyzją organ I instancji, odmówił przyznania wnioskowanego zasiłku. W uzasadnieniu organ powołał się na art. 40 ust. 2, art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r., poz. 1283 ze zm., dalej: u.p.s.) stwierdzając, że w protokole nie określono wartości procentowej szkód, powielając ustalenia zawarte w ocenie uszkodzeń budynku. W odwołaniu Strona zarzucała błędy w ustaleniach faktycznych, co do funkcji budynku, szkód oraz wyposażenia, brak dokonania oględzin przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego. W uzasadnieniu wskazał, że w budynku zalaniu uległy fundamenty, środek z wyposażeniem i mury. Wyposażenie stanowiły drzwi i regały drewniane, na których były narzędzia umożliwiające naprawę domu mieszkalnego oraz przetwory zaspokajające potrzeby żywieniowe. W protokole brak wskazania na te okoliczności, pomija się oświadczenie Strony o przeznaczeniu budynku i jego zawartości. Prawdą jest, że fundamenty i ściany były zalane w całości. Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym SKO utrzymało w mocy zaskarżony akt. W podstawie prawnej wskazało na art. 69b ustawy z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2024 r., poz. 1473 ze zm., dalej: ustawa zmieniająca), art. 39 ust. 1 i ust. 2, art. 40 ust. 2 i ust. 3, art. 18 ust. 1 pkt u.p.s. oraz zasady udzielania pomocy finansowej, ze środków budżetu państwa z części 85 - Budżety wojewodów, dział 852 – Pomoc społeczna, rozdział 85278 – Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz z rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 roku (dalej: Zasady). W uzasadnieniu, powołując się na Zasady, SKO wskazało, że pomoc remontowo - budowalna, przyznawana na podstawie art. 39 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 40 ust. 2 i ust. 3 u.p.s. obejmuje m.in. zasiłek na remont albo odbudowę budynku gospodarczego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku powodzi. W Zasadach w pkt I.5 zdefiniowano pojęcie budynku gospodarczego jako służącego zaspokajaniu niezbędnych potrzeb bytowych rodziny lub osoby samotnie gospodarującej, w szczególności budynek inwentarski, tj. przeznaczony do hodowli niewielkiej liczby zwierząt gospodarskich, mający na celu pozyskiwanie żywności na własne potrzeby. Zasiłek nie przysługuje w razie innego przeznaczenia budynku, np. w ramach działalności rolniczej na cele produkcji rolnej przeznaczonej do sprzedaży rynkowej lub związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym wykorzystywanych jako np. lokale usługowe, magazynowe, produkcyjne. Organ przywołał treść art. 39 ust. 1 i ust. 2 i art. 40 ust. 1 i ust. 2, art. 18 ust. 1 pkt 4 u.p.s. oraz art. 69b ustawy zmieniającej, wskazał także na związanie Zasadami przekazanymi przez Wojewodę. Na tej podstawie, na terenach dotkniętych powodzią, w tym Gminy Bardo, osobom poszkodowanym przyznawana jest pomoc na remont lub odbudowę budynków gospodarczych służących zaspokajaniu niezbędnych potrzeb bytowych. Z dokonanych w sprawie ustaleń - oceny uszkodzeń budynku Skarżącego, wynika, że budynek nie spełnia funkcji zabezpieczających niezbędne potrzeby życiowe. Budynek stanowią tylko mury i fundamenty, zniszczenia powstały przed powodzią. Już z tego wynika, że brak podstaw do przyznania Stronie wnioskowanego zasiłku, nie może on służyć w związku z remontem budynków, które przed powodzią były w złym stanie technicznym. Budynek stanowiły mury i fundamenty, nie spełniał definicji budynku wskazanej w art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Odnosząc się do zarzutów pominięcia faktu, że w budynku były przechowywane narzędzia i przetwory organ wskazał, że prawidłowe przechowywanie tych rzeczy wykracza poza definicję niezbędnej potrzeby bytowej. Z akt sprawy nie wynika aby stan budynku uległ takim zmianom w stosunku do stanu sprzed powodzi aby nadal nie mógł służyć magazynowaniu wskazanych przedmiotów. Organ przywołał poglądy piśmiennictwa i orzecznictwa określające pojęcie niezbędnej potrzeby bytowej wskazując, że nie wystarczy aby budynek spełniał kryteria budynku gospodarczego, konieczne jest jeszcze aby służył zaspokajaniu niezbędnych potrzeb bytowych. Takich kryteriów nie spełnia budynek Skarżącego. W skardze na opisaną decyzję Skarżący domagał się jej uchylenia. Zarzucał naruszenie przepisów materialnych i procesowych oraz błędne ustalenie faktów, co do funkcji budynku, szkód i jego wyposażenia. Podkreślał, że organ potwierdził status Skarżącego jako poszkodowanego w wyniku powodzi. Zarzucał braki w dokumentacji dotyczące oględzin i pominięcie oświadczenia dotyczącego zawartości budynku i jego funkcji w gospodarstwie domowym, wyliczeń w protokole i nieprawdy w samej decyzji. Oględzin nie dokonał uprawniony rzeczoznawcza majątkowy, działający na podstawie ustawy o gospodarcze nieruchomościami, który winien posiadać uprawnienia do szacowania szkód. Zarzucał także uporczywe działanie na jego szkodę. W uzasadnieniu wyjaśniał, że sporny budynek położony jest w niewielkiej odległości od wody, która go zalała. Posiadał on drzwi wejściowe z drewna oraz wyposażanie w postaci drewnianych regałów, jeden w części metalowy na przetwory domowe stanowiące żywność dla Skarżącego, co powinno być uwzględnione, gdyż Strona pisała o tym w odwołaniu. Skarżący negował ocenę, że budynek nie spełnia funkcji zabezpieczających niezbędne "potrzeby życiowe", podczas oględzin został jeden regał oraz kilka słoików z przetworami, które były niezębne do zaspokojenia potrzeb żywieniowych Strony, co oświadczył, a co pominięto. Podobne oświadczenie dotyczyło narzędzi niezbędnych do naprawy domu. Skarżący kwestionował, że zniszczenia powstały przed powodzią, budynek był suchy i posiadał wówczas dach, co zniszczyła powódź. Strona podkreślała, że wyposażenie budynku stanowiły drzwi wejściowe i regały. Dach nie był nowy, Skarżący rozebrał go jak również wyniósł zawilgocone regały wraz z zawartością. Podczas oględzin w budynku były pozostałości po słoikach, jeden regał, nie było dachu. Skarżący zgadzał się, że zalaniu uległy fundamenty w całości, co daje 35% wskaźnik szkód w tabeli. Kwestionuje jednak wskaźnik zalania ścian oraz pominięcie innych elementów. Skarżący uważa, że jest poszkodowany w wyniku powodzi i nie rozumie dlaczego odmówiono mu zasiłku, co uniemożliwia przeprowadzenie remontów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Kontrola sprawowana przez wojewódzkie sądy administracyjne, zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2024 r. poz. 1267 ze zm.), polega na ocenie działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Realizując te obowiązki sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 -150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 poz. 935 ze zm. dalej: p.p.s.a.). Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Dokonując kontroli legalność zaskarżonej decyzji w tak nakreślonych granicach Sąd nie stwierdza aby doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, czy prawa amaterialnego w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej oraz ustawy z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw, w szczególności art. 40 ust. 2 u.p.s. oraz art. 69b ust. 1 ustawy zmieniającej. Przepis art. 69b ust. 1 ustawy zmieniającej stanowi, że zasiłek celowy, o którym mowa w art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, z przeznaczeniem na remont, odbudowę budynku mieszkalnego, lokalu mieszkalnego, budynku gospodarczego, a także odtworzenie budynku lub lokalu mieszkalnego w innym miejscu lub o innych wymiarach, zakup budynku lub lokalu mieszkalnego albo budynku mieszkalnego wraz z gruntem, na którym jest posadowiony albo zakup działki budowlanej albo najem budynku lub lokalu mieszkalnego, jest przyznawany osobie albo rodzinie, które poniosły stratę w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., niezależnie od dochodu i sytuacji majątkowej tej osoby albo rodziny. Co istotne z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy to fakt, że powołany przepis ustawy zmieniającej odwołuje się do art. 40 ust. 2 u.p.s., wedle tej regulacji zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. Z zapisów tych wynika, zasiłek celowy można przyznać podmiotom, które poniosły straty spowodowane wymienionymi w ustawie okolicznościami, a jego celem ma być zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przepis art. 40 u.p.s. musi być wykładany w zgodzie z regulacjami ustawy o pomocy społecznej, w szczególności zaś art. 39 ww. ustawy, który dookreśla przeznaczenie, cel zasiłków celowych. Zgodnie jego brzmieniem zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Oba przepisy winny być odczytywane w powiązaniu, co uzasadnia wykładnia systemowa wewnętrzna oraz celowościowa. Zatem są to regulacje nie tylko ze sobą powiązane ale więcej – tworzące jedną normę prawną. Regulacje ustawy o pomocy społecznej i świadczenia ustalane na tej podstawie winny realizować cele pomocy społecznej wyrażone w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 u.p.s. Stosownie do ich brzmienia pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1). Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Skoro ustawodawca w powołanym na wstępie przepisie art. 69b ustawy zmieniającej odwołał się do regulacji ustawy o pomocy społecznej - instytucji zasiłku celowego, to wykładnia tych przepisów musi uwzględniać kontekst i cele ustawy. Teza ta ma uzasadnienie w orzecznictwie, zgodnie z głoszonymi w nim tezami art. 40 u.p.s. nie jest zatem zupełnie odrębną podstawą przyznania zasiłku celowego. Do jego otrzymania niezbędne jest spełnienie wszystkich przesłanek wynikających z ustawy o pomocy społecznej. Przyznanie tego zasiłku możliwe jest jedynie takim podmiotom, które w wyniku wymienionych zdarzeń, doświadczyły braku zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Takie rozumienie tej normy prawnej zgodne jest z celem ustawy o pomocy społecznej oraz orzecznictwem sądowym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 lutego 2015 r., sygn akt IV SA/Gl 554/14 (orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA). Zasiłek taki nie musi być zatem wypłacony każdemu, kto jest właścicielem nieruchomości dotkniętej zdarzeniem losowym lub klęską żywiołową czy też ekologiczną. W uzasadnieniu podjętych rozstrzygnięć organy obu instancji powołały się także na Zasady udzielania pomocy finansowej, ze środków budżetu państwa z części 85 - Budżety wojewodów, dział 852 – Pomoc społeczna, rozdział 85278 – Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz z rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 roku (Zasady). Zasadność ich stosowania w rozpoznawanej sprawie uzasadnia art. 18 ust. 1 pkt 4 u.p.s. Stanowi on, że do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej realizowanych przez gminę należy przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych na pokrycie wydatków związanych z klęską żywiołową lub ekologiczną. Zgodnie zaś z ust. 2 ww. regulacji środki na realizację i obsługę zadań, o których mowa w ust. 1 pkt 1-9, zapewnia budżet państwa. Zatem pomoc udzielana na podstawie powołanych przepisów (art. 40 ust. 2 u.p.s. i art. 69b ust. 1 ustawy zmieniającej) stanowi wykonywanie przez organ wykonawczy gminy zadania powierzonego mu przez administrację rządową. Sposób wykonywania zadań z zakresu administracji rządowej realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego ustala wojewoda (art. 22 pkt 1 u.p.s.), zaś gmina, realizując zadania zlecone z zakresu administracji rządowej, kieruje się ustaleniami przekazanymi przez wojewodę (art. 110 ust. 2 u.p.s.). Niewątpliwie wzmiankowane ustalenia wojewody nie mają charakteru aktu prawa miejscowego, a więc nie mogą stanowić podstawy prawnej podejmowanych decyzji administracyjnych w sprawie przyznania zasiłków celowych na podstawie powołanego przepisu art. 40 ust. 2 u.p.s., to jednak wiążą gminę na podstawie art. 110 ust. 2 u.p.s. i winny były być respektowane przez gminę przy wypłacie zasiłków celowych ze środków finansowych przekazanych gminie z budżetu państwa na ten cel (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt II GSK 3501/1, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Niewątpliwie zatem organ pomocowy realizując opisane zadania zlecone w zakresie przyznawania i wypłacania zasiłków celowych na pokrycie wydatków związanych z klęską żywiołową (powodzią) winien poruszać się w zakresie przyznanych na ten cel środków, przywołane Zasady winny zaś stanowić istotne wskazania przy dystrybucji pomocy. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu 18 października 2024 r. zatwierdził powoływane już Zasady. W ich treści wskazano, że pomoc państwa jest udzielana m.in. w formie pomocy remontowo-budowlanej przyznawanej na podstawie art. 39 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 40 ust. 2 i ust. 3 u.p.s. i obejmuje zasiłek na remont albo odbudowę budynku gospodarczego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku powodzi, bez względu na kryterium dochodowe. W zasadach sprecyzowano także maksymalne kwoty przyznane z budżetu na ww. zasiłek – do 100 tys. złotych, w zależności od oszacowanego procentu zniszczeń/uszkodzeń. Wskazano na przelicznik wysokości świadczenia w zależności od procentu zniszczeń. W załączniku do Zasad wskazano na sposób kwalifikowania uszkodzeń i ustalenia procentowego stopnia zniszczeń (Instrukcja/wytyczne szacowania procentowego szkód w elementach budynku uszkodzonych w wyniku powodzi). Wskazano także na wymogi zawodowe jakimi winna się legitymować osoba wyznaczona do oszacowania szkód. Co istotne zasady także definiują pojęcie budynku gospodarczego, uznając, że jest to budynek gospodarczy służący zaspokajaniu niezbędnych potrzeb bytowych rodziny lub osoby samotnie gospodarującej, w szczególności budynek inwentarski tj. budynek przeznaczony, np. do hodowli niewielkiej liczby zwierząt gospodarskich, mający na celu pozyskiwanie żywności na własne potrzeby. Zasiłek na odbudowę budynku gospodarczego nie przysługuje w przypadku innego przeznaczenia tego budynku, np. w ramach działalności rolniczej na cele produkcji rolnej przeznaczonej do sprzedaży rynkowej lub związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym wykorzystywanych, jako np. lokale usługowe, magazynowe lub produkcyjne. Nie jest w sprawie sporne, że wniosek Skarżącego o przyznanie pomocy w formie ww. zasiłku związany był z wystąpieniem na terenie jego zamieszkania powodzi i objęcia obszaru m.in. miasta Kłodzko stanem klęski żywiołowej, co nastąpiło na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2024 r. w sprawie wykazu gmin, w których są stosowane szczególne rozwiązania związane z usuwaniem skutków powodzi z września 2024 r., oraz rozwiązań stosowanych na ich terenie (Dz.U. z 2024 r., poz. 1371). Po jego otrzymaniu w sprawie dokonano oceny uszkodzeń budynku należącego do Strony. Z opisu zawartego w tym dokumencie wynika, że budynek stanowią tylko fundamenty i mury, które istotnie uległy zalaniu, zaś sam budynek nie spełnił funkcji zabezpieczających niezbędne potrzeby życiowe. Zniszczenia zaś powstały przed powodzią. Z treści tego dokumentu wynika, że ocena została przeprowadzona z udziałem osoby posiadającej uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. W toku postępowania Skarżący otrzymał ww. dokument i składając odwołanie od decyzji organu I instancji podkreślając, że budynek zaspokajał jego potrzeby bytowe wskazywał, że znajdowały się w nim regały drewniane wraz z przetworami oraz narzędzia do naprawy domu. Negował także, że zniszczenia powstały przed powodzią. W skardze zaś potwierdza, że w wyniku powodzi nie uległ uszkodzeniu dach ale nie był nowy, wobec tego przed dokonaniem oględzin Skarżący rozebrał go jak również wyniósł zawilgocone regały wraz z zawartością. Wyposażenie stanowiły regały, drzwi drewniane oraz słoiki z przetworami i narzędzia. Odnosząc się do tych twierdzeń należy przyznać rację organom obu instancji, że sporny budynek na dzień dokonywania oględzin nie spełniał wymogów budynku gospodarczego nie tylko w rozumieniu Zasad. Nie służył on zaspokojeniu niezbędnych potrzeb bytowych jako budynek inwentarski tj. budynek przeznaczony, np. do hodowli niewielkiej liczby zwierząt gospodarskich, mający na celu pozyskiwanie żywności na własne potrzeby. Cech tych obiekt Skarżącego nie posiadał, nie spełniał zatem definicji budynku gospodarczego. Istotne jest także, że w dacie oględzin i oceny osoba posiadająca wymagane prawem uprawnienia wskazała, że zniszczenia w budynku postały przed powodzią, sam budynek posiadał wyłącznie mury i fundamenty, które istotnie uległy zalaniu. Okoliczność ta wpływa na ocenę istnienia budynku. Skarżący neguje te twierdzenia, wyjaśniając w skardze, że dach był stary i został rozebrany już po powodzi. Jednakże poza oświadczeniem nie wskazuje na żadne dowody w tym zakresie, zaś ustalenia organu wsparte są na ocenie osoby posiadającej uprawnienia budowlane, a zatem mającej kompetencje do oceny charakteru budynku, jego uszkodzeń, sposobu powstania poszczególnych szkód. W tych okolicznościach, w świetle powołanych na wstępie regulacji oraz Zasad brak podstaw aby negować dokonane przez organy obu instancji ustalenia. Istotne jest także podkreślenie, że zasiłki celowe przyznawane na podstawie powołanych w sprawie przepisów nie mają charakteru odszkodowania za poniesione w wyniku zdarzeń losowych szkody i nie są przyznawane w celu zrekompensowania powstałego w majątku osób uszczerbku, nie stanowią również zadośćuczynienia ze strony organów państwa (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Warszawie z dnia 21 września 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 981/12 oraz we Wrocławiu z dnia 17 lutego 2015 r. sygn. akt IV SA/Wr 564/14, dostępne w CBOSA). Ich celem jest udzielanie doraźnej pomocy przez organy w ramach posiadanych możliwości w celu przezwyciężenia zaistniałych trudności (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Op 179/13, dostępny w CBOSA). W sprawie ustalono, że będący własnością Skarżącego budynek gospodarczy nie spełniał cech wskazanych w Zasadach, co z kolei skutkuje uznaniem, że nie zabezpieczał niezbędnej potrzeby bytowej Skarżącego, o czym przekonuje zebrana w sprawie dokumentacja. Nie każdy budynek znajdujący na posesji osób poszkodowanych w wyniku powodzi jest przez ustawodawcę uwzględniony jako podstawa przyznania świadczeń ale tylko taki, który posiada wskazane w ustawie przeznaczenie (mieszkalny, gospodarczy) i który zaspokaja niezbędne potrzeby bytowe. Organy administracji dysponując środkami budżetowymi mają obowiązek dystrybucji środków zgodnie z wymogami ustawy i Zasadami, celem zachowania zasady równości i sprawiedliwości. Nie każdy obiekt, który w potocznym rozumieniu jest określany jako budynek gospodarczy jest objęty wskazaną regulacją i uzasadniania ubieganie się o świadczenie. Budynek taki musi spełniać wskazane na wstępie rozważań wymogi i służyć potrzebom bytowym, będą to zatem budynki, w których w dniu powodzi były hodowane zwierzęta gospodarskie lub była pozyskiwana na własne potrzeby żywność, w zakresie tym nie mieszczą się np. garaże, czy altany ogrodowe. Poza tym chodzi o budynki użytkowane i nadające się do wskazanego użytkowania na własne potrzeby bytowe, co w sprawie zostało skutecznie podważone przez organy. Odnosząc się do zarzutów skargi trzeba stwierdzić, że w świetle opisanych uwag zawartość budynku nie ma znaczenia, gdyż zasiłek związany jest z remontem lub odbudową budynku gospodarczego, nie zaś z jego zawartością. Wbrew formułowanym zarzutom wskazane w treści oceny uszkodzeń kwalifikacje osoby jej dokonującej są właściwe. Uprawnionym zgodnie z Zasadami oszacowania wysokości szkód w budynku/lokalu mieszkalnym lub budynku gospodarczym jest osoba posiadająca uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości albo komisja do spraw szacowania strat, powołana przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), w której bierze udział pracownik organu nadzoru budowlanego wykonujący zadania służbowe. W uzasadnionych przypadkach, w tym stosownie do potrzeb oraz w sposób wykluczający konflikt interesów, zamiast pracownika organu nadzoru budowlanego, o którym stanowi ust. 1, w pracach komisji do spraw szacowania strat może wziąć udział inna osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje, zwłaszcza z uwzględnieniem uprawnień do pełnienia samodzielnych funkcji w budownictwie stosownie do art. 12 ust. 1 w związku z ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725, z późn. zm.). Zgodnie art. 12 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy za samodzielną funkcję techniczną w budownictwie uważa się działalność związaną z koniecznością fachowej oceny zjawisk technicznych lub samodzielnego rozwiązania zagadnień architektonicznych i technicznych oraz techniczno-organizacyjnych, a w szczególności działalność obejmującą kierowanie budową lub innymi robotami budowlanymi. Nie ulega wątpliwości, że członkiem komisji dokonującej oceny uszkodzeń budynku Skarżącego była osoba posiadająca wymagane uprawnienia. Uznając, że zaskarżona decyzja i poprzedzający ją akt nie naruszają przepisów prawa w stopniu warunkującym ich uchylenie konieczne stało się oddalenie skargi, co ma umocowanie w art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło