IV SA/Wr 531/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg po rozpoznaniu w dniu 26 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. P. o zwolnienie od opłat sądowych w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Wojewody D. w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Organ I instancji pismem z dnia 11 marca 2011 r., nr [...] zawiadomił skarżącego, że w dniu 8 marca 2011 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie jego wymeldowania z miejsca pobytu stałego. Decyzją z dnia [...] 2011 r., nr [...] organ ten orzekł o wymeldowaniu skarżącego. Po rozpoznaniu odwołania od tej decyzji, Wojewoda decyzją z dnia [...] 2011 r., nr [...] uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, organ I instancji dnia 12 kwietnia 2012 r. wydał decyzję nr [...] w przedmiocie wymeldowania skarżącego z miejsca pobytu stałego. Pismem z dnia 9 listopada 2011 r. skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji. Następnie pełnomocnik stron postępowania administracyjnego, które złożyły wniosek o wymeldowanie, pismem z dnia 10 maja 2012 r., poinformował Wojewodę, że odwołanie to nie zostało opatrzone własnoręcznym podpisem skarżącego, lecz faksymilą. W tej sytuacji Wojewoda, pismem z dnia 30 maja 2012 r., wezwał skarżącego do wyjaśnienia tych wątpliwości i uzupełniania podpisu w przypadku potwierdzenia, iż nie był to podpis własnoręczny, w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia sprawy bez rozpoznania. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie i związku z tym Wojewoda pismem z dnia 2 lipca 2012 r., nr [...] zawiadomił skarżącego o pozostawieniu powyższego odwołania bez rozpoznania. Następnie pismem z dnia 27 czerwca 2012 r. (data stempla pocztowego 28 czerwca 2012 r.), ojciec skarżącego działający jako jego pełnomocnik, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Wojewody dotyczącą wymeldowania jego rodziny z miejsca pobytu stałego. Skarga ta nie określa daty wydania zaskarżonej decyzji, a jedynie obejmuje numer [...]. Skarga ta zawiera również wniosek o zwolnienie od opłat sądowych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie, ponieważ przed doręczeniem skarżącemu powyższego zawiadomienia z dnia 2 lipca 2012 r. o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania, pełnomocnik skarżącego, wniósł do sądu administracyjnego skargę na decyzję organu II instancji utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, mimo że organ odwoławczy nie rozpoznał odwołania i nie wydał decyzji administracyjnej w tej sprawie. W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 8 sierpnia 2012 r. ojciec skarżącego nadesłał pełnomocnictwo z dnia 14 sierpnia 2012 r. udzielone mu przez skarżącego w celu reprezentowania go w niniejszej sprawie sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z treści art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. nr 270; dalej p.p.s.a.) wynika, że zwolnienie od opłat sądowych obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym, które zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy może zostać przyznane osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi z art. 247 p.p.s.a., w myśl którego prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a., odnosi się do skargi wszczynającej postępowanie przed sądem administracyjnym. Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działalnością administracji publicznej w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Skarżący zaś, jak już wyżej wskazano, wniósł skargę na nieistniejącą decyzję organu odwoławczego, ponieważ z akt sprawy wynika, że organ ten nie rozpoznał jego odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] 2012 r., gdyż pismem z dnia 2 lipca 2012 r. zawiadomił go o pozostawieniu tego odwołania bez rozpoznania. Powyższe oznacza również, że skarga ta została wniesiona do sądu administracyjnego w toku trwającego postępowania odwoławczego, ponieważ nadano ją w urzędzie pocztowym w dniu 28 czerwca 2012 r. (co ustalono na podstawie akt sprawy IV SA/Wr 528/12), natomiast wspomniane pismo organu odwoławczego z dnia 2 lipca 2012 r. informujące o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania zostało doręczone matce skarżącego w dniu 6 lipca 2012 r. W obrocie prawnym pozostaje zatem w niniejszej sprawie jedynie decyzja administracyjna organu I instancji. Pozostawienie podania bez rozpoznania oznacza, że nie wszczyna się jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, a tylko ono kończy się wydaniem decyzji administracyjnej, która zgodnie z art. 104 § 2 kpa rozstrzyga sprawę co do jej istoty w całości lub w części lub w inny sposób kończy sprawę w danej stancji. W rozpoznawanej sprawie nie została zatem wydana przez organ odwoławczy żadna z decyzji, o których mowa w przepisie art. 138 kpa, określającym jakiego rodzaju decyzję administracyjną (rozstrzygnięcie) jest uprawniony wydać organ odwoławczy. Oceny tej nie zmiana fakt, że skarżący w skardze podał numer decyzji [...], ponieważ decyzja organu odwoławczego, opatrzona tym numerem, dotyczy wymeldowania z miejsca pobytu stałego innej osoby tj. matki skarżącego, zaś skarga na tę decyzję została zarejestrowana w Sądzie pod sygnaturą akt IV SA/Wr 528/12 i stanowi odrębną sprawę sądowoadministracyjną. Przyjąć zatem należy, iż skarga na nieistniejącą w obrocie prawnym decyzję administracyjną organu odwoławczego, która została wniesiona do sądu za pośrednictwem tego organu w toku postępowania odwoławczego, jest niedopuszczalna, a tym samym oczywiście bezzasadna, w rozumieniu art. 247 p.p.s.a. Bezzasadność skargi należy łączyć nie tylko z jej merytoryczną oceną, ale i z możliwością jej wniesienia do sądu. Z tych względów skarżącemu nie przysługuje prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od opłat sądowych. Dodać trzeba, iż pozostawienie podania (odwołania) bez rozpoznania jest czynnością materialno – techniczną. Strona nie pozostaje w takiej sytuacji pozbawiona możliwości działania, bowiem przysługuje jej, po wyczerpaniu trybu określonego w art. 37 kpa, skarga na bezczynność do sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 247 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.