IV SA/Wr 533/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spraw.) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 8 listopada 2006r. przy udziale sprawy ze skargi I. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z., na podstawie art. 1 ust. 2, 3, art. 2 pkt 2, art. 3 pkt 21, art. 16, art. 20, art. 23 ust. 1, 2, art. 24, art. 26 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.), § 6 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.) oraz art. 104 i art. 130 § 4 kpa, przyznał I. P. zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności, na okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. w wysokości [...] zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że po rozpatrzeniu wniosku I. P. stwierdził, iż spełnia ona warunki wymagane do przyznania tego świadczenia. Od powyższej decyzji I. P. wniosła odwołanie. Wskazała, że wnosi odwołanie z powodu "niezgodności prawnej co do wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego na podstawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności" wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Z. w dniu [...] r. Wskazała, że został orzeczony wobec niej znaczny stopień niepełnosprawności od dnia [...] r. oraz, że wymaga stałej, długotrwałej opieki i pomocy drugiej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Podniosła, iż mimo złożenia wniosku w dniu [...] r. nie przyznano jej zasiłku pielęgnacyjnego od [...] r.. Takie działanie uznała za bezprawne, pozbawiające ją środków do życia. Zwróciła również uwagę na trudną sytuację materialną, w jakiej się znajduje. Wobec powyższego wniosła o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego od [...]r. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. powołując się na przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] r. wpłynął do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. wniosek I. P., w którym zwróciła się o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności. Podał, iż warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń określa ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.). Świadczeniem rodzinnym, w rozumieniu ustawy (art. 2), jest zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego, a także świadczenia opiekuńcze (zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne). Materialnoprawną podstawą przyznania zasiłku pielęgnacyjnego jest art. 16 tej ustawy, który w ust. 1 stanowi, iż zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje m.in. osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (ust. 2 w/w artykułu). Zgodnie natomiast z ust. 4 analizowanego przepisu zasiłek pielęgnacyjny przysługuje w wysokości 144 zł miesięcznie. Dalej organ odwoławczy zaznaczył, iż analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że I. P. spełnia powyższe przesłanki. Ma 28 lat i została zaliczona wydanym w dniu [...] r. przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Z. orzeczeniem Nr [...] do grona osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter okresowy i orzeczenie zostało wydane na okres do [...] r. Ustalony znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. podało, że przedmiot sporu sprowadza się natomiast do początkowej daty, od której stronie przysługuje prawo do wnioskowanego przez nią świadczenia. Powyższą kwestię reguluje art. 24 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że w przypadku ustalania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego prawo ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawa do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Natomiast zgodnie z ust. 2 w/w przepisu prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami (...). Moment ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych wiąże się zatem ściśle z datą wpływu wniosku wraz z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Jak wynika z akt sprawy wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego wpłynął do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. dnia [...] r., a zatem w świetle omówionych wyżej przepisów, prawo do tego świadczenia zasadnie zostało ustalone począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, tj. od [...] r., a nie – jak uważa strona - od dnia [...] r., czyli od momentu, od którego datuje się ustalony znaczny stopień niepełnosprawności. Reasumując organ odwoławczy wskazał, iż w przedstawionym wyżej stanie faktycznym sprawy niewątpliwie będzie miała zastosowanie norma prawna przewidziana w art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, co w konsekwencji prowadzi do konkluzji, że prawo do zasiłku strona prawidłowo uzyskała począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, tj. z dniem [...] r., a tym samym brak było podstaw do przyznania tego świadczenia przed tym dniem. Dodatkowo organ orzekający podkreślił, że z dokumentacji zebranej w sprawie wynika, iż zasiłek ten był pobierany co najmniej przez część wskazanego przez stronę okresu, za który domaga się wyrównania. I. P. na powyższą decyzję złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu podnosząc, w oparciu o stan faktyczny sprawy oraz wydane wobec niej orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, że zasiłek pielęgnacyjny bezsprzecznie należy się jej od [...] r. Nadto w skardze wnikliwie opisała stan faktyczny sprawy oraz sytuację, w jakiej się znajduje. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wskazał też, że orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Z. z dnia [...] r. nr [...] oraz Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. z dnia [...] r. Nr [...] stanowią kontynuację poprzedniego orzeczenia, jakim było orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] r. Skutkiem powyższego organ I instancji, mając na względzie unormowania art. 24 ust. 3a i 3b ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustalił od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność zaskarżonych aktów administracyjnych z prawem materialnym, a także badanie zgodności tych aktów z przepisami procedury administracyjnej. W razie stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd uchyla zaskarżony akt w całości lub w części. Rozpatrując skargę Sąd uznał, że nie mogła ona zostać uwzględniona. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.). Według jej art. 16 ust. 2 zasiłek pielęgnacyjny przysługuje: 1) niepełnosprawnemu dziecku; 2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) osobie, która ukończyła 75 lat (ust. 2). Wysokość tego zasiłku została ustalona na 144, 00 zł. miesięcznie (ust. 4). Zgodnie z art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Z kolei ust. 4 tego przepisu mówi o tym, że w przypadku ustalania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego prawo ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Z dokonanej analizy akt sprawy wynika, że wniosek skarżącej o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego wpłynął do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. w dniu [...] r. Do wniosku skarżąca dołączyła orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Z. z dnia [...] r. nr [...], które w punkcie [...]. stanowi, iż ustalony znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od dnia [...] r. W aktach sądowych znajduje się orzeczenie z dnia [...] r. Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D., którym po rozpatrzeniu odwołania I. P., Zespół ten uchylił orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Z. z dnia [...] r. nr [...] m.in. w części dotyczącej daty powstania niepełnosprawności określając, iż powstała ona przed osiemnastym rokiem życia. Bez zmian pozostawił m.in. część orzeczenia która stwierdza, że niepełnosprawność ma charakter okresowy i wydaje się je na okres do [...] r. oraz część określającą, iż ustalony znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od dnia [...] r. Powyższe stanowi kontynuację orzeczenia lekarza orzecznika ZUS w L. z dnia [...] r. uznajacego I. P. za całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji okresowo - od [...] r. do [...] r. W niniejszej sprawie przedmiot sporu sprowadza się do ustalenia początkowej daty, od której przysługuje skarżącej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. Organ orzekający w sprawie wskazał, iż niewątpliwie świadczenie to przysługuje I. P. , tyle, że od [...] r., nie zaś jak twierdzi skarżąca od [...] r., tj. momentu, od którego ustalono jej niepełnosprawność. Sąd stwierdził, iż organ decyzyjny prawidłowo ustalił okres, na jaki przedmiotowy zasiłek przysługuje, jednakże w podstawie prawnej zamiast powołać się na przepis art. 24 ust. 3a i 3b, gdyż mamy niewątpliwie do czynienia z sytuacją kontynuacji orzeczenia o niepełnosprawności, organ orzekający powołał się na przepis art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten stanowi: "prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego". W wyżej wskazanym przypadku kontynuacji, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Skoro więc wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Z. w dniu [...]r., zasadnie przyznano jej świadczenie rodzinne od dnia [...]r. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie zawierały unormowań odmiennie regulujących początkowy termin przyznania świadczeń rodzinnych w przypadku kontynuacji poprzedniego orzeczenia o niepełnosprawności. Brak więc było podstaw prawnych do wypłaty świadczenia za okresy poprzedzające złożenie wniosku o wypłatę świadczenia do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z.. Na marginesie dodać należy, że w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. z dnia [...]r., z którego wynika, iż matka skarżącej – W. P. do dnia [...]r. pobierała zasiłek pielęgnacyjny na córkę I. P. w kwocie [...] zł. W związku z tym co powiedziano, wskazane na wstępie uchybienie nie miało wpływu na zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie. Prawidłowo ustalono okres, na jaki przyznano skarżącej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, tj. od dnia [...] r. do dnia [...] r. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wydane w niniejszej sprawie decyzje mogą pozostać w obrocie prawnym. W związku z tym, stosownie do art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu, co orzeczono w sentencji wyroku.