IV SA/Wr 533/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie : Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.) Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant : Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Przedmiotem skargi J. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest decyzja Wojewody D. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] o wymeldowaniu J. B. (skarżący) z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] we W.. W podstawie prawnej obu decyzji został powołany przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.), ustawa. W uzasadnieniu decyzji ostatecznej stwierdzono: Postępowanie w sprawie wymeldowania skarżącego z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] we W. wszczęte zostało z urzędu w dniu 15 grudnia 2010 r. po otrzymaniu pisma Wydziału Lokali Mieszkalnych UM W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. w sprawie jego niezamieszkiwania w miejscu zameldowania. Z pisma tego wynikało, że zarządca budynku, w którym znajduje się lokal odzyskał go jako pustostan po śmierci najemcy – J. G.. Do pisma dołączona była notatka służbowa z przeprowadzonego w dniu 12 listopada 2010 r. wywiadu środowiskowego w tej sprawie. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego wysłane do skarżącego na adres Zakładu Karnego w S. wróciło do organu gminy z adnotacją, przebywa on w Areszcie Śledczym we W.. (...) W trakcie postępowania organ I instancji wezwał również na przesłuchanie w charakterze świadków osoby mieszkające w sąsiedztwie: A. J. i F. G.. Osoby te zeznały, że zmarły J. G. mieszkał sam. Ponadto pismem Zarządu Zasobu Komunalnego we W. nr [...] organ gminy uzyskał informację dotyczącą tego lokalu, m.in. napisano w nim, że lokal został przekazany przez brata zmarłego najemcy – B. G. W związku z powyższym na przesłuchanie wezwano również jego. W dniu 14 stycznia 2011 r. B. G. oświadczył, że w ciągu ostatnich dwóch lat nikt z jego bratem nie mieszkał. W mieszkaniu brata nie było również żadnych rzeczy wskazujących na zamieszkiwanie innej osoby oprócz zmarłego. Brata odwiedzał jakiś mężczyzna o imieniu A. i na pewno nie był to skarżący. Z uwagi na fakt nieotrzymania odpowiedzi na pytania zawarte w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego, organ I instancji skierował do skarżącego pismo informujące o zebranym w sprawie materiale dowodowym. W dniu 17 marca br. do organu wpłynęła odpowiedź skarżącego. Poinformował on organ, że "w najbliższym czasie po wyjściu" z zakładu karnego zgłosi się osobiście do urzędu celem złożenia wyjaśnień w sprawie. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Mając na uwadze zebrany w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy, na podstawie tego przepisu prawa Prezydent W. decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. orzekł o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] we W.. Od powyższej decyzji skarżący złożył w ustawowym terminie odwołanie do Wojewody D. W odwołaniu podniósł, że mieszkał z J. G., opiekował się nim i spał na składanym materacu. Przedmiotowego lokalu nie opuścił, natomiast często przebywał u poznanej kobiety. Ostatni raz był w spornym lokalu dzień przed aresztowaniem i po wyjściu z zakładu karnego przedstawi świadków w tej sprawie. Ponadto skarżący dołączył kopię pisma skierowanego wcześniej do Urzędu Miejskiego W., w którym napisał, że policja zatrzymała go u znajomych przy ul. [...]. Analizując całość akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, że niezamieszkiwanie skarżącego w przedmiotowym lokalu zostało potwierdzone przez świadków. Brat zmarłego najemcy lokalu odwiedzał go w mieszkaniu od dwóch lat i nigdy nie widział w nim skarżącego ani żadnych rzeczy wskazujących na zamieszkanie innych osób w lokalu. Ponadto sam skarżący napisał, że został aresztowany w innym miejscu niż był zameldowany. Skoro - zdaniem skarżącego - są świadkowie, którzy mogliby potwierdzić fakt jego pobytu w przedmiotowym lokalu, to mógł wskazać ich w celu umożliwienia organowi gminy przesłuchania tych osób w sprawie. Nie ma natomiast przesłanek prawnych nakazujących organowi prowadzącemu postępowanie w niniejszej sprawie oczekiwanie na jego wyjście z zakładu karnego, aby zebrać dodatkowy materiał dowodowy. Jednocześnie stwierdzić należy, że przedmiotowy lokal, który należy do zasobów gminy, zdewastowany i zadłużony, po śmierci najemcy został opróżniony i jako pustostan odebrany przez zarządcę budynku. Zgodnie z art. 9 ust. 2b ustawy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Osoba opuszczająca miejsce swojego stałego zameldowania obowiązana jest wymeldować się z danego lokalu najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że skarżący opuścił lokal przed aresztowaniem bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się określonego w treści art. 15 ust. 1 ustawy. Zgodnie z ustawą rejestrowanie danych dotyczących osób i miejsca ich pobytu należy do organów gmin. Dane te powinny odzwierciedlać stan faktyczny, a nie tworzyć fikcję meldunkową. Zatem na organach gmin prowadzących ewidencję ludności spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich działań praw-nych w celu zapewnienia zgodności zapisów tej ewidencji z faktycznym miejscem pobytu osób, na których ciąży obowiązek zameldowania lub wymeldowania się. W ustalonym stanie faktycznym, skoro skarżący opuścił miejsce pobytu stałego bez wymeldowania, organ gminy zobligowany został do podjęcia działań i wydania decyzji administracyjnej zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. B. zarzucił, że Urząd prowadził sprawę tendencyjnie mając na celu jedynie wymeldowanie go, "a nie ustalenie stanu faktycznego". Zobowiązał się po wyjściu z zakładu karnego wyjaśnić wszystkie zawiłości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z tych samych powodów które przedstawione zostały w uzasadnieniu decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W postępowaniu administracyjnym bowiem, z oczywistym naruszeniem przepisów art. 7 i art. 77 § 1 kpa, nie wyjaśniono szeregu okoliczności sprawy. Nie ustalono przede wszystkim, czy w chwili zameldowania, w lokalu mieszkalnym przy ul. Kluczborskiej 4/10 (dalej: lokalu) skarżący istotnie zamieszkiwał. Jest to o tyle doniosłe, że pozwoliłoby właściwie określić przedmiot postępowania – jeśli skarżący nie mieszkał w tym lokalu czynność zameldowania ulegałaby anulowaniu, jeśli mieszkał, ale lokal ten opuścił sytuacja faktyczna podlegałaby kwalifikowaniu z art. 15 ust. 2 ustawy. W świetle przedstawionych Sądowi materiałów sprawy obydwie wersje jej merytorycznego załatwienia mogą być uprawnione. Z notatki służbowej na k. 1 akt wynika, że w dniu 12 listopada 2011 r. dokonano w tym lokalu "wizji mieszkaniowej". W jej toku osoba zamieszkująca lokal mieszkalny nr 5 poinformowała, że najemca lokalu mieszkalnego nr 10 zamieszkiwał sam. Bardzo często odwiedzały go osoby będące pod wpływem alkoholu. W lokalu ciągle odbywały się libacje. Podobnie o samotnym zamieszkiwaniu lokalu przez jego najemcę wypowiedział się najmujący lokal nr 16 przy tej samej ulicy. Po dokonaniu tej czynności pismem z dnia 9 grudnia 2010 r. kierowanym do Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego we W. Departament Nieruchomości i Eksploatacji Urzędu Miejskiego informował, iż skarżący nigdy nie zamieszkiwał w tym lokalu. Ustalono również, że dotychczasowy najemca J. G., który zmarł z dniu 12 maja 2010 r. zamieszkiwał sam. Mając na uwadze, że klucze do lokalu posiada zarządca budynku, a w dniu 24 czerwca 2010 r. lokal został zgłoszony jako pustostan, wniesiono o wznowienie procedury zmierzającej do wymeldowania skarżącego z mieszkania nr [...] przy ul. [...] we W.. "Wznowienie procedury" połączono z tym, że już wcześniej prowadzono w tym przedmiocie postępowanie, ale umorzono jej decyzjami Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] oraz z dnia 1 września 2010 r. nr [...]. Do akt jednakże nie dołączono ani tych decyzji, ani materiałów zebranych w toku obu postępowań wyjaśniających. Trudno tym samym dociec, czy między tymi orzeczeniami nie zachodzi związek, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. W uzasadnieniu decyzji I instancji stwierdzono, że poprzednie postępowanie wszczęto z zawiadomienia Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia Śródmieścia, która poinformowała pismem z dnia 31 maja 2010 r., że prowadziła p-ko skarżącemu postępowanie karne, zawieszone z uwagi "na nieznane miejsce pobytu" skarżącego. Tymczasem organ meldunkowy ustalił wówczas, że przebywa on w zakładzie karnym i umorzył postępowanie zawiadamiając o tym organy ścigania. Czy decyzja ta odnosiła się jedynie do tej kwestii, czy też traktowała i o innych, istotnych z punktu dyspozycji art. 15 ust. 2 ustawy, okolicznościach, nie wiadomo, a już zupełnie organy obu instancji pominęły to drugie z wymienionych w piśmie orzeczeń. Skarżący, w piśmie z dnia 11 marca 2011 r. do organu I instancji kwestię tę określił jako niezrozumiałą dla siebie. W postępowaniu administracyjnym przesłuchano dwie osoby najmujące lokale przy ul. [...]: Z.J. i F.G. oraz brata J. G.– B. G.. Pierwsza z tych osób zeznała, że skarżącego z lokalu nr [...] nie zna. Wie, że do lokatora spod tego numeru przychodził jakiś mężczyzna i razem udawali się na obiady, ale nie mieszkał u niego. Nie wie jak nazywał się ten mężczyzna. Lokal nr [...] jest mały, nie sądzi by ktoś tam mógł mieszkać oprócz zmarłego lokatora. U niego dość często odbywały się libacje alkoholowe i wtedy przychodziły tam jakieś obce osoby. Bardzo podobnie, jako świadek przedstawił okoliczności sprawy F. G., wobec czego zostają one tu pomijane. B. G., zaś stwierdził, że jak przekazywał lokal po śmierci brata to nie było w nim żadnych rzeczy, które wskazywałyby, że ktoś jeszcze w tym lokalu mieszkał. W tym pokoiku stała jedna wersalka i nawet nie byłoby miejsca na ustawienie drugiego spania dla dodatkowej osoby. Do brata faktycznie przychodził jakiś mężczyzna. Miał na imię A., z pewnością nie był to skarżący. W ciągu ostatnich dwóch lat nikt z bratem nie mieszkał. Bywał u niego raz, dwa razy w miesiącu. Co było wcześniej tego nie wie. Ta część materiałów sprawy sugeruje, że zameldowanie skarżącego było fikcyjne, ale on sam w odwołaniu od decyzji Prezydenta W. naprowadza odmienne okoliczności, że najemca był ciężko chory i potrzebował stałej opieki, z której korzystał. Przeprowadzono wywiady i udzielono G. zasiłków finansowych. W wywiadach opieki ujęty jest jako jego opiekun, z nim zamieszkujący – spał na składanym materacu. Nigdy nie opuścił tego mieszkania jedynie poznał kobietę, u której często przebywał, ale przychodził systematycznie do G., robił mu zakupy. Zobowiązał się po wyjściu z zakładu karnego przedstawić świadków i wyjaśnić wszelkie wątpliwości. Tych czynności już jednak nie podjęto. Organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Obydwie te decyzje dotknięte są zatem wadą, która nie pozwala Sądowi zaakceptować zawartych w nich rozstrzygnięć. W dalszym postępowaniu administracyjnym należy zatem ponad wszelką wątpliwość ustalić czy skarżący zamieszkiwał w tym lokalu. Przede wszystkim zaś dokonać czynności, o które miał wnosić skarżący po wyjściu z zakładu karnego, a także dołączyć do akt kopie decyzji umarzających postępowanie w przedmiocie wymeldowania skarżącego. Dokonać należy też innych ewentualnie czynności jakich potrzeba wyłoni się z tych materiałów. I dopiero na podstawie tych ustaleń orzec o anulowaniu zameldowania jako czynności materialno-technicznej, lub o wymeldowaniu/odmowie wymeldowania skarżącego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd więc orzekł jak w sentencji wyroku. Jednocześnie – wobec jego treści Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Należy przy tym wskazać, że Sąd administracyjny kontroluje tylko zgodność zaskarżonych decyzji z prawem, a skoro decyzje kwestionowane przez skarżącego naruszają przepisy postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, decyzje te podlegały uchyleniu (art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.).