IV SA/Wr 540/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Jolanta Pociejowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 8 listopada 2011 r. sprawy ze skargi H. Ś. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego oddala skargę. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej: k.p.a. umorzył postępowanie wszczęte na wniosek H.Ś. urodzonego [...] z dnia [...] dotyczące przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego określonego w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. z 1996 r. Nr 87, poz. 395 ze zm.) zwanej dalej ustawą. W uzasadnieniu decyzji podano, że w Urzędzie do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych prowadzone było postępowanie w sprawie przyznania stronie uprawnienia do świadczenia określonego w w/w ustawie. Zostało ono zakończone decyzją Kierownika Urzędu z dnia [...] Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] Nr [...] o odmowie przyznania świadczenia pieniężnego wymienionego w powołanej ustawie. W dniu [...] do Urzędu wpłynął kolejny wniosek dotyczący przyznania uprawnienia określonego w powołanej ustawie. Jest on tożsamy z już rozpoznanym i zakończonym prawomocną decyzją Kierownika Urzędu. Nadesłane dokumenty były oceniane w zakończonym postępowaniu, a od dnia wydania prawomocnej decyzji o odmowie przyznania przedmiotowego uprawnienia stan prawny i orzecznictwo Kierownika Urzędu nie uległy zmianie. W związku z powyższym skoro sprawa objęta wnioskiem została już rozpoznana decyzją ostateczną – Kierownik Urzędu umorzył postępowanie w sprawie wymienionego wyżej wniosku, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Odwołanie od powyższej decyzji złożył wnioskodawca. Zarzucił w nim, że "decyzja z dnia [...] jest niezgoda z datą urodzenia. W dokumentacji figurują 1940 rok. A data urodzenia [...] rok [...] A.." Wskazał, że taka metryka powinna istnieć w urzędzie miejsca urodzenia. Dołączył kserokopie metryki urodzenia. Zawnioskował o ewentualne zwrócenie się o szczegółową metrykę do Urzędu Stanu Cywilnego "B.". Dodał, że w dniu [...] skierował do tego urzędu oświadczenie, na które nie ma odpowiedzi ani potwierdzenia odbioru doręczenia przesyłki. W oświadczeniu wskazał na pismo z dnia 21 kwietnia 2011 r. – Polityka Fakty Pl., w którym stwierdzono, że ofiarom represji wojennych i powojennych przysługują dodatki kombatanckie. Podczas II wojny światowej przebywał w Niemczech 4 lata i 11 miesięcy. Rodzice byli Polakami nie wie skąd byli internowani, bo nie było go na świecie. Wniósł o ponowne rozpoznanie jego wniosku, przyznanie dodatku pieniężnego na podstawie opisu wniosku i na podstawie dokumentacji represji w Niemczech. Organ po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...], na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko stwierdził, że kolejna decyzja podjęta przez Kierownika Urzędu, w niniejszej sprawie byłaby obarczona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. polegającą na ponownym rozstrzygnięciu sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Wniosek w takiej samej sprawie został już bowiem rozpoznany ostateczną decyzją z dnia [...]. Mamy zatem do czynienia z tożsamością sprawy, gdyż występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. organ administracyjny umarza postępowanie jeśli stało się ono z jakichkolwiek przyczyn bezprzedmiotowe. Przyczyną jest brak jednego z elementów materialnego stosunku w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej. Z bezprzedmiotowością mamy do czynienia wówczas, gdy organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Na marginesie stwierdzono, że podnoszona przez stronę okoliczność przyjęcia odmiennej daty urodzenia wnioskodawcy nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia albowiem strona nie spełniła podstawowego warunku deportacji do pracy przymusowej z terytorium państwa polskiego. Skargę na powyższą decyzję wniósł zainteresowany. Podniósł w niej okoliczności zawarte w odwołaniu. Ponownie podał, że urodził się [...] na terenie Niemiec. Po wojnie, gdy ukończył 18 lat i ubiegał się o dowód osobisty, został przetłumaczony akt urodzenia sporządzony w języku niemieckim częściowo zamazany. Z tłumaczenia wynikało, że urodził się [...] i taką datę urodzenia wpisano do dowodu. Podał, że jego rodzice byli Polakami. Wskazał, że nie może odpowiadać za rodziców, że byli internowani do Niemiec nie z Polski ale z Francji. W czasie wojny na terenie Niemiec przybywał 4 lata i 11 miesięcy, należy do Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę, opłaca składki. Podał, że jego nieżyjąca matka twierdziła, że był bity przez Niemców, bo był Polakiem. Dodał, że otrzymał I i II ratę z Fundacji Polsko-Niemieckie Pojednanie. Dodatek kombatancki przysługuje kombatantom i ofiarom represji wojennych czy okresu powojennego. Sprawa o dodatek toczy się od 2005 r. Na wszystkie pisma Urząd d/s Kombatantów odmawia przyznania dodatku pieniężnego lub umarza postępowanie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Kierownik Urzędu stwierdził, że podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy a jego oceny dokonał z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Organ dodał, że nie neguje, że skarżący przebywał w czasie wojny w ciężkich warunkach, ale obowiązujące przepisy pozwalają na przyznanie świadczenia osobom, które wykonywały pracę przymusową w warunkach deportacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. umarzające postępowanie w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego określonego w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozie pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. z 1996 r. Nr 87, poz. 395 ze zm.). Oczywistym jest, że wniosek skarżącego z dnia [...] nie był rozpoznawany merytorycznie. Zadaniem Sądu Administracyjnego jest, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych badanie, czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W ocenie Sądu decyzja będąca przedmiotem osądu jest zgodna z prawem. Wskazuje na to stan faktyczny wynikający z akt administracyjnych, a także obowiązujące przepisy prawa. Wniosek z dnia [...] jest wnioskiem o przyznanie świadczenia pieniężnego opartego na wymienionej wyżej ustawie z dnia 31 maja 2011 r. Jest to drugi wniosek w tej sprawie. Pierwszy został wniesiony w dniu [...]; Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działający jako organ I instancji – decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił przyznania wnioskowanych świadczeń. Decyzja została utrzymana w mocy decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Skarga wniesiona od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu nie została rozpoznana merytorycznie, postępowanie w sprawie oznaczonej sygn. akt IV SA Wr 822/05 zostało umorzone. Jak wynika z uzasadnienia decyzji z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził, że z zebranego w sprawie materiału wynika, że rodzice skarżącego zostali wywiezieni do Niemiec z Francji a nie z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 r., tym samym nie została spełniona przesłanka z art. 2 pkt 2 lit. a omawianej ustawy, która definiuje pojęcie represji. Dodać również należy, że wnioskodawca pismem z dnia [...] podjął próbę wzruszenia decyzji z dnia [...] i decyzji poprzedzającej z dnia [...] w trybie nadzwyczajnym – wznowienia postępowania w oparciu o metrykę urodzenia wydaną [...] w języku niemieckim stwierdzającą, że urodził się [...] (a nie [...]). Postępowanie w niniejszej sprawie zakończyło się decyzją Urzędu z dnia [...] – odmawiającą uchylenia decyzji z dnia [...] i z dnia [...]. Organ rozpoznający odwołanie jako druga instancja uchylił decyzję własną z dnia [...] i umorzył postępowanie wznowieniowe. Jak wynika z powołanych wyżej okoliczności w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja z [...] odmawiająca przyznania świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy z dnia 31 maja 1996 r. Art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej k.p.a. ustanawia zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Formalna strona tej zasady wyraża się tym, że decyzje obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. W komentarzu do kodeksu postępowania administracyjnego jego autorzy B. Adamiak i J. Borkowski (Wydawnictwo CH. Beck Warszawa 2005 str. 101) stwierdzają, że " Ze sformułowania zdania pierwszego art. 16 § 1 "decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne" wynika, iż jest to nie tylko decyzja, od której nie można wnieść odwołania, ale przede wszystkim, że jest to ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej. Sprawa ta zatem nie może być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego. Naruszenie tej reguły przez ponowne już rozpoznanie i rozstrzygnięcie "pociąga za sobą sankcję nieważności (art. 156 § 1 pkt 3)" . Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że decyzja z dnia [...] jest decyzją obowiązującą a sprawa świadczenia pieniężnego, oparta na podstawie wymienionej na wstępie nie może być ponownie rozpoznawana. Należy również zaakcentować, że wniosek z dnia [...] należy ocenić jako ponowny wniosek o rozpoznanie sprawy świadczenia pieniężnego. Z jego treści nie wynika, aby podstawą do jego złożenia były okoliczności określone w art. 145, art. 151, lub art. 154, art. 156 k.p.a. Skarżący powołuje te same okoliczności i formułuje te same zarzuty, które zostały przedstawione we wniosku z dnia [...], odwołaniu od decyzji organu I instancji i we wniosku z dnia [...]. Kontrowersje dotyczące daty (roku) urodzenia wnioskodawcy przewijające się w jego pismach przez cały okres postępowania – od stycznia 2005 r. – do dnia dzisiejszego, nie mają żadnego znaczenia (co zresztą podkreślił organ II instancji) dla rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia pieniężnego. Wymieniona okoliczność w ogóle nie była brana pod uwagę i nie stanowiła podstawy do rozpoznania wniosku z dnia [...] jak i wniosku z dnia [...]. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że organ wydał prawidłowe rozstrzygnięcie oparte na art. 105 § 1 pkt 1 k.p.a. gdyż postępowanie w sprawie z przyczyn podanych powyżej nie może się ponownie toczyć. W związku z powyższym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 151 poz. 1071 ze zm.) należało orzec jak wyżej.