IV SA/Wr 541/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Tadeusz Kuczyński Sędziowie Sędzia WSA - Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędzia WSA - Lidia Serwiniowska Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 lutego 2009 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną oddala skargę. Po wznowieniu postępowania, na podstawie postanowienia z dnia [...] r. (nr [...]) wydanego w związku z art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), decyzją Starosty Powiatu W. z dnia [...] r. nr [...] orzeczono o uchyleniu decyzji nr [...] z dnia [...] r. orzekającej o uznaniu B. M. za osobę bezrobotną od dnia 27 grudnia 2006 r. i przyznaniu prawa do zasiłku od 4 stycznia 2007 r. na okres 12 miesięcy oraz o odmowie uznania za osobę bezrobotną. Od decyzji tej zainteresowany złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie. B. M. podał, że z powodu padaczki na którą zachorował w 2000 r. nie mógł uprawiać ziemi i oddał ją w użytkowanie młodemu rolnikowi. W toku postępowania odwoławczego na podstawie akt sprawy ustalono, że strona została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. jako bezrobotny w dniu 27 grudnia 2006 r. Decyzją Starosty W. nr [...] z dnia [...] r. uznano zainteresowanego za osobę bezrobotną od dnia 27 grudnia 2006 r. oraz orzeczono o przyznaniu prawa do zasiłku od dnia 4 stycznia 2007 r. przez okres 12 miesięcy. W dniu rejestracji zainteresowany oświadczył m.in., że nie jest właścicielem lub posiadaczem (samoistnym lub zależnym) nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Pismem z dnia 24 czerwca 2008 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Biuro Terenowe w W. zwrócił się do Powiatowego Urzędu Pracy w W. o sprawdzenie i powiadomienie, czy zainteresowanemu należnie wypłacono zasiłek dla bezrobotnych w okresie od 4 lipca 2007 r. Organ rentowy poinformował urząd, iż B. M. jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 4,12 ha. W odpowiedzi na wniosek Powiatowego Urzędu Pracy w W. z dnia 1 lipca 2008 r. o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych, Urząd Gminy w W. pismem z dnia 11 lipca 2008 r. [...] poinformował, że strona posiada na terenie gminy gospodarstwo rolne o powierzchni 4,2240 ha fizycznych tj. 5,7970 ha przeliczeniowych od dnia 4 listopada 1961 r. Nadto na podstawie umowy sporządzonej w dniu 1 czerwca 2006 r. pomiędzy B. M., jako właścicielem, a W.D. ustalono, że zainteresowany przekazał nieruchomość rolną o powierzchni 3,38 ha w użytkowanie na czas nieoznaczony. Umowę zawarto w obecności Sołtysa wsi K. o raz sześciu świadków. W związku z ustaleniem, że zainteresowany w dniu rejestracji w Urzędzie Pracy był właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe, po wznowieniu postępowania, decyzją Starosty W. z dnia [...] r. orzeczono o uchyleniu decyzji nr [...] z dnia [...] r. o uznaniu za osobę bezrobotną od dnia 27 grudnia 2006 r. i przyznaniu prawa do zasiłku od 4 stycznia 2007 r. na okres 12 miesięcy oraz o odmowie uznania za osobę bezrobotną. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu sprawy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Jako podstawę wydania decyzji, organ wskazał przepisy art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2004 r. Nr 99, póz. 1001 ze zm.) w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy. W uzasadnieniu organ podkreślił, że w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. tj. 27 grudnia 2006 r. B. M. był właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych powyżej 2 ha przeliczeniowych (5,797 ha przeliczeniowych), tym samym na podstawie art. 33 ust. 4 pkt. 1 i art. 2 ust.1 pkt 2 lit. "d" ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy należało usunąć z obrotu prawnego prawomocną decyzję o uznaniu B. M. za osobę bezrobotną z dniem 27 grudnia 2006 r. i przyznaniu prawa do zasiłku od dnia 4 stycznia 2007 r. przez okres 12 miesięcy oraz orzec o odmowie uznania zainteresowanego za osobę bezrobotną z dniem 27 grudnia 2006 r. Zdaniem organu, na uchylenie bądź zmianę zaskarżonej decyzji nie mógł mieć wpływu fakt, że zainteresowany z dniem 1 czerwca 2006 r. przekazał nieruchomość rolną w użytkowanie na czas nieoznaczony. Pomimo przekazania nieruchomości rolnej w użytkowanie W. D., B. M. nadal jest właścicielem nieruchomości rolnej o obszarze użytków rolnych 5,797 ha przeliczeniowych. Okoliczność ta zdaniem organu, w świetle art. 2 ust.1 pkt 2 lit. "d" ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, skutkuje odmową uznania za osobę bezrobotną oraz przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu B.M. podniósł, że ze względu na swoja chorobę uprawiał tylko 0,84 ha działki przy domowej, natomiast cała resztę wydzierżawił młodemu rolnikowi W. D. Skarżący podkreślił, że umowa na wydzierżawienie gruntu jest ważna i została uznana przez KRUS i dlatego też winna być respektowana w Urzędzie Pracy. Odpowiadając na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie. Organ podtrzymał w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ stwierdził, że uchylenie zaskarżonej decyzji nie było możliwe, gdyż została wydana zgodnie z prawem. Zdaniem Wojewody D., organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że B.M. nie spełnia ustawowych przesłanek uznania go za osobę bezrobotną. Na rozprawie w dniu 11 lutego 2009 r. skarżący na pytanie sędziego sprawozdawcy oświadczył, że poza umową sporządzoną w dniu 1 czerwca 2008 r. "na użytkowanie ziemi" między nim, a W. D. nie zawierano umowy dzierżawy i nie zgłaszano jej do ewidencji umów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują, stąd skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Organ administracji dokonał właściwej oceny stanu faktycznego pod kątem przepisów prawa materialnego regulujących przesłanki uznania za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 99, póz. 1001 ze zm.) w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy. W myśl tego przepisu starosta z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "d" ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. "a" - "d" lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolna i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, bądź, jeśli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem szkół dla dorosłych lub szkół wyższych w systemie wieczorowym albo zaocznym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks Cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Ustawodawca w przepisie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "d" posługuje się pojęciem właściciela. Ze sformułowania użytego w powołanym przepisie "nie jest właścicielem lub posiadaczem" wynika, że określenie "bezrobotny" nie obejmuje osoby, która jest właścicielem nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, bez względu na to, czy nieruchomość ta jest w posiadaniu jej, czy też innej osoby, a ponadto nie obejmuje osoby, która wprawdzie właścicielem nieruchomości rolnej nie jest, ale nieruchomość taka znajduje się w jej posiadaniu (samoistnym, zależnym). Sam fakt własności (posiadania) nie pozbawia osoby rejestrującej się w urzędzie pracy możliwości uzyskania statusu bezrobotnego. Uprawnienia takie wyklucza dopiero prawo własności lub posiadanie nieruchomości o powierzchni powyżej 2 hektarów przeliczeniowych. Jak ustalono w trakcie przeprowadzonego postępowania, umową z dnia 1 czerwca 2006 r., skarżący przekazał w użytkowanie działkę o powierzchni 3,38 ha W. D., jednak nadal nie przestał być właścicielem działki o powierzchni 4,2240 ha fizycznych, tj. 5,7970 ha przeliczeniowego. Zarzut podniesiony w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, iż zainteresowany po zarejestrowaniu się w urzędzie pracy jedynie uprawiał działkę przydomową o obszarze 0,84 ha fizycznych, ponieważ pozostałą część gruntu wydzierżawił młodemu rolnikowi W. D., zdaniem Sądu, nie może mieć wpływu na uchylenie bądź zmianę decyzji ostatecznej Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...], gdyż B. M. pomimo tego, że w dniu rejestracji w Urzędzie Pracy, jak podał fizycznie uprawiał działkę przydomową o obszarze 0,84 ha, pozostawał nadal właścicielem nieruchomości rolnej o obszarze użytków rolnych 5,797 ha przeliczeniowych. W związku z tym, że obszar ten przekraczał 2 ha przeliczeniowe, to zgodnie z powołanym wyżej art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "d" ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy skarżącemu nie przysługiwał status osoby bezrobotnej. Ponadto zgodnie z art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. nr 7, poz. 25 ze zm.) uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego, nie uwzględniając: gruntów wydzierżawionych, na podstawie umowy pisemnej zawartej co najmniej na 10 lat i zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków, osobie niebędącej, małżonkiem emeryta lub rencisty, jego zstępnym lub pasierbem, osobą pozostającą z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowy lub małżonkiem osoby wcześniej wskazanych. Umowa zawarta przez skarżącego w dniu 1 czerwca 2008 r. nie została zarejestrowana we właściwej ewidencji, przez co też nie można było uznać, że skarżący zaprzestał działalności rolniczej. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 19 lipca 2001 r. Sygn. II UKN 4892/00 (OSNP 2003/9/233), niezgłoszenie do ewidencji gruntów zawartej co najmniej na 10 lat umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego wyklucza uznanie zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, choćby ubezpieczony oddał dzierżawcy faktycznie swoje gospodarstwo. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa i jest szczegółowo uzasadniona, co pozwala Sądowi stwierdzić, że organ administracji orzekający w sprawie prawidłowo ustalił okoliczności faktyczne oraz dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego. Ponieważ wszczęte skargą B. M. postępowanie sądowe nie dostarczyło podstaw do postawienia organom administracji zarzutu naruszenia prawa materialnego i procesowego, przeto - stosownie do dyspozycji art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), należało orzec jak w sentencji.