IV SA/Wr 543/13
PostanowienieWSA we Wrocławiu2013-10-30
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba pozbawiona wolności, nieuzyskująca dochodów i posiadająca zaległości alimentacyjne, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu?Ratio decidendi
Osoba pozbawiona wolności, która odbywa karę pozbawienia wolności, nie uzyskuje dochodów i posiada zaległości alimentacyjne, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu, nawet jeśli nie przedłożyła wszystkich wymaganych przez sąd zaświadczeń z zakładu karnego. Sąd może przyznać prawo pomocy na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów, które wskazują na niemożność ponoszenia kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący, R. S., odbywający karę pozbawienia wolności, złożył skargę na decyzję Prezesa Sądu dotyczącą odmowy udostępnienia informacji publicznej. W skardze zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, uzasadniając go swoją trudną sytuacją materialną, zaległościami alimentacyjnymi i brakiem dochodów. Sąd wezwał go do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu oraz do przedłożenia zaświadczeń z zakładu karnego. Pomimo trudności w uzyskaniu zaświadczeń, skarżący złożył wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, ponawiając argumentację dotyczącą swojej sytuacji materialnej.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 30 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Sądu [....] we [...] z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Skarżący w skardze zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W jego uzasadnieniu podniósł, że odbywa karę pozbawienia wolności, posiada zaległości z tytułu alimentów obejmujące kwotę około [...] zł. Jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym w wysokości [...] zł miesięcznie.
Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 2 września 2013 r. został wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu na urzędowym formularzu w terminie siedmiu dni. W zarządzeniu tym wezwano również skarżącego, aby w siedmiodniowym terminie przedłożył zaświadczenie z zakładu karnego potwierdzające na jaki okres został osadzony w tym zakładzie, czy jest zatrudniony i na jaki okres i w jakiej wysokości otrzymuje wynagrodzenie lub zasiłek chorobowy i czy podlega ono zajęciu komorniczemu, czy otrzymuje zapomogę pieniężną oraz czy posiada środki pieniężne na koncie depozytowym do własnej dyspozycji, wymienione w art. 113 § 2 kkw oraz środki pieniężne do dyspozycji po opuszczenia zakładu karnego, o których mowa w art. 126 kkw.
W zarządzeniu tym pouczono skarżącego, że w przypadku braku możliwości złożenia zaświadczenia należy udzielić stosownego wyjaśnienia ze wskazaniem ewentualnego terminu ich złożenia. W przeciwnym wypadku wniosek zostanie rozpoznany na podstawie dokumentów złożonych wraz z formularzem.
Przesyłka zawierająca to zarządzenie została zwrócona Sądowi z adnotacją, że skarżący przebywa w innym zakładzie karnym ze wskazaniem miejscowości. Przesyłka ta wpłynął do Sądu w dniu 9 września 2013 r.
Pismem z dnia [...] (k-22) zakład karny poinformował Sąd o tym, że skarżący przebywa w tym zakładzie, oraz że przewidywany koniec kary przypada na dzień [...].
Zarządzenie referendarza sądowego zostało ponownie wysłane skarżącemu i doręczone skarżącemu w dniu [...].
Dnia [...] skarżący złożył w administracji zakładu karnego pismo opatrzone tą samą datą, w którym podniósł, że napisał prośbę do dyrektora zakładu karnego o wydanie powyższego zaświadczenia, które nadeśle niezwłocznie po otrzymaniu oraz że wszelkie wnioski skazanych są rozpoznawane w ciągu 14 dni.
Wraz z tym pismem nadesłał wypełniony urzędowym formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W uzasadnieniu ponowił powyższą argumentację, opisaną w skardze, dotyczącą jego sytuacji materialnej w zakładzie karnym oraz dodatkowo wskazał, że nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów, gdyż w tym zakładzie wykonuje pracę nieodpłatnie, a zobowiązanie alimentacyjne na troje dzieci wynosi [...] zł miesięcznie. Podał również, że nie posiada majątku ani oszczędności.
Z przepisu art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Mając na uwadze, że skarżący obecnie przebywa w zakładzie karnym, gdzie odbywa długoletnią karę pozbawienia wolności i nie uzyskuje dochodów, a ponadto posiada zaległości z tytułu alimentów, przyjąć należy, iż wykazał on, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu, pomimo że nie nadesłał żądanego zaświadczenia zakładu karnego.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło