IV SA/Wr 544/24
WyrokWSA we Wrocławiu2025-04-16
Skład orzekający: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Pogotowia Ratunkowego prawidłowo odmówił udostępnienia informacji publicznej dotyczącej obsługi prawnej, kwalifikując ją jako informację przetworzoną i działanie w interesie prywatnym, pomimo wcześniejszych wyroków sądów administracyjnych nakazujących ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem oceny prawnej sądu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nie wykazał w sposób konkretny i wyczerpujący, iż wnioskowana informacja ma charakter przetworzony, ani że istnieją podstawy do odmowy jej udostępnienia ze względu na tajemnicę prawnie chronioną lub prywatność. Organ nie zastosował się do wiążącej oceny prawnej wyrażonej w poprzednich wyrokach sądów administracyjnych, opierając się na ogólnikowych argumentach.Stan faktyczny
Spółka Z. sp. z o.o. wystąpiła do Dyrektora Pogotowia Ratunkowego o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej obsługi prawnej. Organ odmówił udostępnienia informacji, uznając ją za przetworzoną i wnoszoną w interesie prywatnym. Po uchyleniu decyzji przez WSA i NSA, organ ponownie rozpoznał sprawę, udzielając części informacji, ale ponownie odmówił udostępnienia pozostałych, powołując się na te same przesłanki. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie art. 153 p.p.s.a. i innych przepisów.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 3 września 2024 r.; zasądza od Dyrektora Pogotowia Ratunkowego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca), Protokolant: Michał Janusz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi Z. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Pogotowia Ratunkowego we Wrocławiu z dnia 11 października 2024 r. nr DN/R/58-8/10/2021/2024 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 3 września 2024 r., nr DN/R/58-7/09/2021/2024; II. zasądza od Dyrektora Pogotowia Ratunkowego we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej Z. sp. z o. o. z siedzibą w W. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
We wniosku z dnia 15 lutego 2021 r. Z. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: strona, wnioskodawca, skarżąca, spółka) wystąpiła do Dyrektora Pogotowia Ratunkowego (dalej: Dyrektor Pogotowia Ratunkowego, organ) o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wykonywania obsługi prawnej Pogotowia, w okresie od 2017 r. do chwili obecnej. W treści wniosku spółka sformułowała następujące pytania w trybie dostępu do informacji publicznej:
1. Kto wykonywał i wykonuje obsługę prawną (jakie osoby fizyczne lub osoby prawne). 2. W jakim trybie, przez kogo oraz kiedy nastąpił wybór poszczególnych pomiotów realizujących działalność określoną w pkt 1.
3. Jaka jest treść umowy (umów) o świadczenie usług prawniczych zawartych we wskazanym okresie z osobami fizycznymi lub osobami prawnymi - prośba o przesłanie kopii tych dokumentów.
4. Na jakim dokładnie stanowisku (stanowiskach) zatrudniony był oraz jest aktualnie mec. G. P. i jakie były oraz jakie są zakresy jego obowiązków.
Dyrektor Pogotowia Ratunkowego w wydanej decyzji odmówił spółce udostępnienia żądanych informacji wskazując, że informacje, o które wystąpiła spółka stanowią informację publiczną przetworzoną a spółka, pomimo wezwania, nie wykazała przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Decyzją z dnia 20 października 2021 r. organ ten utrzymał w mocy decyzję własną o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Na skutek wniesionej przez stronę skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 21 czerwca 2022 r., sygn. akt IV SA/Wr 845/21 uchylił wydane w sprawie decyzje. Zdaniem Sądu, organ w sprawie nie wykazał, że wnioskowane przez spółkę informacje dotyczą informacji publicznej przetworzonej, a nadto również – że wnioskowana informacja publiczna podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. W kwestii zajętego przez organ w sprawie stanowiska, że odmowa udostępnienia żądanych prze stronę informacji znajduje uzasadnienie w przesłance ochrony prywatności osób fizycznych Sąd pierwszej instancji zauważył, że osoba wykonująca obsługę prawną podmiotu realizującego zadania publiczne - niezależnie od tego, czy wykonuje ją w charakterze pracownika, czy też zleceniobiorcy, ma rzeczywisty związek z realizowaniem zadań publicznych i nie zajmuje jedynie stanowiska pomocniczego. Zakres uprawnień przysługujących osobie wykonującej obsługę prawną takiej instytucji jak Pogotowie Ratunkowe, polegający na specjalistycznym doradztwie prawnym, warunkującym i często poprzedzającym sam proces decyzyjny, ma zatem istotny wpływ na kształtowanie treści zadań realizowanych w sferze publicznej. Stąd dane na temat takiej osoby, czy też środków przeznaczonych na realizację umowy z nią zawartej, nie podlegają ochronie prawnej przewidzianej w art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Sąd stwierdził ponadto naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. z uwagi na to, że obie decyzje podpisała ta sama osoba.
Stanowisko przedstawione w/w wyroku podzielił Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) w wyroku z dnia 13 czerwca 2024 r. sygn. akt III OSK 2168/22 oddalającym skargę kasacyjną organu od wspomnianego orzeczenia. Odmienny pogląd NSA przyjął w sprawie jedynie w odniesieniu do wykładni art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. uznając w tej części stanowisko Sądu pierwszej instancji za błędne, jakkolwiek nie mające wpływu na ostateczny wynik sprawy.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Dyrektor Pogotowia Ratunkowego udzielił stronie informacji publicznej na pytanie sformułowane w punkcie 4 wniosku (wskazując, że mec. G. P. nie był zatrudniony w Pogotowiu Ratunkowym we Wrocławiu), natomiast w decyzji z dnia 3 września 2024 r. odmówił spółce udostępnienia informacji, o którą spółka wystąpiła w punktach od 1 do 3 wniosku. W podstawie prawnej tej decyzji organ powołał się na art. 16, art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
W uzasadnieniu wydanej w sprawie decyzji organ wskazał, że żądana przez stronę informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej a strona nie wykazała przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zdaniem organu, żądana przez stronę informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej albowiem przygotowanie informacji publicznej w zakresie wskazanym we wniosku uwarunkowane jest sporządzeniem nieposiadanego przez organ wykazu, katalogu umów oraz danych osób fizycznych i prawnych świadczących obsługę prawną w Pogotowiu. Tym samym, opracowanie żądanego katalogu i utworzenie (odpowiadającego żądaniu) zbioru danych oraz dokumentów łączy się z koniecznością podjęcia następujących czynności, nie tylko o charakterze technicznym:
- wyodrębnienie umów na przełomie 2017 – do chwili obecnej;
- dokonanie analizy umów i danych w nich zawartych pod kątem treści stanowiących informację publiczną oraz stanowiących tajemnice ustawowo chronione, w tym tajemnicę przedsiębiorstwa;
- dokonania anonimizacji oraz sporządzenie kopii dokumentów stanowiących informację publiczną.
Jak następnie argumentował organ, zakres wniosku jest na tyle szeroki, że wymaga podjęcia działań zmierzających do zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii i dokumentów. Ponadto, wymaga również pojęcia działań organizacyjnych i zaangażowania środków osobowych, jak i finansowych, które zakłócają normalny tryb pracy podmiotu zobowiązanego oraz utrudniają wykonywanie zadań poszczególnym pracownikom. Ma charakter czasochłonny i wymaga skierowania co najmniej kilku pracowników do dokonania tej czynności, bowiem okres ujęty we wniosku obejmuje kilka lat. Dodatkowo organ podniósł, że większość dokumentacji znajduje się w archiwum.
W kontekście braku spełnienia przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. organ podniósł, że złożony przez spółkę wniosek nie został wniesiony w interesie publicznym lecz w jej prywatnym interesie w celu wykorzystania w toczących się postępowaniach sądowych.
Od tej decyzji spółka złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W decyzji z dnia 11 października 2024 r. Dyrektor Pogotowia podtrzymał decyzję własną z dnia 3 września 2024 r.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu spółka zarzuciła:
1. naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez:
a. brak wyłączenia pracownika organu administracji publicznej od udziału w sprawie, w której brał on udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, pomimo wskazania przez Sąd w wyroku z dnia 11 grudnia 2022 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt: IV SA/Wr 845/21 na konieczność uczynienia zadość regulacji art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. i związania organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w ww. wyroku,
b. brak wykonania czynności wynikających wprost z treści uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2022 roku, sygn. akt: IV SA/Wr 845/21 w szczególności dalszy brak podjęcia czynności zmierzających do wyjaśnienia na jakiej podstawie organ zakwalifikował wnioskowaną przez spółkę informację, jako informację publiczną przetworzoną, pomimo związania organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w ww. wyroku,
2. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") i art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 1 u.d.i.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji z dnia 3 września 2024 roku, w sytuacji gdy nie istniały ku temu przesłanki,
3. naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że przedmiotem wniosku była informacja przetworzona, a spółka nie wykazała że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, co doprowadziło do niedopuszczalnego i bezzasadnego ograniczenia prawa strony do uzyskania informacji publicznej, o którym to prawie mowa w art. 61 Konstytucji RP,
4. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji uznanie, że:
a. informacja o której udzielenie wnioskuje strona jest informacją przetworzoną, w sytuacji gdy udzielenie odpowiedzi, nie wymagało wykreowania nowej przetworzonej informacji, bowiem jej przygotowanie nie wiąże się z dokonywaniem czynności intelektualnych, a jedynie technicznych, co w treści zaskarżonej decyzji przyznał sam organ wskazując m.in. na konieczność wykonania czynności sprowadzających się do wyodrębnienia umów czy ich animizacji oraz sporządzenia kopii dokumentów tj. do czynności nie skutkujących przekształceniem informacji prostej w informację przetworzoną;
b. spółka żądała udzielenia informacji w swoim indywidualnym interesie, w sytuacji gdy żądanie dostępu do rzeczonej informacji publicznej ma istotne znaczenie dla interesu publicznego, albowiem ustalenie czy organ prawidłowo czy też nie zastosował przepisy Ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1605 z późn. zm.) w zakresie wyłonienia wykonawcy usług polegających na obsłudze prawnej wiąże się nierozerwalnie z odpowiedzialnością wynikającą z art 17 Ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 104), co nie ma związku z prywatnym interesem spółki,
5. naruszenie art. 61 ust 1 Konstytucji RP poprzez nieuprawnione ograniczenie prawa skarżącej spółki do informacji publicznej.
Wskazując na powyższe spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 3 września 2024 r. w całości oraz o zasądzenie od organu na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych,
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Pogotowia Ratunkowego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest decyzja Dyrektora Pogotowia Ratunkowego we Wrocławiu o odmowie udostępnienia informacji publicznej, o którą strona skarżąca wystąpiła w punktach od 1 do 3 wniosku z dnia 25 lutego 2021 r.
Co ważne, sądowa kontrola tej decyzji odbywa się w warunkach określonych normą z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia 3 września 2024 r. zostały wydane po uprzednim uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (wyrokiem z dnia 21 czerwca 2022 r., sygn. akt IV SA/Wr 845/21 ) decyzji Dyrektora Pogotowia Ratunkowego z dnia 20 października 2021 r. (nr DN/R/58/03/2021) oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 czerwca 2022 r., sygn. akt IV SA/Wr 845/21 ma walor prawomocności i wywiera skutki, o jakich mowa w art. 153 p.p.s.a., przy uwzględnieniu poglądu prawnego wyrażonego przez NSA w wyroku z dnia 13 czerwca 2024 r., sygn. akt III OSK 2168/22, wydanego na skutek rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 21 czerwca 2022 r.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zacytowany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r., sygn. akt: I SA/Ka 2408/98, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt: II SA/OI 443/09 - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem przede wszystkim z wykładnią prawa (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis W. 2005, s. 472, Komentarz do art. 153 p.p.s.a.; J. Świątkiewicz, Komentarz do ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, BWP Justicia, Warszawa 1995, s. 70; T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewski, Komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego, tom I, Wyd. LexisNexis Warszawa 2002, s. 826-827).
Ocena prawna może odnosić się zarówno do przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Związanie to dotyczy również wskazań co do dalszego postępowania, w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji lub postanowienia ze względu na naruszenie przepisów procesowych w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Od tej oceny zarówno organ administracji, jak i sąd, może odstąpić jedynie w przypadku zmiany stanu faktycznego sprawy.
Pomiędzy oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, podczas gdy wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencje oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracji i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania wytyczają kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Jak wynika z pisemnego uzasadnienia wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 21 czerwca 2022 r., sygn. akt IV SA/Wr 845/21, podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej na ówczesnym etapie decyzji Prezesa Pogotowia Ratunkowego z dnia 20 października 2021 r. (oraz poprzedzającej ją decyzji) było nie wykazanie przez ten organ, że informacje objęte treścią wniosku z dnia 25 lutego 2021 r. stanowią informację publiczną przetworzoną. Jak wskazał Sąd: " Organ twierdzi, że wytworzenie żądanych przez skarżącą informacji wymaga szczególnego zaangażowania, jednak nie odnosi tego twierdzenia do konkretnej sytuacji (konkretnych danych)." W w/w wyroku zwrócono uwagę, że organ nie dokonał oceny obszerności informacji (dokumentacji), których miałby udzielić na zapytanie skarżącej przez co wszelkie twierdzenia o rzekomym ponadstandardowym nakładzie pracy, wymagającym użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych danych, są twierdzeniami przedwczesnymi. Odnotowano, że: "Nie można bowiem np. wykluczyć, że za lata 2017-2021 obsługę prawną Pogotowia realizował jeden (ten sam) podmiot (pytanie nr 1), działając na podstawie jednej (tej samej, ew. aneksowanej) umowy zawartej w 2017 r. Gdyby tak było, to niewielkiego wysiłku wymagałoby podanie trybu, daty i osoby, która dokonała wyboru tego podmiotu (pytanie nr 2) oraz przesłanie - nawet zanonimizowanej - umowy (pytanie nr 3). Także informacja w zakresie zatrudnienia wskazanego w pytaniu nr 4 mecenasa nie wymaga - zdaniem Sądu - ponadstandardowych działań organu. Nie można przy tym wykluczyć, że ów mecenas to podmiot, o którym mowa w pytaniu nr 1. Powyższe dowodzi, że w sprawie organ obowiązany do udzielenia informacji publicznej błędnie (przedwcześnie) przyjął, że żądana przez skarżącą informacja publiczna jest informacją przetworzoną. W związku z tym, że nie wykazał on, iż żądanie skarżącej dotyczyło informacji publicznej przetworzonej, organ bezzasadnie domagał się wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem zawnioskowanych informacji." Jak nadto wynika z uzasadnienia w/w wyroku, Sąd przyjął, że organ nie wykazał, że zakres żądanych przez stronę informacji ingeruje w prywatność osób fizycznych i dotyczy tajemnicy przedsiębiorstwa (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.). Zauważył jednocześnie, że osoba wykonująca obsługę prawną podmiotu realizującego zadania publiczne - niezależnie od tego, czy wykonuje ją osoba wykonująca obsługę prawną podmiotu realizującego zadania publiczne - niezależnie od tego, czy wykonuje ją w charakterze pracownika, czy też zleceniobiorcy, ma rzeczywisty związek z realizowaniem zadań publicznych i nie zajmuje jedynie stanowiska pomocniczego. Zakres uprawnień przysługujących osobie wykonującej obsługę prawną takiej instytucji jak Pogotowie Ratunkowe, polegający na specjalistycznym doradztwie prawnym, warunkującym i często poprzedzającym sam proces decyzyjny, ma zatem istotny wpływ na kształtowanie treści zadań realizowanych w sferze publicznej. Stąd dane na temat takiej osoby, czy też środków przeznaczonych na realizację umowy z nią zawartej, nie podlegają ochronie prawnej przewidzianej w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. W sprawie Sąd dostrzegł również naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. z uwagi na to, że wydane w sprawie decyzje podpisała ta sama osoba.
Formułując zalecenia dla organu na etapie ponownego rozpoznania sprawy Sąd zobowiązał organ do uwzględnienia przedstawionej w uzasadnieniu wyroku wykładni przepisów ustawy dostępowej oraz do rozpatrzenia wniosku na podstawie właściwie zastosowanych przepisów u.d.i.p., przy zachowaniu prawidłowego trybu procedowania. Zwrócił nadto uwagę, na konieczność uwzględnienia regulacji art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.
Co również w ramach uwag wstępnych wymaga odnotowania, NSA oddalając wyrokiem z dnia 13 czerwca 2024 r., sygn. akt III OSK 2168/22 skargę kasacyjną organu od wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 21 czerwca 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 845/21, co do zasady podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji zaprezentowane w tym wyroku Odmienny od Sądu pierwszej instancji pogląd prawny NSA zaprezentował jedynie w odniesieniu do przyjętej w wyroku z dnia 21 czerwca 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 845/21 wykładni art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. W tym zakresie objaśnił, że: "[...] pojęcie "pracownika organu", w rozumieniu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie obejmuje swoim zakresem piastuna funkcji monokratycznego organu administracji publicznej. W tym drugim przypadku nie działa on bowiem w sprawie jako pracownik organu, lecz wykonuje kompetencje przypisane organowi, których realizacja jest - zasadniczo - oparta na obowiązku, i które to kompetencje nie mogą być bez wyraźnej podstawy prawnej przeniesione na inny organ. Osoba piastująca funkcję organu administracji publicznej - co do zasady - nie podlega więc wyłączeniu w trybie przewidzianym dla wyłączenia pracownika organu, lecz - a to z uwagi na ustrojową i procesową pozycję piastuna funkcji monokratycznego organu - wyłączeniu na podstawie przepisów o wyłączeniu organu w postępowaniu administracyjnym, a mianowicie na podstawie art. 25 k.p.a., po spełnieniu warunków określonych w dyspozycji § 1." Wskazał, że : "W realiach rozpatrywanej sprawy dotyczącej udostępnienia informacji publicznej osoba piastująca funkcję Dyrektora Pogotowia Ratunkowego we Wrocławiu działała jako jednoosobowy organ zarządzający i reprezentujący na zewnątrz Pogotowie Ratunkowe we Wrocławiu. Z. M. działał zatem jako piastun funkcji organu - kierownik publicznego zakładu opieki zdrowotnej w rozumieniu art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 799 zm.). Z tych powodów wbrew stanowisku wyrażonemu przez Sąd pierwszej instancji Dyrektor nie podlegał wyłączeniu w trybie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., bo nie był pracownikiem organu administracji publicznej w rozumieniu nadanym treścią art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.
Sąd, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w warunkach związania treścią wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 21 czerwca 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 845/21 oraz przy uwzględnieniu poglądu prawnego wyrażonego przez NSA w wyroku dnia 13 czerwca 2024 r., sygn. akt III OSK 2168/22 jako oczywiście uzasadniony ocenił podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia w dalszym ciągu przesłanek na podstawie których organ zakwalifikował wnioskowaną przez spółkę informację jako informację publiczną przetworzoną, tj. zarzut sformułowany w punkcie 1 lit. b skargi.
W świetle przedstawionej przez organ w decyzjach z dniach - 3 września 2024 r. i 11 października 2024 r. argumentacji, która w ocenie tego organu uzasadniać ma przyjętą kwalifikację informacji wnioskowanej w punkcie od 1 do 3 wniosku jako informacji publicznej przetworzonej aktualność zachowują wywody prawne NSA zaprezentowane w wyroku z dnia 13 czerwca 2024 r., sygn. akt III OSK 2168/22 w ramach których Sąd drugiej instancji akcentował, że: "[...] uznanie danej informacji za przetworzoną wymaga uzasadnienia odnoszącego się do konkretnej sprawy i nie może sprowadzać się do ogólnikowych twierdzeń, mogących mieć zastosowanie w każdej innej sprawie. Jeżeli podmiot zobowiązany chce prawidłowo wykazać zasadność swojej kwalifikacji musi podać konkretne argumenty."
Zdaniem Sądu, poddana kontroli decyzja z dnia 11 października 2024 r. oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia 3 września 2024 r. pozbawione są w warstwie argumentacyjnej konkretnych faktów, na podstawie której Sąd mógłby ocenić prawidłowość zajętego w sprawie przez organ stanowiska w zakresie kwalifikacji informacji publicznej z punktu od 1 do 3 wniosku jako informacji publicznej przetworzonej (w toku ponownego rozpoznania sprawy organ udzielił stronie odpowiedzi na pytanie sformułowane w punkcie 4 wniosku, a zatem w sprawie spór dotyczy jedynie uznania za informację publiczną przetworzoną informacji objętych żądaniem z punktu od 1 do 3 wniosku).
Nie trudno nie dostrzec, że przyjętą w sprawie kwalifikację informacji publicznej jako przetworzonej organ uzasadnia w sposób bardzo ogólny i w istocie nie poddający się zweryfikowaniu przez Sąd z punktu widzenia prawidłowości przyjętej kwalifikacji. Organ wciąż nie dokonuje oszacowania obszerności dokumentacji wymagającej przejrzenia pod kątem udostępnienia stronie wnioskowanych przez nią informacji (mowa tu o informacji zawnioskowanej przez stronę w punktach od 1 do 3 wniosku), nie podaje dokładnej ilości pracowników których musiałby oddelegować do przygotowania informacji wnioskowanej przez stronę w punktach od 1 do 3 wniosku (wskazuje ogólnie na potrzebę oddelegowania "kilku pracowników"), ani jaki jest to odsetek ogółu personelu pracowniczego, jak również, czasu niezbędnego na te czynności. Operuje za to mało precyzyjnymi argumentami jak ten: że udostępnienie wnioskowanej informacji wiąże się z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem; wymaga podjęcia działań organizacyjnych i zaangażowania środków osobowych, jak i finansowych, które zakłócają normy tryb pracy podmiotu zobowiązanego oraz utrudniają wykonywanie powierzonych zadań poszczególnym pracownikom; udostępnienie treści umów o świadczenie usług wymaga anonimizacji, a także dokonania analizy każdej umowy odrębnie w celu odszukania informacji dotyczących danych osób fizycznych i dokonanie ich anonimizacji (przez zakrycie tekstu przed skanowaniem i ponownie wydrukowaniem umowy) a "proces ten jest czasochłonny i ciężko dokonać jego oceny, bowiem zależy to od objętości umowy i załączników". Powołuje się także organ na konieczność odszukania części dokumentacji w archiwum.
W kontekście czasu potrzebnego na przygotowanie żądanej informacji publicznej należy dodać, że nie do zaakceptowania jest stanowisko organu wskazujące na to, że: proces przygotowania żądanych informacji publicznej jest czasochłonny i "ciężko dokonać jego oceny, bowiem zależy to od objętość umowy i załączników". Należy w tym miejscu ponownie powtórzyć, że to rzeczą organu było wykazanie w sprawie, że informacje objęte treścią pytania od 1 do 3 wniosku dotyczą informacji publicznej przetworzonej, na którą to kwalifikację istotny wpływ ma m.in. kwestia objętości umów i załączników. Organ nie może tłumaczyć się brakiem możliwości oszacowania czasu potrzebnego na przygotowanie dla strony informacji publicznej w powołaniu na to, że kwestia czasu potrzebnego do przygotowania żądanej informacji publicznej zależy od "objętości umów i załączników" i jednocześnie nie operując przy tym żadnymi szczegółowymi informacjami na temat objętości tych umów oraz załączników. Tego rodzaju argumentacja organu jest gołosłowna i nie poddaje się kontroli Sądu, który na podstawie tak ogólnych twierdzeń organu nie jest w stanie ocenić zasadności przyjętej przez organ kwalifikacji żądanej przez stronę informacji publicznej jako przetworzonej. Uzupełniająco należy w tym miejscu przypomnieć, że w wyroku z dnia 21 czerwca 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 845/21 WSA we Wrocławiu zwrócił uwagę na to, że w sprawie nie można wykluczyć: "że za lata 2017-2021 obsługę prawną Pogotowia realizował jeden (ten sam) podmiot (pytanie nr 1), działając na podstawie jednej (tej samej, ew. aneksowanej) umowy zawartej w 2017 r. Gdyby tak było, to niewielkiego wysiłku wymagałoby podanie trybu, daty i osoby, która dokonała wyboru tego podmiotu (pytanie nr 2) oraz przesłanie - nawet zanonimizowanej - umowy (pytanie nr 3)." Treść zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 3 września 2024 r. w ogóle nie odnosi się do tej argumentacji Sądu, a przecież jest ona istotna dla oceny, czy w sprawie mamy do czynienia z informacją publiczną przetworzoną czy też nie. W analizowanych okolicznościach jako niewystarczający argument organu ocenić należało kwestię tego, że część dokumentacji potrzebnej do udzielenia stronie żądanej informacji publicznej znajduje się w archiwum
Końcowo należy dodać, że kwestia kosztów związanych z przygotowaniem informacji publicznej nie jest elementem od które zależy kwalifikacja informacji publicznej jako przetworzonej.
W świetle tych faktów w sprawie uznać należało, że kwestia wykazania przez organ przesłanek na podstawie których przyjął kwalifikację punktu od 1 do 3 wniosku jako odnoszącą się do informacji publicznej nadal jest aktualna albowiem organ także na etapie decyzji wydanych w toku ponownego rozpoznania sprawy nie wykazał, że w sprawie mamy do czynienia z informacją publiczną przetworzoną. Powyższe skutkuje także przyjęciem, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane również z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a.
Z uwagi na powyższe, przedwczesne są rozważania odnośnie do wykazania w sprawie przesłanki szczególnego interesu publicznego w udostępnieniu wnioskowanej przez stronę informacji publicznej (na zapytania sformułowane w punkcie od 1 do 3 wniosku) oraz ocena podnoszonej przez organ w nawiązaniu do tej kwestii argumentacji ukierunkowanej na wykazanie, że domagając się udostępnienia żądanych danych strona działa w interesie prywatnym, a nie publicznym.
Sąd nie podzielił zarzutu opisanego w punkcie 1 lit. a) skargi albowiem w tej kwestii za wiążący uznać należało pogląd prawny przyjęty we wspomnianym już wyroku NSA z dnia 13 czerwca 2024 r., sygn. akt III OSK 2168/22. O czym była już mowa, NSA nie zgodził się w tym zakresie ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji przedstawionym w wyroku z dnia 21 czerwca 2022 r. sygn. akt IV SA/Wr 845/21 i uznał, że wydane w sprawie decyzje mogą być podpisane przez tę samą osobą a sytuacja ta nie narusza art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.
Uzupełniająco należy podnieść, że w kontrolowanej sprawie organ nie wykazał również wystąpienia przesłanki odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę prawnie chronioną. Argumentacja Dyrektora Pogotowia Ratunkowego zaprezentowana w tej kwestii nie wyczerpuje wykazania przesłanki na którą powołuje się organ albowiem ma ona charakter bardzo ogólny i nie uwzględnia tego, że w przypadku tajemnicy przedsiębiorstwa należy wykazać spełnienie aspektu formalnego i materialnego. W nawiązaniu do argumentacji organu ukierunkowanej na wykazanie zasadności odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi na ochronę prywatności osób fizycznych należy podnieść, że w tej kwestii stanowisko organu pomija argumentację prawną przedstawioną w prawomocnym wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 21 czerwca 2022 r., sygn. akt IV SA/Wr 845/21, w myśl którego "osoba wykonująca obsługę prawną podmiotu realizującego zadania publiczne - niezależnie od tego, czy wykonuje ją w charakterze pracownika, czy też zleceniobiorcy, ma rzeczywisty związek z realizowaniem zadań publicznych i nie zajmuje jedynie stanowiska pomocniczego. Zakres uprawnień przysługujących osobie wykonującej obsługę prawną takiej instytucji jak Pogotowie Ratunkowe, polegający na specjalistycznym doradztwie prawnym, warunkującym i często poprzedzającym sam proces decyzyjny, ma zatem istotny wpływ na kształtowanie treści zadań realizowanych w sferze publicznej. Stąd dane na temat takiej osoby, czy też środków przeznaczonych na realizację umowy z nią zawartej, nie podlegają ochronie prawnej przewidzianej w art. 5 ust. 2 u.d.i.p."
Kierując się przedstawioną argumentacją art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd postanowił w pkt II sentencji wyroku (art. 200 w zw. z art. 205 ww. ustawy).
Wskazania co do dalszych czynności wynikają wprost z treści uzasadnienia wyroku i wiążą organ w toku ponownego rozpoznania sprawy. Rzeczą organu jest ponowna analiza treści wniosku w zakresie pytań sformułowanych w punktach od 1 do 3 tegoż wniosku pod kątem kwalifikacji (żądanej w tych punktach) informacji jako informacji publicznej prostej lub przetworzonej. W przypadku pozostania przez organ przy stanowisku, że żądane przez stronę informacje mają charakter informacji publicznej przetworzonej, obowiązkiem organu jest wykazanie tego stanowiska w wydanej w sprawie decyzji w sposób skonkretyzowany, a zatem poprzez podanie konkretnych faktów przemawiających, zdaniem organu, za taką właśnie kwalifikacją. Wyczerpujące w tym względzie uzasadnienie organu powinno być zawarte w wydanej decyzji. W przypadku uznania przez organ, że w sprawie występuje także przesłanka odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę prawnie chronioną (art. 5 ust. 2 u.d.i.p)., rzeczą organu jest także wyczerpujące wykazanie tej przesłanki w pisemnym uzasadnieniu decyzji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło