IV SA/Wr 549/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (sprawozdawca) Protokolant Robert Hubacz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 20 października 2011 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania bezzwrotnego zasiłku celowego z tytułu zdarzenia losowego oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja z dnia [...]maja 2011 r. nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G., które po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] kwietnia 2011 r. L. K. uchyliło zaskarżoną decyzję Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] w całości i umorzyło postępowanie w sprawie odmowy przyznania bezzwrotnego zasiłku celowego z tytułu zdarzenia losowego – powodzi z sierpnia 2010r. Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. odmówił wnioskodawcy przyznania bezzwrotnego zasiłku celowego w wysokości do 20.000 zł z tytułu zdarzenia losowego - powodzi z sierpnia 2010 r. na remont budynku mieszkalnego w M. nr [...]. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że strona w dniu 22 marca 2011 r. wystąpiła o przyznanie pomocy finansowej z przeznaczeniem na remont domu – M., który został zniszczony w wyniku powodzi w sierpniu 2010 r. Organ wskazał, że pomoc finansowa z budżetu państwa na remont albo odbudowę budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, który uległ zniszczeniu w związku z powodzią w 2010 r. przysługuje rodzinom lub osobom samotnie gospodarującym, które poniosły straty w gospodarstwach domowych. Natomiast wnioskodawca na stałe mieszka w L. ul. [...], gdzie zaspokaja swoje niezbędne potrzeby bytowe i może funkcjonować we własnym mieszkaniu. Dalej organ podniósł, że strona w oświadczeniu z dnia 30.03.2011 r. podała, że mąż od kwietnia 2010 r. mieszkał w [...] i opiekował się tym domem, natomiast komisja dokonująca oględzin strat powstałych w wyniku powodzi w protokole z dnia 10 sierpnia 2010 r. stwierdziła, że budynek - [...] nie jest zamieszkały. W ocenie organu fakt ten dowodzi, że budynek w [...] rodzina zamieszkuje okresowo, natomiast niezbędne potrzeby bytowe zaspokaja w mieszkaniu w L. ul. [...]. Organ stwierdził, że budynek w M. ma charakter domku letniskowego. W dalszej części podał, że straty poniesione wskutek powodzi muszą mieć związek z codziennym funkcjonowaniem każdego człowieka. Muszą więc dotyczyć miejsca, w którym dana osoba codziennie funkcjonuje, a miejscem takim jest miejsce zamieszkiwania. Świadczenia z pomocy społecznej nie mają charakteru odszkodowań, nie stanowią zatem rekompensaty za straty poniesione w wyniku powodzi lub innego zdarzenia losowego, pomoc ma umożliwić poszkodowanym zaspokajanie ich potrzeb mieszkaniowych, których nie mogą realizować w lokalu mieszkalnym wskutek szkód wyrządzonych powodzią. Organ wskazał, że strona może zaspokajać swoje potrzeby bytowe w mieszkaniu w L. przy ul. [...], w związku z czym nie zachodzą przesłanki do przyznania bezzwrotnego zasiłku celowego z tytułu zdarzenia losowego - powódź 2010, na remont budynku mieszkalnego w M.. Strona wnosiła już wcześniej o zasiłek celowy na remont domu po powodzi (wniosek z 16 sierpnia 2010 r.) i sprawę załatwiono odmownie, a decyzja organu pierwszej instancji została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Od decyzji tej strona odwołała się podając, że razem z mężem od dwóch lat remontuje budynek z zamiarem zamieszkania na stałe w M. Doznanie szkód w budynku, jak i na terenie nieruchomości w wyniku klęski żywiołowej jest bezsporne, co opisuje komisja powołana przez Burmistrza w protokole z dnia 10 sierpnia 2011 r. Strona podniosła, że mąż od miesiąca kwietnia 2010 r. zamieszkiwał na stałe w M., zajmował się remontem domu, a ona uprawą ogrodu, przygotowali opał na zimę 2010/2011 r., ponieważ planowali przeprowadzkę i zamieszkanie w M. na stałe od jesieni 2010 r. W mieszkaniu w L. przy ul. [...] zamieszkuje dorosły syn i jemu przekaże mieszkanie. Strona podała, że na pierwszy złożony wniosek o przyznanie zasiłku celowego na remont po powodzi w 2010 r. otrzymała decyzję odmowną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w całości i umorzyło postępowanie. W uzasadnieniu podało, że strona w dniu 7 września 2010 r. zwróciła się do organu pierwszej instancji z wnioskiem o udzielenie pomocy w związku z powodzią. Decyzją z dnia [...] października 2010 r. Nr [...] Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania bezzwrotnego zasiłku celowego w wysokości do 20.000 zł z tytułu zdarzenia losowego - powodzi z sierpnia 2010 r. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] grudnia 2010 r. sygn. [...]. Strona ponownie wystąpiła pismem z dnia 21 marca 2011 r. o przyznanie zasiłku celowego na remont domu położonego w M. w związku z powodzią z sierpnia 2010 r. Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że w przedmiotowej sprawie doszło do wydania decyzji w sytuacji, gdy sprawa została rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Wskazać bowiem należy, że pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy decyzją Samorządowego Kolegium z dnia [...] grudnia 2010 r. nie zmienił się stan faktyczny, sprawa dotyczy tej samej strony, a świadczenie, o które się ona ubiega jest tożsame z wskazanym rozstrzygnięciu zapadłym w decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. Spełnione są zatem przesłanki do ustalenia, że sprawa złożonego wniosku już została uprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną, co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania pierwszej instancji. Wobec tego bezprzedmiotowe jest całe postępowanie, które odnosi się do sprawy już zakończonej decyzją ostateczną, którą można wzruszyć wyłącznie w przypadkach ściśle określonych w kodeksie postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy powołał się na zasadę trwałości decyzji ostatecznych określoną w art. 16 § 1 k.p.a., który stanowi, że decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Przepis art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. określa, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Ustalenie przez organ, że wystąpiła przesłanka z art. 156 § 1 pkt 3 kpa dająca podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, możliwe jest jedynie w sytuacji, gdy sprawa została już uprzednio rozstrzygnięta inną decyzją posiadającą walor ostateczności. Przepis art. 156 § 1 pkt 3 kpa odnosi się do zjawiska określanego jako stan powagi rzeczy osądzonej (rei iudicatae) i ma na celu zapobieganie funkcjonowaniu w obrocie prawnych więcej niż jednego właściwego orzeczenia organu dotyczącego jednej i tej samej sprawy. Podobne systemy zabezpieczające funkcjonują także na gruncie innych procedur m.in. procedury sądowoadministracyjnej, cywilnej. Do stwierdzenia, że w konkretnym przypadku zachodzi przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 3 kpa koniecznym jest stwierdzenie przez organ, iż istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej dwoma lub więcej decyzjami administracyjnymi, z których pierwsza jest ostateczna. Z tożsamością spraw mamy do czynienia wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, występuje ten sam stan prawny oraz niezmieniony stan faktyczny, a ponadto sprawy dotyczą tego samego przedmiotu, rozumianego jako interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (lub jego brakiem), lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 1998 r., IV SA 1061/96). Przy czym należy podkreślić, iż tożsamość sprawy będzie zachodzić nawet pomimo zmiany stanu prawnego w sprawie będącego podstawą prawną wydania decyzji, z zastrzeżeniem jednakże, iż zachowana zostanie przy zmianie w/w stanu prawnego ciągłość regulacji praw i obowiązków, czyli że regulacja prawna z poprzedniego aktu prawnego została podjęta w niezmienionym stanie przez nowy akt prawny (por. wyrok NSA z dnia 17 marca 2003 r., I SA 2568/02)" - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 września 2010 r. sygn. akt II SA/Go 616/10. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, powtarzając zarzuty zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami – zwana dalej p.p.s.a.). Istotnym jest także, że rozstrzygając daną sprawę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa a zakres jego procedowania wytyczają granice danej sprawy oraz zakaz reformationis in peius (art. 133 i 134 § 1 i 2 p.p.s.a). W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Kolegium Odwoławczego nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Z akt sprawy wynika, że strona w dniu 7 września 2010 r. zwróciła się do organu pierwszej instancji z wnioskiem o udzielenie pomocy w związku z powodzią. Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia [...] października 2010 r. Nr [...] odmówił przyznania bezzwrotnego zasiłku celowego w wysokości do 20.000 zł z tytułu zdarzenia losowego - powodzi z sierpnia 2010 r. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] grudnia 2010 r. sygn. [...]. Strona ponownie wystąpiła pismem z dnia 21 marca 2011 r. o przyznanie zasiłku celowego na remont domu położonego w M. w związku powodzią z sierpnia 2010 r., a w przedmiotowej sprawie doszło do wydania decyzji w sytuacji, gdy sprawa została rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Ponadto rozstrzygnięciem sprawy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2010 r. nie zmienił się stan faktyczny, sprawa dotyczy tej samej strony, a świadczenie, o które wystąpiła strona jest tożsame z wymienionym rozstrzygnięciu w zapadłym we wskazanej decyzji z dnia 21 grudnia 2010 r. Spełnione są zatem przesłanki do ustalenia, że sprawa złożonego wniosku już została uprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Z tej racji zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] kwietnia 2011 r. w całości i umorzyło postępowanie. Skoro decyzja Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] października 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania bezzwrotnego zasiłku celowego jest ostateczna, to w myśl art. 16 § 1 kpa, uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania, może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Bezprzedmiotowe jest zatem prowadzenie postępowania w sprawie rozstrzygniętej już inną decyzją administracyjną w sytuacji, gdy w ponownym postępowaniu mogłaby zapaść identyczna decyzja. W tej sytuacji podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne. Tym samym Sąd przyjmuje w całości za prawidłową argumentację organu odwoławczego zawartą w zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.