IV SA/Wr 549/13

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 27 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Ł. K. na decyzję Drugiej Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] we [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący w okresie biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł, pismem z dnia [...]., złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od uiszczenia tego wpisu. W piśmie tym wskazał, że ukończył studia, poszukuje pracy i nie ma stałego źródła dochodu. Nie jest stanie poczynić oszczędności i nie posiada sumy pieniężnej pozwalającej na pokrycie powyższego wpisu. Korzysta z wsparcia finansowego rodziny. Następnie zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 17 września 2013 r. wezwano skarżącego do złożenia powyższego wniosku o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi na urzędowym formularzu. W zarządzeniu tym wezwano również skarżącego do nadesłania dokumentów dotyczących jego sytuacji materialnej, tj. dowodów potwierdzających wysokość dochodów wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, zaświadczenia z urzędu pracy potwierdzającego czy jest zarejestrowany (oraz domownicy) jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku lub bez tego prawa, wyciągów ze wszystkich kont bankowych i lokat bankowych za ostatnie trzy miesiące, dowodów potwierdzających wysokość wydatków związanych z utrzymaniem (opłaty za gaz, energię elektryczną, czynsz, wodę, telefon, leki, telewizja, podatek od nieruchomości, raty kredytów i pożyczek), zeznania podatkowego za 2012 r., wyjaśnienia w jakiej wysokości otrzymuje pomoc finansową od rodziny. W wezwaniu tym wskazano również, że w przypadku braku możliwości złożenia jakiegokolwiek dokumentu należy udzielić stosownego wyjaśnienia ze wskazaniem ewentualnego terminu do jego złożenia. Dnia [...] skarżący uiścił wpis sądowy w kwocie 200 zł. W dniu [...] skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami i młodszą siostrą w wieku [...] lat. Ojciec otrzymuje emeryturę w kwocie [...] zł netto, a matka w kwocie [...] zł netto miesięcznie. Dodatkowo wskazał, że praktycznie utrzymuje się sam, wcześniej ze stypendium, a obecnie z oszczędności. W rubryce nr 7 "majątek", obejmującej stan majątkowy wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym wskazał dom o powierzchni [...] m2 i kawalerkę. W odrębnym piśmie z dnia [...] podał, że jest zatrudniony na podstawie umowy [...] w firmie zajmującej się [...]. Nie jest w stanie przedłożyć zaświadczenia z urzędu skarbowego z uwagi na znaczną odległość obejmującą 300 km. Do końca września otrzymuje wsparcie od siostry w postaci nieopłatnego zamieszkiwania w jej mieszkaniu we [...]. Pozostała pomoc finansowa od rodziny jest zgodna z wyciągami bankowymi. Obecnie nie otrzymuje już stypendium. Nadesłał dwie informację PIT-8C o wypłaconych w 2012 r. stypendiach w kwocie [...] zł i kwocie [...] zł oraz Pit-11 za 2012 r., z którego wynika, że uzyskał dochód z działalności wykonywanej osobiście w wysokości [...] zł. Z wyciągów z rachunku bankowego wynika, że dnia [...] otrzymał stypendium w kwocie [...] zł, a [...] otrzymał kwotę [...] zł tytułem zasilenia konta. Złożył oświadczenie rodziców z dnia [...], z którego wynika, że wydatki związane utrzymaniem wynoszą około [...] zł miesięcznie, a także zaświadczenie z urzędu skarbowego, z którego wynika, że dochód ojca wyniósł w 2012 r. [...] zł. Przepis art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, które na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy może zostać przyznane osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych. Skarżący bowiem mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z siostrą i rodzicami, którzy posiadają stałe źródło dochodu z tytułu świadczeń emerytalnych, tj. matka w kwocie [...] zł netto, a ojciec w wysokości [...] zł. Wspólny dochód rodziców wynosi zatem [...] zł netto miesięcznie Przy rozpoznaniu zaś wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wziąć pod uwagę dochody wszystkich osób z którymi wnioskodawca (skarżący) zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Wysokość dochodu rodziców pozwala na poniesienie kosztów sądowych przez skarżącego tj. wpisu sądowego od skargi 200 zł (który skarżący uiścił w dniu [...]) i ewentualnych przyszłych kosztów sądowych np. wpis od skargi kasacyjnej 100 zł, zażalenia 100 zł, które zresztą wystąpią sukcesywnie, w pewnych odstępach czasu, co nie spowoduje znacznego uszczerbku w koniecznym utrzymaniu rodziny skarżącego. Ponadto skarżący w urzędowym formularzu podał, że utracił stypendium, zaś obecnie utrzymuje się z oszczędności, których wysokości i źródeł pochodzenia w żaden sposób nie ujawnił, co pozwala przyjąć, że uchyla się on od przedstawienia rzeczywistej sytuacji finansowej. Wątpliwości budzi również oświadczenie skarżącego z dnia [...], że nie otrzymał żadnego dochodu z tytułu umowy [...] zawartej z firmą zajmującą się [...], ponieważ skarżący nie nadesłał zaświadczenia potwierdzającego ten stan rzeczy ani też nie wyjaśnił dlaczego nie może go uzyskać, pomimo że zarządzeniem referendarza sądowego został zobowiązany m. in. do przedłożenia dokumentów potwierdzających wysokość dochodów. Ponadto we wspomnianym oświadczeniu podał, że pozostaje na okresie próbnym w firmie [....] i nie wyjaśnił ani nie udokumentował jaki charakter ma to zatrudnienie i czy otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie, co oznacza że skarżący nie wyjaśnił w wiarygodny sposób swojej sytuacji finansowej. Dodać trzeba, iż nie nadesłał również dokumentów potwierdzających aktualną wysokość opłat związanych z utrzymaniem, wymienionych w zarządzeniu referendarza sądowego. Oświadczenie rodziców z dnia [...] stwierdzające, że opłaty te wynoszą łącznie [...] zł nie usuwa tego braku. Na skarżącym zaś spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.