IV SA/Wr 55/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędziowie NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Protokolant Dorota Hurman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2006r. sprawy ze skargi E. H. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego oddala skargę Wojewoda D., po rozpatrzeniu odwołania E. H. od decyzji Starosty J. z dnia [...]r. Nr [...]w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego decyzją z dnia [...]r. [...]na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego /tj. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z póź. zm./ oraz art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych /Dz.U. Nr 120, poz. 1252/ i art. 37 k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /tj. Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz. 514 z póź. zm./ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przedstawił stan faktyczny sprawy z którego wynika, że skarżąca dokonała rejestracji w PUP w J. G. w dniu [...]r. Na podstawie przedłożonych dokumentów potwierdzających m.in. okresy zatrudnienia oraz złożonych oświadczeń zainteresowana została uznana za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku. Okres zasiłkowy ustalony został na 12 miesięcy, a po jego wyczerpaniu pozostała w ewidencji bezrobotnych bez prawa do zasiłku. W dniu [...]r. zainteresowana złożyła w PUP wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Opisała przebieg swojej pracy zawodowej, w tym wykonywanie pracy uznanej za zatrudnienie w warunkach szczególnych, korzystanie z przedłużonego urlopu wychowawczego, stan zdrowia nie pozwalający na podjęcie pracy zawodowej. Zainteresowana wskazała, że pozostaje bez prawa do zasiłku od [...]r., PUP nie ma nic do zaoferowania, toteż jest bez środków utrzymania. Wniosła o dokonanie ponownej analizy dokumentów i przyznanie świadczenia przedemerytalnego. W odpowiedzi na wniosek - po ponownym przeanalizowaniu sprawy organ zatrudnienia w dniu [...]r. wydał decyzję Nr [...]o odmowie przyznania zainteresowanej prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji wskazano na przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zainteresowana złożyła odwołanie od decyzji stwierdzając, że nikt nie analizował dokładnie jej pisma i dokumentów przedłożonych wraz z wnioskiem o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. W szczególności pominięto [...] letni okres pracy w warunkach szczególnych oraz okres praktyki w zawodzie odbywanej w [...]. Podnosi, że przez cały czas rejestracji w PUP była gotowa podjąć pracę, jednak nie otrzymała żadnej propozycji pomimo sztabu ludzi pracujących w PUP /jedynie decyzję - "bełkot prawniczy" wskazujący właściwie na winę samej zainteresowanej/. Zdaniem skarżącej - cały czas jej rejestracji jako bezrobotnej winien być uznany jako czas pracy, a należne składki powinny być odprowadzone przez urząd pracy do ZUS. Jeżeli nie zostaną uznane racje skarżącej - wystąpi ona na drogę sądową o przyznanie świadczenia oraz o odszkodowanie za straty poniesione przez rodzinę. Dalej organ odwoławczy wywiódł, że: nie można rozpatrywać sprawy E. H. nie odnosząc się do przepisów prawa, bowiem organy administracji mają obowiązek w działaniu swoim opierać się o powszechnie obowiązujące prawo. W tym wypadku są to przede wszystkim przepisy dot. zatrudnienia i bezrobocia - ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, obowiązująca do dnia 31 maja 2004r., a w zakresie świadczeń przedemerytalnych - do dnia 31 lipca 2004r. oraz obecnie obowiązująca ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i ustawa o świadczeniach przedemerytalnych. W oparciu o przepisy prawa podejmowane są decyzje w indywidualnej sprawie. Język przepisów prawnych różni się od powszechnie używanego w życiu codziennym języka i choć uzasadnienie decyzji powinno być w ten sposób sformułowane, aby było zrozumiałe dla "zwykłego" obywatela - nie zawsze to ma miejsce i niestety treść decyzji może być odebrana jako "bełkot prawniczy". Niemniej - decyzja opiera się o przepisy obowiązującego prawa zastosowane w sytuacji konkretnego człowieka - obywatela. Takie działanie ma miejsce także w sprawie E. H.. Zgodnie z obowiązującą do dnia 31 maja 2004r. ustawą o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu urzędy pracy dokonywały rejestracji i ustalały uprawnienia osób zarejestrowanych w szczególności do zasiłku dla bezrobotnych oraz świadczenia przedemerytalnego /w zakresie świadczenia przedemerytalnego - do dnia 31 lipca 2004r./. W treści art. 37k, ust. 1 powołanej wyżej ustawy wymienione zostały warunki konieczne do spełnienia do uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Dla kobiety to następujące warunki: 1. wiek co najmniej 58 lat i okres uprawniający do emerytury (20 lat) lub 2. do dnia rozwiązana stosunku pracy z dot. przyczyn zakładu pracy, gdzie zatrudnienie trwało co najmniej 6 miesięcy, wiek 50 lat i okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat lub 3. do dnia rozwiązania stosunku pracy (trwającego co najmniej 6 miesięcy) z przyczyn dotyczących zakładu pracy okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat lub 4. do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy okres uprawniający do emerytury 34 lata, a ustanie zatrudnienia związane z upadłością lub likwidacją zakładu pracy i niewypłacalnością pracodawcy lub 5. posiadanie określonego wymiaru okresu uprawniającego do emerytury po zakończeniu zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych, do wykonywania których nastąpiło skierowanie z urzędu pracy. Natomiast art. 37 l, ust. 1 powołanej wyżej ustawy określił, że prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że E. H. dokonała rejestracji w dniu [...]r. Stwierdzić należy, że; - na dzień rejestracji staż pracy E. H. obliczony został na [...] lata, [...] miesięcy i [...]dni, - w tym okres pracy w warunkach szczególnych wyniósł [...] lat, [...]miesięcy i [...] dni, - zainteresowana miała prawie [...] lat, - umowa o pracę u ostatniego pracodawcy ustała z upływem okresu, na jaki była zawarta. Odnosząc sytuację E. H. do brzmienia powyższego przepisu stwierdzić należy bezspornie, że zainteresowana nie spełniała żadnego z przytoczonych wyżej warunków określonych w poszczególnych punktach. Spełniała warunki do nabycia jedynie zasiłku dla bezrobotnych - na okres 12 miesięcy. Takie orzeczenie zapadło przed organem I instancji i zostało ono wykonane poprzez wypłatę zasiłku od dnia [...]r. do dnia [...]r. W nawiązaniu do argumentów E. H. zawartych w odwołaniu: 1. do ogólnego stażu pracy faktycznie nie doliczono okresu zatrudnienia zainteresowanej jako ucznia praktycznej nauki zawodu w [...] w okresie od [...]r. do [...]r. Organ odwoławczy nie jest w stanie określić dlaczego tak się stało, ale w aktach E. H. nie było przedmiotowego świadectwa pracy - zostało załączone do odwołania. Doliczenie tego okresu zwiększa staż pracy zainteresowanej do [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni 2. okres zatrudnienia E. H. w warunkach szczególnych wynosi nie - jak to podaje bezrobotna - [...]lat, lecz [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni. Powyższe obliczono na podstawie świadectwa wykonywania pracy zaliczonej do I kategorii zatrudnienia wydanego w dniu [...]r. przez Zakłady Włókien Chemicznych [...]załączonego do odwołania, 3. okresy pobierania zasiłków dla bezrobotnych wlicza się do okresu pracy wymaganego do nabycia lub zachowania uprawnień pracowniczych oraz okresów składkowych w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Tak więc w przyszłości, przy ubieganiu się o rentę, emeryturę, okres pobierania przez E. H. zasiłku dla bezrobotnych zostanie zaliczony do ogólnego stażu pracy. Nie zostanie natomiast zaliczony okres rejestracji w PUP bez prawa do zasiłku, 4. z karty rejestracyjnej wynika, że faktycznie przez okres rejestracji w PUP nie podejmowano w stosunku do bezrobotnej działań aktywizujących, nie zaproponowano E. H. żadnej oferty zatrudnienia. Okoliczność ta nie zwalnia jednak samej bezrobotnej z działań podejmowanych w tym kierunku we własnym zakresie. Przy tym wskazać należy, że ustawa o promocji zatrudnienia... zawiera przepisy mobilizujące działanie urzędów pracy w stosunku do osób bezrobotnych, które mają powyżej 50 lat. Urząd pracy powinien osobie takiej przestawić propozycję zatrudnienia w okresie 6 miesięcy od rejestracji /dotyczy to również osób zarejestrowanych wcześniej/. Można spodziewać się zatem działań aktywizujących w stosunku do E. H. /dostosowanych do możliwości i stanu zdrowia bezrobotnej/. Reasumując - E. H. nie spełniała i nie spełnia warunków określonych przepisami prawa do uzyskania świadczenia przedemerytalnego. Organ I instancji, a za nim również organ II instancji, przeanalizował również sytuację E. H. w odniesieniu do obowiązujących wcześniej /do 31 grudnia 2001r./ przepisów dot. zasiłku przedemerytalnego. E. H. również nie spełniała warunków do jego przyznania, bowiem zasiłek przedemerytalny przysługiwał kobiecie, która posiadała okres uprawniający do zasiłku /tj. staż pracy/ w wymiarze 30 lat, lub w wymiarze 25 lat, a w tym co najmniej 15 lat zatrudnienia w warunkach szczególnych. Wydając niniejszą decyzję oparto się o przepis art. 29, ust, 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych dający podstawę do rozpatrywania do końca lipca br. spraw z zakresu uprawnień do świadczeń przedemerytalnych organom zatrudnienia. Od dnia 1 sierpnia 2004r. sprawy z tego zakresu należą do kompetencji ZUS. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżąca podnosi, że spełnia warunki do przyznania zasiłku przedemerytalnego bowiem jej staż pracy wynosi [...] lat, [...] miesięcy, [...]dni a okres pracy w warunkach szczególnie uciążliwych i w szczególnym charakterze [...] lat [...] miesiące i [...] dni. Ponadto skarżąca wskazała, iż jest bez pracy, chora - orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS uznana za częściowo niezdolną do pracy oraz niepełnosprawna zaliczona do stopnia [...]przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w J. G.. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, stwierdzając że: zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty J. rozstrzygają o odmowie E. H. o przyznania świadczenia przedemerytalnego. W związku z czym argumenty zawarte w decyzji będącej przedmiotem skargi są w pełni aktualne. E. H. nie spełniała i nie spełnia warunków do przyznania wnioskowanego świadczenia: - udokumentowany staż pracy zainteresowanej na dzień rejestracji wynosił [...] lata, [...] miesięcy i [...] dni. Po doliczeniu okresu zatrudnienia jako uczeń zawodu /świadectwo pracy załączone do odwołania/ - wyniósł [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni. Natomiast po doliczeniu okresów pobierania zasiłku dla bezrobotnych /łącznie [...] lata, [...] miesięcy i [...] dni/ ogólny okres uprawniający do emerytury wynosi [...] lat i około [...] miesiące, - zatrudnienie E. H. w PCK ustało nie z przyczyn dot. zakładu pracy, lecz wskutek upływu okresu, na który została zawarta umowa, - na dzień ustania stosunku pracy /jednak nie z przyczyn dot. zakładu pracy /skarżąca nie miała ukończonych [...] lat. Dodatkowo organ odwoławczy podał, że E. H.w treści skargi do Sądu zawarła żądanie dot. przyznania już nie świadczenia przedemerytalnego, lecz zasiłku przedemerytalnego. Zdaniem skarżącej - posiada ogólny staż pracy powyżej [...] lat, w tym ponad [...] lat zatrudnienia w warunkach szczególnych. W związku z powyższym organ odwoławczy wyjaśnił, że stanowisko Wojewody, przedstawione powyżej, dotyczy wniosku zainteresowanej o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne i w kwestii - zdaniem skarżącej, przysługującego jej uprawnienia - winien zająć stanowisko organ I instancji i tam należy skierować ewentualny wniosek. Można tylko zwrócić uwagę, że okres zatrudnienia E. H. w warunkach szczególnych został ustalony w oparciu o przedłożone wcześniej świadectwo z Zakładów [...]i wyniósł niespełna [...] lat. Natomiast do skargi do WSA E. H. załączyła świadectwo z dnia [...]r., potwierdzające wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w J. Zakładach Optycznych przez okres [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni. Co do okresu zatrudnienia E. H. w Zarządzie Rejonowym P. C. K. /[...]r. - [...]r./ jako siostra PCK - zdaniem organu zatrudnienia - nie może on zostać zaliczony do okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych, bowiem prace takie nie zostały wymienione w Wykazie A, Dział XII rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracownika /.../ /Dz.U. Nr 8 poz. 43/ gdzie wymieniono prace w służbie zdrowia i opiece społecznej /nazwisko skarżącej zostało w tej części wyroku użyte według pisowni organu odwoławczego/. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Według art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym z kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność zaskarżonych aktów administracyjnych z prawem materialnym, a także badanie zgodności tych aktów z przepisami procedury administracyjnej. W razie stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem procedury administracyjnej, uchyla zaskarżony akt w całości lub w części. Rozpatrując skargę, Sąd nie stwierdził aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o jakim mowa wyżej. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona. Lektura akt sprawy wskazuje, iż w okresie od [...]r. do [...]r. skarżąca była zatrudniona w Zarządzie Rejonowym P. C. K. w J. G.. Stosunek pracy został rozwiązany z powodu upływu okresu, na który była zawarta umowa. W dniu [...]r. skarżąca dokonała rejestracji w Rejonowym Urzędzie Pracy w J. G.. Skarżąca w dniu rejestracji nie osiągnęła [...] lat /ur. [...]r./ i udokumentowała okres zatrudnienia wynoszący [...] lata [...] miesięcy i [...] dni. Obowiązujący wówczas art. 37 k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowił, iż "Świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, lub 2) w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ukończyła 55 lat kobieta i 60 lat mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, lub 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn." W dniu [...]r. skarżąca złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Przepis art. 37 k ust. 1 cyt. ustawy /w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 lipca 2004r./ stanowił "Świadczenie przedemerytalne przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 9, osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniając emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. 2002 r. Nr 9, poz. 85, Nr 127, poz. 1088 i Nr 155, poz. 1287), lub 5) zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 2a, i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt 1, 3 lub 4." Stosownie zaś do art. 37 l powołanej ustawy, "Prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na wniosek tej osoby." Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Starosta J. odmówił skarżącej prawa do świadczenia przedemerytalnego. Do odwołania od powyższej decyzji skarżąca dołączyła świadectwo pracy z którego wynika, że była zatrudniona jako uczeń praktycznej nauki zawodu w [...] w okresie od [...]r. do [...]r. W toku postępowania odwoławczego organ II instancji doliczył powyższy okres do stażu pracy, który wyniósł [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni. Organ administracyjny przyznaje prawo do świadczenia przedemerytalnego jeżeli osoba ubiegająca się o to świadczenie spełnia łącznie warunki wymienione w jednym z punktów wyżej powołanego art. 37 k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W stanie faktycznym i prawnym rozważanej sprawy niespornym jest, iż skarżąca nie spełniła przesłanek określanych w poszczególnych punktach przepisu art. 37 k ust. 1 cyt. ustawy. Powyższe pozwala stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. W skardze skarżąca stwierdziła, iż spełnia warunki do przyznania zasiłku przedemerytalnego. Wniosła o rozpoznanie tej sprawy. Na rozprawie skarżąca dołączyła do akt sprawy świadectwo z dnia [...]r. o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, świadectwo z dnia [...]r. o wykonywaniu pracy zaliczonej do I kategorii zatrudnienia. Wskazać zatem należy, iż Sąd nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień jak i nie odmawia ich przyznania lecz rozstrzyga o legalności decyzji to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody D. z dnia [...]r. [...]w sprawie odmowy świadczenia przedemerytalnego. W piśmie procesowym z dnia [...]r. [...]organ odwoławczy poinformował jaką czynność skarżąca powinna podjąć w kwestii przyznania zasiłku przedemerytalnego. Wobec powyższego skargę jaką nieusprawiedliwioną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.