IV SA/Wr 552/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marcin Miemiec Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Masternak - Kubiak Asesor WSA Ewa Kamieniecka - sprawozdawca Protokolant: Krzysztof Caliński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2006 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P. uznała T. B. za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju i przyznała kategorię D, rozpoznając dyskopatię L5S1, niewielkie skrzywienie kręgosłupa z przewlekłym zespołem bólowym, okresową rwę kulszową miernie upośledzająca sprawność ustroju ( § 34 pkt 11 i pkt 1, § 63 pkt 2 ) oraz płaskostopie nieznacznie upośledzające sprawność ustroju ( §79 pkt 2 ). W uzasadnieniu decyzji podano, że warunki służby wojskowej mogą spowodować nasilenie dolegliwości. W odwołaniu zainteresowany wskazał, że jego aktualny stan zdrowia, potwierdzony przedłożoną dokumentacją lekarską jest w chwili obecnej dobry i uległ zdecydowanej poprawie po zastosowaniu długotrwałego leczenia. Po rozpatrzeniu odwołania, Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. decyzją z dnia [...]r. nr [...], na podstawie art. 127 § 1 i 138 k.p.a. w związku z § 6 pkt 1, § 24 ust. 4, § 30 ust. 4, § 31 i § 32 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach ( Dz. U. Nr 57, poz. 278 z późn. zm. ) utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach uzasadnienia wskazano, że po analizie dokumentacji orzeczniczo - lekarskiej nie stwierdzono nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Z przeprowadzonego dla potrzeb orzeczniczych badania lekarskiego specjalistycznego neurologicznego, ortopedycznego oraz dostarczonej przez orzekanego opinii lekarza specjalisty z gabinetu neurologicznego wynika, że schorzenie ze strony kręgosłupa ( biorąc pod uwagę jego przewlekły i nawrotowy charakter ) mieści się w zakresie pojęciowym § 34 pkt 11, co w grupie I osób badanych kwalifikuje do kategorii D - niezdolny do służby wojskowej w czasie pokoju. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił nieuwzględnienie w toku rozpatrywania odwołania nowych wyników badań lekarskich ( między innymi badania tomografem komputerowym z dnia [...]r. ). Do wydania orzeczenia w trybie odwoławczym posłużono się poprzednimi wynikami badań, które nie uwzględniają procesu leczenia schorzenia oraz rehabilitacji. Ponadto orzeczenie wydano bez powiadomienia skarżącego o terminie rozpatrzenia odwołania i bez jego udziału, co pozbawiło go możliwości przedstawienia nowych, istotnych faktów. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie, ponieważ ze zgromadzonej dokumentacji orzeczniczo - lekarskiej oraz wyników przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych badań lekarskich specjalistycznych wynika, że stwierdzone ( wiele lat wcześniej ) schorzenie kręgosłupa z mającymi nawrotowy charakter zaostrzeniami pod postacią zespołu bólowego korzeniowego, mieści się w zakresie pojęciowym § 34 pkt 11, co w grupie I osób badanych kwalifikuje do kategorii D - niezdolny do służby wojskowej w czasie pokoju. Przedstawiona przez skarżącego dokumentacja w postaci orzeczenia z dnia [...]r. Powiatowej Komisji Lekarskiej nr [...] w L. oraz opinii lekarza specjalisty neurologa z dnia [...]r. nie zawiera danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do określenia stopnia zdolności do służby wojskowej dokonanego przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską w P.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), stanowiąc w art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie aktu administracyjnego następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ). Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W., utrzymujące w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. uznające skarżącego za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju ( kat. D ). Postawę materialnoprawną zaskarżonego orzeczenia stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach ( Dz. U. Nr 57, poz. 278 z późn. zm. ). Stosownie do § 2 rozporządzenia orzeczenie o zaliczeniu danej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w § 1, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej - według wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia. W razie stwierdzenia kilku chorób i ułomności przy określaniu zdolności do czynnej służby wojskowej rozpatruje się łącznie wszystkie ograniczenia spowodowane tymi chorobami i ułomnościami. Osobę badaną można w takim wypadku zaliczyć do niższej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, niż wynikałoby to z kategorii zdolności ustalonej dla poszczególnych chorób i ułomności; w takim wypadku decyduje ocena ogólnej sprawności psychofizycznej badanego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie stanowią organy administracji publicznej, wydające decyzje w indywidualnych sprawach. W sprawie zaliczenia poborowego do określonej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego normujące zasady i tryb tego postępowania. Orzeczenia te - obok oceny konkretnej sprawy z punktu widzenia medycznego - powinny też spełniać wymogi przewidziane w przepisach k.p.a. dla decyzji administracyjnych ( wyrok NSA z dnia 10 lutego1999 r. I SA 2114/97 - LEX nr 47973, wyrok NSA z dnia 9 listopada 2000 r. III SA 2001/00 - LEX nr 79618 ). Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego ( art. 7 i 77 k.p.a. ). Organ administracji państwowej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona ( art. 80 k.p.a. ). Przepis art. 107 § 3 k.p.a. stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca naruszają powyższe zasady procedury administracyjnej w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Po przeprowadzeniu badania lekarskiego w dniu [...]r. specjalista z zakresu ortopedii i traumatologii narządu ruchu stwierdził u skarżącego niewielkiego stopnia skrzywienie kręgosłupa lędźwiowego i dyskopatię L5S1, kwalifikując schorzenia do § 34 pkt 1 i 10 oraz stopę płasko - koślawą, kwalifikując schorzenie do § 79 pkt 2. Przeprowadzający w tym samym dniu badania specjalista neurolog nie zakwalifikował rozpoznanego u skarżącego schorzenia według wykazu chorób i ułomności stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia. Natomiast organ I instancji rozpoznał u skarżącego dyskopatię L5S1, niewielkie skrzywienie kręgosłupa z przewlekłym zespołem bólowym, okresową rwę kulszową miernie upośledzająca sprawność ustroju ( § 34 pkt 11 i pkt 1, § 63 pkt 2 ) oraz płaskostopie nieznacznie upośledzające sprawność ustroju ( § 79 pkt 2 ). Organ II instancji stwierdził, że schorzenie ze strony kręgosłupa mieści się w zakresie pojęciowym § 34 pkt 11. Z treści § 34 pkt 10 rozdziału VIII - szyja, klatka piersiowa, kręgosłup - załącznika nr 1 do rozporządzenia wynika, że inne choroby kręgosłupa nieznacznie upośledzające sprawność ruchową kwalifikują osobę badaną w I grupie do kategorii A. Natomiast inne choroby kręgosłupa miernie upośledzające sprawność ruchową ( § 34 pkt 11 ) oraz przewlekłe zespoły bólowe, korzeniowe, korzeniowo - nerwowe, splotów nerwowych, nerwobóle i zapalenie pojedynczych lub licznych nerwów, z częstymi zaostrzeniami i objawami przedmiotowymi ( § 63 pkt 2 ) kwalifikują osobę badaną w I grupie do kategorii D. Pomimo obowiązku wynikającego z art. 107 § 3 k.p.a., decyzje organów obu instancji nie zawierają prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Organ I instancji ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że warunki służby wojskowej mogą spowodować nasilenie dolegliwości. Organ odwoławczy nadmienił, że schorzenie ze strony kręgosłupa mieści się w zakresie pojęciowym § 34 pkt 11 z uwagi na jego przewlekły i nawrotowy charakter, nie wyjaśniając bliżej przesłanek takiej kwalifikacji. W uzasadnieniach decyzji obu instancji nie wyjaśniono przyczyn rozbieżności w kwalifikacji schorzeń stwierdzonych u skarżącego, dokonanej przez specjalistę z zakresu ortopedii i traumatologii narządu ruchu w dniu [...]r. i komisje wojskowe orzekające w sprawie. Nie wyjaśniono również, czy schorzenie rozpoznane przez specjalistę neurologa w dniu [...]r. mieści się w zakresie pojęciowym chorób i ułomności zamieszczonych w wykazie, stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia i czy schorzenie to miało wpływ na kwalifikację dokonaną przez komisje wojskowe. Należy także zauważyć, że w opisie schorzeń zawartych w § 34 pkt 10 i 11 zamieszczono pojęcia niedookreślone "nieznacznie" i " miernie" upośledzające sprawność ruchową. Kwalifikując schorzenia skarżącego jako miernie upośledzające sprawność ruchową, organy orzekające w sprawie zobowiązane były do wyjaśnienia powodów takiego rozstrzygnięcia. Natomiast wywody organu zawarte w odpowiedzi na skargę, nie zamieszczone w uzasadnieniu orzeczenia nie mogą być przedmiotem oceny Sądu. Niedopełnienie przez organy obowiązku oceny na podstawie całego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona oraz niesporządzenie zgodnego z wymogami k.p.a. uzasadnienia decyzji stanowi naruszenie wyżej powołanych przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnośnie zarzutu skarżącego zawartego w skardze dotyczącego nie powiadomienia go o terminie rozpatrzenia odwołania i nie uwzględnienia wyników nowych badań lekarskich ( wykonanych w dniu następnym po wydaniu orzeczenia przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską ) należy wyjaśnić, że zgodnie z § 32 ust. 2 rozporządzenia wojskowa komisja lekarska rozpatrująca odwołanie orzeka w zasadzie na podstawie dokumentacji znajdujących się w aktach orzeczniczo-lekarskich; w razie potrzeby komisja może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie, a także skierować badanego na obserwację szpitalną. Komisja może również przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania komisji, która wydała orzeczenie i decyzję. Z powyższego wynika, że to komisja lekarska decyduje o potrzebie wezwania zainteresowanego i przeprowadzenia ponownych badań lekarskich. Przytoczone uchybienia spowodowały, że na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany. W niniejszej sprawie nie orzekano w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia, gdyż orzeczenie o przydatności ( lub braku przydatności ) do służby wojskowej nie posiada samodzielnego przymiotu wykonalności.