IV SA/Wr 552/06
WyrokWSA we Wrocławiu2006-10-17
Skład orzekający: Henryk Ożóg
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego, wydana na podstawie przepisu rozporządzenia uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z ustawą, powinna zostać uchylona?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, ponieważ zostały one wydane na podstawie przepisu rozporządzenia, który Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z ustawą. Taka niezgodność stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, co z kolei uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji przyznającą Z. D. dodatek mieszkaniowy. Skarżący zarzucił organom naruszenie art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Sąd uchylił obie decyzje, uznając, że zostały one wydane na podstawie przepisu rozporządzenia, który Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z ustawą.Rozstrzygnięcie
Uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w D. Nie orzeczono w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA – Henryk Ożóg po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w Wydziale IV w dniu 17 października 2006 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego I. uchyla decyzję I i II instancji, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 3 ust. 1, art. 5 ust.1 pkt 2 i ust. 5 , art. 6 ust. 1 i ust. 2, ust. 10 , art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734), dalej: ustawa, utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w D. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie przyznania Z. D. dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] zł miesięcznie za okres od [...] r. do [...] r.
W uzasadnieniu wskazano, że Z. D. legitymuje się spółdzielczym prawem do lokalu mieszkalnego położonego w D. przy Osiedlu T. [...] , który zamieszkuje wspólnie z mężem A. D.. Lokal ten o powierzchni użytkowej [...] m2 jest wyposażony w instalację centralnego ogrzewania, centralnie ciepłą wodę oraz instalację gazu przewodowego. Wykazana we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego kwota wydatków na mieszkanie za ostatni miesiąc wynosi [...] zł. Według złożonej przez stronę deklaracji rodzina osiągnęła za okres 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku dochód w kwocie [...] zł, a z ustaleń organu I instancji wynika, iż osiągnęła dochód w wysokości [...] zł, w tym [...] zł na osobę w rodzinie.
Kolegium wskazało, że w myśl art. 2 ust. 1 ustawy prawo do dodatku mieszkaniowego przysługuje m.in. osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza kwoty 175 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125 % tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, a zajmowana powierzchnia nie przekracza określonej powierzchni normatywnej. Powierzchnia normatywna dla dwóch osób wynosi 40 m2. Najniższa emerytura według Komunikatu Prezesa Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 lutego 2004 roku w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sieroty zupełnej oraz kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent ( M.P. Nr 10, poz. 162 ) do dnia 1 marca 2004r. emerytura, renta rodzinna i renta dla osoby całkowicie niezdolnej do pracy wynosi 562,58 zł.
Za dochód w myśl art. 3 ust. 3 ustawy uważa się wszystkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne, i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych w naturze z pomocy społecznej oraz dodatku mieszkaniowego.
Zdaniem organu odwoławczego, stosownie do cytowanej definicji dochodu organ I instancji prawidłowo ustalił wysokość dochodu strony.
W świetle cytowanych przepisów wynika, że wnioskodawczyni spełnia przesłankę tytułu prawnego do lokalu i dochodu, natomiast nieznacznie przekroczona została granica powierzchni normatywnej o [...] m2 .
Ustawodawca w przepisie art. 5 ust. 5 ustawy dopuszcza możliwość przyznania dodatku mieszkaniowego w sytuacji przekroczenia powierzchni normatywnej, jeżeli powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż : 30% albo 50 % pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60 % .
Ponieważ zajmowany przez wnioskodawczynię lokal mieszkalny przekracza powierzchnię normatywną tylko o [...] % , dlategoteż zachodzi okoliczność wymieniona w cyt. powyżej przepisie prawa uzasadniająca przyznanie dodatku mieszkaniowego.
W przypadku przekroczenia powierzchni normatywnej dodatek mieszkaniowy wylicza się w oparciu o wydatki przypadające tylko na powierzchnię normatywną.
Zarządca budynku wykazał, że łączne wydatki na zajmowany lokal mieszkalny wynoszą [...] zł. Wydatki na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu ustala się w ten sposób, że dzieli się wydatki na zajmowany lokal przez jego faktyczną powierzchnię użytkową i mnożąc uzyskany w ten sposób wskaźnik przez powierzchnię normatywną lokalu. Stąd wydatki na zajmowany lokal wynoszą [...] zł ( [...] zł ; [...] m2 = [...] zł x [...]m2= [...] zł. ).
Z tak wyliczonych wydatków na mieszkanie dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się 90 % tj. [...] zł ( [...] zł x 90 % = [...] zł).
W myśl art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę pomiędzy wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu, a wydatkami ponoszonymi przez osobę otrzymującą dodatek mieszkaniowy w wysokości 12 % dochodów dla gospodarstwa dwuosobowego.
W przypadku Z. D. 12% dochodu wynosi: [...] zł ([...] zł : 3 miesiące x 12% = [...].
Stąd dodatek mieszkaniowy wynosi [...] zł ([...] zł – [...] zł).
Na decyzję tę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł A. D. podnosząc, że organ I i II instancji nie uwzględnił hipotezy i dyspozycji art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie z powodów podanych w uzasadnieniu decyzji ostatecznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje :
Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., stanowi że sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości lub
w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Stosownie do art. 145 a § 1 kpa można żądać wznowienia postępowania również gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się jednolicie, że skoro stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności
z konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego (przesłanką wznowienia), to taka sytuacja uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Jest bowiem zasadą, że Naczelny Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego ( z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002 r., III RN 200 / 01. Teza ta nie straciła swej aktualności na gruncie przepisu art. 145 §1 pkt 1 lit.b p.p.s.a.
Wyrokiem z dnia 9 maja 2006 r., sygn. akt 55/5/A/2006 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817) jest niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. 71, poz. 734 ze zm.)
W myśl §2 ust. 2 powołanego rozporządzenia, do podstawy obliczania dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki w wysokości 90 % naliczonych i ponoszonych wydatków. Natomiast różnica pomiędzy wydatkami naliczonymi i ponoszonymi ( w ogólnym ujęciu), zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, to wysokość dodatku. Zakwestionowany przepis modyfikuje zatem ustaloną w ustawie wysokość dodatku obniżając go o 10 procent.
Akt normatywny uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny
z konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą nie powinien być stosowany przez Sąd w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału (postanowienie z dnia 7 grudnia 2000 r., III ZP 27/00, OSNZU 2001/10/331).
Przepis §2 ust 2 cytowanego rozporządzenia został powołany w zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.
Jednakże skoro przepis ten został uznany za niekonstytucyjny, co stwarza podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( art. 145a § 1 kpa) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 135 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku.
Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji, biorąc pod uwagę, że od chwili jej wydania upłynął dłuższy okres czasu a kwoty przyznanego świadczenia są wpłacane na konto administratora Spółdzielni Mieszkaniowej D. .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło