IV SA/Wr 554/11

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. R. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że ma [...] lat, wraz z mężem przebywają w domu pomocy społecznej i z tego tytułu ponoszą odpłatność za pobyt. Skarżąca i jej mąż pozostają w ustroju małżeńskiej wspólności ustawowej. Po dokonaniu potrąceń ze świadczeń emerytalnych z tytułu odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej skarżąca otrzymuje do dyspozycji kwotę [...] zł a jej mąż [...] zł. Skarżącą posiada lokatę bankową w wysokości [...] zł. Ponadto z akt administracyjnych sprawy wynika, iż małżonkowie w dniu [...] sprzedali przysługujące im na prawach wspólności ustawowej mieszanie i uzyskali wspólny dochód w kwocie [...] zł, następnie dnia [...] nabyli kolejne mieszkanie za cenę [...] (w całości zapłaconą gotówką), które dnia [...] przekazali synowi w formie umowy darowizny. W wyniku zawarcia w dniu [...] umowy sprzedaży mieszkania, a następnie w dniu [...] umowy kupna lokalu mieszkalnego małżonkowie uzyskali dodatkowy dochód w kwocie [...] zł ([...] – [...]). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 14 grudnia 2011 r. do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu i nadesłania dokumentów źródłowych i wyjaśnień skarżąca pismem z dnia [...] oświadczyła, że środki pochodzące ze sprzedaży i kupna mieszkania zostały przeznaczone na opłaty notarialne, opłaty dla pośrednika, uregulowanie zaległości czynszowych i za energię elektryczną, zaś szczegółowy ich wykaz został przekazany do MOPS i powinien znajdować się w aktach sprawy. Ponadto skarżąca dołączyła kserokopię rachunków: opłata za telefon [...] zł, dopłata za pobyt [...] zł i [...] zł, wózek inwalidzki ręczny [...] zł. Ponadto dodała, że wraz z mężem są ludźmi w podeszłym wieku, schorowanymi, bezradnymi w sprawach prawnych. Dodała, że nie posiada mieszkania i innych nieruchomości ani oszczędności, jak również papierów i przedmiotów wartościowych. Ponieważ skarżąca jest w niniejszej sprawie - na podstawie art. 239 pkt 1 lit "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej - zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych (opłat sądowych i wydatków) merytorycznemu rozpoznaniu podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Z treści przepisu art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącej o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżąca wraz z mężem osiąga na bieżąco dochody z tytułu świadczeń emerytalnych (skarżąca [...] zł, mąż [...] zł), przy czym po potrąceniu z tych świadczeń odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej skarżąca otrzymuje do dyspozycji kwotę [...] zł, a jej mąż [...] zł. Małżonkowie zamieszkują w domu pomocy społecznej, gdzie mają zapewnione podstawowe potrzeby bytowe, ponieważ stosownie do art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U z 2009 r. nr 175, poz. 1362 ze zm.) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 października 2005 r. w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U nr 217, poz. 1837) dom ten świadczy usługi bytowe (miejsce zamieszkania, wyżywienie, odzież, obuwie, utrzymanie czystości), opiekuńcze (np. pomoc w podstawowych czynnościach życiowych, pielęgnacja), wspomagające (np. udział w terapii zajęciowej, podnoszenie sprawności i aktywności) i edukacyjne. Zauważyć trzeba, iż ze znajdujących w aktach administracyjnych sprawy aktów notarialnych wynika, iż małżonkowie wskutek sprzedaży mieszkania za cenę [...] zł i kupna kolejnego za cenę [...] zł, darowanego następnie synowi, uzyskali dodatkowe środki pieniężne w wysokości około [...] zł ([...] – [...]). Pismem z dnia [...] r., skarżąca oświadczyła, iż przeznaczyła powyższe środki pochodzące ze sprzedaży i kupna mieszkania na opłaty notarialne, opłaty za pośrednika, uregulowanie zaległości czynszowych i za energię elektryczną. Ze wspomnianych aktów notarialnych wynika, iż opłaty za ich sporządzenie wyniosły ogółem [...] zł ([...] + [... + [...]), zaś opłat za pośrednika i za zaległości z tytułu czynszu i energii elektrycznej skarżąca nie udokumentowała, gdyż nie nadesłała pomimo wezwania referendarza sądowego żadnych dowodów potwierdzających ich poniesienie. Na stronie skarżącej zaś spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. W aktach niniejszej sprawy k-16 znajduje się sporządzony przez małżonków wykaz wydatków środków pieniężnych pochodzących ze sprzedaży mieszkania ([...] zł), z którego wynika, że zakup nowego mieszkania wyniósł [...] zł, opłaty za trzy umowy notarialne [...] zł, pośrednictwo biura nieruchomości [...] zł, czyli łącznie [...] zł, zaległe opłaty za mieszkanie ([...], [...], [...] zł ) [...] zł, opłaty za energię elektryczną łącznie [...] zł, czynsz łącznie [...] zł, ogrzewanie [...] zł, opłaty za cmentarz [...] zł, czyli ogółem [...] zł. Nawet jeżeli można przyjąć, iż małżonkowie rzeczywiście wydatkowali powyższą kwotę [...] zł, to wówczas pozostała im do dyspozycji jeszcze kwota [...] zł ([...] – [...]), co w istocie oznacza, iż skarżąca posiada środki finansowe na pokrycie wynagrodzenia adwokata. Ponadto skarżąca wykazała, iż posiada lokatę bankową obejmującą kwotę [...] zł co również wskazuje, iż posiada środki finansowe na pokrycie kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika. W świetle powyższych okoliczności udokumentowane inne wydatki, które nie pokrywa dom pomocy społecznej, czyli opłata za telefon [...] zł, dopłata za pobyt małżonków [...] zł i [...] zł i opłata uiszczona przez skarżącą za wózek inwalidzki ręczny [...] zł nie uzasadniają przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.