IV SA/Wr 554/14

WyrokWSA we Wrocławiu2015-02-12

Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Władysław Kulon, Alojzy Wyszkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone osobie uprawnionej, która w okresie jego pobierania otrzymała również zaległe lub bieżące alimenty od dłużnika za pośrednictwem komornika, jest świadczeniem nienależnie pobranym podlegającym zwrotowi?
Ratio decidendi
Świadczenie z funduszu alimentacyjnego jest nienależnie pobrane, jeśli osoba uprawniona w okresie jego pobierania otrzymała zaległe lub bieżące alimenty od dłużnika za pośrednictwem komornika. Zgodnie z obowiązującym brzmieniem art. 2 pkt 7 lit. d ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, otrzymanie takich alimentów, niezależnie od tego, czy są zaległe czy bieżące, powoduje, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego staje się nienależnie pobrane i podlega zwrotowi wraz z odsetkami. Kolejność zaspokajania wierzycieli określona w art. 28 ustawy nie ma znaczenia dla tej kwalifikacji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji o uznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłaconego A.K. za nienależnie pobrane. A.K. pobierała świadczenie z funduszu alimentacyjnego w okresie od sierpnia do września 2012 r., jednocześnie otrzymując od komornika sądowego kwoty wyegzekwowane od dłużnika alimentacyjnego. Skarżąca kwestionowała zasadność uznania świadczeń za nienależnie pobrane, argumentując, że otrzymane środki powinny zostać zaliczone na poczet długu alimentacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.), Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant asystent sędziego Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania świadczenia wypłaconego z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane i podlegające zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami oddala skargę. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., (dalej - SKO), z dnia [...] r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta W. przez Starszego Administratora ds. świadczeń rodzinnych i alimentacyjnych w Dziale Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...]r., nr[...], w przedmiocie uznania wypłaconego świadczenia z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane i podlegające zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami. Stan faktyczny i prawny sprawy, w której zapadły wyżej wskazane rozstrzygnięcia przedstawia się następująco. Działający z upoważnienia Prezydenta W. Starszy Administrator ds. świadczeń rodzinnych i alimentacyjnych w Dziale Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. w dniu [...] r. wydał decyzję nr[...], którą przyznano A. K. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną w wieku do 18 lat do 25 roku życia w kwocie 500 zł miesięcznie. W dniu 7 lutego 2014 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w związku z przyjęciem przez A.K. od komornika kwot w okresie przyznanych i pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Pismem z dnia 20 lutego 2014 r. reprezentowana przez pełnomocnika A. K. wniosła o umorzenie postępowania wskazując na uznanie uzyskanych od komornika środków jako kwoty długu alimentacyjnego. Organ I instancji decyzją z dnia [...] r., nr [...]przyjmując w podstawie prawnej art. 2 pkt 7 lit. d, art. 12, art. 19 ust. 1, art. 23, art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm. - dalej u.o.p.o.u.d.a.) oraz art. 1 pkt 1 w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 - dalej - k.p.a.), orzekł o uznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłaconego za okres od 1 sierpnia 2012 r. do 30 września 2012 r. za nienależnie pobrane w wysokości 487,80 zł. (w tym za sierpień 2012 r. - 385,19 zł, za wrzesień 2012 r. - 102,61 zł) i podlegające zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami. Na uzasadnienie rozstrzygnięcia wskazano, że z przekazanego organowi zaświadczenie komornika sądowego z dnia 17 października 2013 r. wynika, że A.K. otrzymała od komornika sądowego alimenty w kwocie 109,26 zł w dniu 7 sierpnia 2012 r., 275,93 zł w dniu 21 sierpnia 2012 r. oraz w kwocie 102,61 zł. w dniu 11 września 2013 r.. Wypłata wymienionych kwot nastąpiła w trakcie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Po zacytowaniu treści art. 2 pkt. 7 lit. d oraz art. 23 ust 1 u.o.p.o.u.d.a. wskazano, że osoba, która pobrała nienależnie świadczenia jest zobowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. Nienależnie pobrane świadczenia wraz z odsetkami podlegają egzekucji w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nadto nienależność pobranych świadczeń uzasadniono tym, że wypłata świadczeń za okres od 1 sierpnia 2012 r. do 30 września 2012 r. nastąpiła w sytuacji gdy A.K. w okresie pobierania tych świadczeń przyjęła również tytułem alimentów kwotę pieniężną przekazaną przez komornika sądowego w dniu 7 sierpnia 2012 r. - 109,26 zł, w dniu 21 sierpnia 2012 r. - 275,93 zł oraz w dniu 11 września 2012 r. - 102,61 zł, co powoduje ustanie prawa do świadczeń za ten okres. Należność główna świadczenia nienależnie pobranego w formie świadczeń z funduszu alimentacyjnego wynosi 487,80 zł, zaś odsetki ustawowe są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty. W decyzji zamieszczono informację, iż organ rozpocznie potrącanie nienależnie pobranych świadczeń z bieżąco wypłacanych świadczeń z funduszu. W odwołaniu od powyższej decyzji złożonym przez pełnomocnika A.K.– A.K. wniesiono o jej uchylenie. Względem oprotestowanej decyzji podniesiono zarzuty naruszenia przepisów procedury administracyjnej, zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego oraz kodeksu cywilnego, ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych i Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Uzasadniając podniesione zarzuty autorka odwołania przywołując szeroko orzecznictwo sadów administracyjnych podała, że zgodnie z treścią ugody zawartej w dniu 3 marca 2010 r. przed Sądem Rejonowym dla W.Ś. (sygn. akt III RC 54/10) dłużnik winien wpłacać na rzecz wierzycielki alimenty w kwocie 1 500 zł za miesiąc do każdego 10 dnia miesiąca, czego nie czyni. Powołując się na istniejące zadłużenie alimentacyjne odwołująca się zauważyła, że świadczeniobiorca ma prawo zaliczyć otrzymaną kwotę długu (alimentów) na poczet zaległości. Ponadto aby stwierdzić czy nastąpiło nienależne pobranie świadczeń zgodnie z u.o.p.o.u.d.a. muszą nastąpić odpowiednie przesłanki, które nie wystąpiły w sprawie. W konkluzji odwołania wskazano, na to, że ,,urzędowi już od dawna wiadomo, że wierzycielka jest osoba niepełnosprawną od urodzenia, a mimo to wszczęto postępowanie przeciwko niej. Pomimo tego, iż wierzycielka nie wyraziła zgody na wszczęcie postępowania, gdyż jest ono niezasadne. Takie postępowanie jest wysoce naganne i karygodne, a także za wszelką cenę chce tut. urząd zabrać środki finansowe wierzycielce, które jej się należą na podstawie prawomocnej ugody z dnia 3 marca 2010 r." W postępowaniu odwoławczym SKO we W. decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Po przedstawieniu dotychczasowego toku postępowania oraz istotnych elementów rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego organ odwoławczy podał, że z pisma komornika sądowego z dnia 17 października 2013 r. (sygn. akt Kmp 8/12), wynikają terminy i kwoty przekazane A.K. w postępowaniu egzekucyjnym, czemu strona nie zaprzecza. Wobec powyższego przyjęto, że strona otrzymała świadczenia alimentacyjne z dwóch źródeł, tj. z funduszu alimentacyjnego oraz - za pośrednictwem komornika sądowego - od dłużnika. Zgodnie z art. 2 pkt 7 lit. d u.o.p.o.u.d.a. przez nienależnie pobrane świadczenia rozumie się świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów. Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy organ II instancji podał, że w aktach sprawy znajduje się oświadczenie z dnia 2 sierpnia 2012 r., podpisane przez A.K. o treści: "zostałam poinformowana, że w okresie pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie mogę przyjmować alimentów od komornika ani od osoby zobowiązanej do alimentacji". Z kolei na str. 4 wniosku z dnia 2 sierpnia 2012 r. o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (w aktach sprawy), znajduje się pouczenie podpisane przez A.K. o obowiązku informowania organu właściwego wierzyciela o zmianach w wysokości świadczeń egzekwowanych przez komornika sądowego. Przywołując art. 7 lit. d u.o.p.o.u.d.a. SKO uznało, że skoro A.K. otrzymała alimenty od komornika sądowego, a jednocześnie pobrała świadczenia z funduszu alimentacyjnego, to tym samym świadczenia te są nienależnie pobrane. Nadto niezależnie od tego, czy były to alimenty zaległe lub bieżące, to wypłacenie ich w tym samym czasie co świadczeń z funduszu alimentacyjnego powoduje, że te ostatnie są uznane za nienależnie pobrane. Jako zasadne uznane zostało ustalenie organu I instancji, że świadczenia alimentacyjne, w łącznej kwocie 487,80 zł, wypłacone w okresie od 1 sierpnia 2012 r. do 30 września 2012 r., były nienależnie pobrane. Z kolei w myśl art. 23 ust. 1 u.o.p.o.u.d.a., osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. W okolicznościach sprawy organ I instancji miał obowiązek wszcząć postępowanie w sprawie nienależnie pobranych świadczeń, a następnie wydać decyzję o uznaniu świadczenia pobranego z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane i podlegające zwrotowi wraz z odsetkami. W uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej zarzuty odwołania uznano za niezasadne, a dodatkowo zwrócono uwagę że trudna sytuacja osobista strony nie ma wpływu na uznanie świadczeń za nienależnie pobrane, ale może mieć wpływ na kwestię faktycznego ich zwrotu, ponieważ organ może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Strona może wystąpić do organu z wnioskiem w tym zakresie. Skargę na powyższą decyzję złożyła A.K.zastępowana przez matkę A.K. We wnioskach skargi zażądano uchylenia zaskarżonej decyzji, zwolnienia skarżącej z kosztów sądowych, wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w całości oraz przeprowadzenia rozprawy pod nieobecność wierzycielki, gdyż ze względu na stan zdrowia nie może uczestniczyć w postępowaniu. Wnioski skargi zostały uargumentowane uzasadnieniem stanowiącym powtórzenie twierdzeń zamieszczonych w odwołaniu, z tą różnicą, że organowi II instancji zarzucono naruszenie art. 80 i 107 § 3 w związku z art. 156 k.p.a., co zdaniem skarżącej miało polegać na pominięciu dowodów wskazywanych przez stronę i pozbawieniu jej możliwości obrony oraz niewskazaniu przesłanek na jakich oparto decyzję. Dodatkowym zarzutem skargi było wskazanie nierespektowania i niewykonywania przez organ wyroków sądów administracyjnych wszystkich instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie a uzasadniając swój wniosek procesowy SKO we W. przywołało argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Kolegium odnosząc się do treści skargi wskazało, że chybione są zarzuty naruszenia kodeksu cywilnego oraz ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, ponieważ przepisy tych aktów prawnych nie miały zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, uznano je za bezpodstawne, gdyż nie odrzucono wniosków dowodowych strony i nie uniemożliwiono jej prawa do obrony. Ponadto SKO w treści decyzji wyraźnie powołało dowody, jakie miały znaczenie dla oceny sprawy. Postanowieniem z dnia 4 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem procesowym z dnia 4 lutego 2015 r. skarżąca uzupełniła skargę m.in. wnosząc o dopuszczenie dowodów z dokumentów. SKO we W. odnosząc się do pisma procesowego skarżącej, pismem z dnia 13 lutego 2015 r. wskazało, że po dokonaniu jego analizy nie znaleziono podstaw do zweryfikowania stanowiska zajętego w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Akt administracyjny jest niezgodny z prawem o ile przy jego wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego. Wówczas to Sąd w oparciu o art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., może w zależności od okoliczności uchylić zaskarżoną decyzję, stwierdzić jej nieważność lub uznać, że została wydana z naruszeniem prawa. Dodatkowo zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola Sądu oparta na wskazanych przepisach daje podstawę do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Względem przepisu prawa materialnego znajdujących zastosowanie w toku postępowania, w trakcie którego zapadła decyzja SKO we W. i decyzja ją poprzedzająca przypomnieć należy, że zgodnie z art. 9 ust. 1 u.o.p.o.u.d.a. świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Osobą uprawnioną w rozumieniu ustawy jest zaś osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna, (art. 2 pkt 11). Natomiast art. 23 ust. 1 u.o.p.o.u.d.a. stanowi, że osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. Z kolei w myśl art. 2 pkt 7 ustawy za nienależnie pobrane świadczenia uważa się świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone, mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części, przyznane lub wypłacone w przypadku świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia, wypłacone bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, jeżeli stwierdzono nieważność decyzji przyznającej świadczenie albo w wyniku wznowienia postępowania uchylono decyzję przyznającą świadczenie i odmówiono prawa do świadczenia, wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów. Z akt administracyjnych przedłożonych Sądowi wynika, że skarżącej decyzją z dnia [...] r., nr [...] przyznano świadczenie z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 sierpnia 2012 r. do 30 września 2012 r. w wysokości 500 zł miesięcznie. Niesprzecznie zatem skarżąca została przez właściwy organ uznana za osobę uprawnioną, co zresztą musiało wynikać z dokumentacji załączonej do wniosku o przyznanie świadczenia. Skoro mowa o dokumentacji dotyczącej postępowania związanego z przyznaniem świadczenia odnotować należy, że wnioskodawczyni podpisała oświadczenie z dnia 2 sierpnia 2012 r., iż "zostałam poinformowana, że w okresie pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie mogę przyjmować alimentów od komornika ani od osoby zobowiązanej do alimentacji". Wniosek strony z dnia 2 sierpnia 2012 r. o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego zawierał z kolei pouczenie o obowiązku informowania organu właściwego wierzyciela o zmianach w wysokości świadczeń egzekwowanych przez komornika sądowego, które przez A.K. również zostało podpisane. Wobec powyższego z treści decyzji przyznającej skarżącej świadczenie z funduszu alimentacyjnego wywodzić należy, nie tylko uprawnienie strony do pobierania świadczeń ale również przyjęcie przez nią obowiązków konkretnego zachowania, a więc niepobierania alimentów od komornika lub osoby zobowiązanej. W realiach niniejszej sprawy niesprzeczne jest, że A.K.otrzymywała świadczenie z funduszu alimentacyjnego oraz otrzymała środki wyegzekwowane przez komornika od dłużnika alimentacyjnego. Ziściły się zatem okoliczności, które zgodnie z podpisanym oświadczeniem i pouczeniem miały wpływ na uprawnienia wynikające z decyzji o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Sama skarżąca zdaje się na żadnym etapie postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego nie kwestionować faktu przyjęcia środków od komornika, co zresztą jest dostatecznie potwierdzone przez organy w zebranym materiale dowodowym sprawy, aby mogło w ogóle podlegać zaprzeczeniu. Twierdzenia skarżącej dotyczą wskazanych w skardze naruszeń prawa materialnego, w tym nawet zawartych w przepisach ustaw nie mających zastosowania w sprawie, oraz procedury administracyjnej, które to twierdzenia w ogólności należy sprowadzić do uznania przez skarżącą, że organy pominęły jej zdaniem fakt istniejącego długu alimentacyjnego i nie zaliczyły kwoty uzyskanej od komornika sądowego w poczet długu alimentacyjnego, (a tak powinny uczynić jej zdaniem), lecz uznały, że kwota ta dotyczy tego samego okresu, w którym wypłacono świadczenie z funduszu alimentacyjnego i niezasadnie orzekły o jej nienależnym pobraniu i zwrocie. Mimo logiczności zaprezentowanego stanowiska, zresztą szeroko popartego przywołanym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, poglądy skarżącej nie mogą zostać uznane za zasadne. Autorka skargi zdaje się bowiem nie zauważać zmiany przepisów ustawy przyjętej w podstawie prawnej kwestionowanej decyzji w części dotyczącej kwalifikacji środków jako nienależnie pobranych. Stąd też odwołując się do orzeczeń dotyczących innego stanu prawnego, a nawet zasad konstytucyjnych, skarżąca podważa legalność wydanych rozstrzygnięć. Decyzja przyznająca skarżącej uprawnienie do świadczenia z funduszu alimentacyjnego została wydana w dniu [...]r., co ma istotne znaczenie z punktu widzenia zastosowania właściwych przepisów u.o.p.o.u.d.a., a to z następującej przyczyny. Do dnia 1 stycznia 2012 r. art. 2 pkt 7 lit. d. u.o.p.o.u.d.a. posiadał brzmienie "ilekroć w ustawie jest mowa o nienależnie pobranym świadczeniu oznacza to świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone w przypadku, gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała alimenty". Przepis ten w przywołanym kształcie, ze względu właśnie na datę wydania decyzji traktującej o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego, nie mógł mieć zastosowania w sprawie. Z treści aktualnie obowiązującego art. 2 pkt 7 lit. d u.o.p.o.u.d.a. wynika natomiast, że ilekroć w ustawie jest mowa o nienależnie pobranym świadczeniu oznacza to świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone w przypadku, gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów. Aktualny kształt przywołanego normatywu wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2012 r., i został wprowadzony ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2011 r. nr 205 poz.1212). Jak wyżej wskazano odnosząc się do daty decyzji przyznającej świadczenie istotna jest treść art. 3 ww. ustawy, który stanowi, że sprawy o świadczenia rodzinne i świadczenia z funduszu alimentacyjnego, do których prawo powstało przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonych w przepisach dotychczasowych. Wobec wydania decyzji po dniu 31 grudnia 2011 r., dotychczasowe regulacje nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Podobnie nieskuteczne jest powoływanie się na orzecznictwo dotyczące rozstrzygnięć wydanych w oparciu o przepisy ustawy w poprzednim brzmieniu. Obecnie obowiązujący przepis art. 28 ust. 1 u.o.p.o.u.d.a. stanowi, że w okresie, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego, z kwoty uzyskanej z egzekucji od dłużnika alimentacyjnego organ prowadzący postępowanie egzekucyjne zaspokaja w następującej kolejności: 1) należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy - do ich całkowitego zaspokojenia, 2) należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej - do ich całkowitego zaspokojenia, 3) należności wierzyciela alimentacyjnego - do ich całkowitego zaspokojenia, 4) należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym - do ich całkowitego zaspokojenia. - po należnościach określonych odpowiednio w art. 115 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub w art. 1025 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. nr 43, poz. 296, z późn. zm.), a przed należnościami określonymi odpowiednio w art. 115 § 1 pkt 2-6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub w art. 1025 § 1 pkt 2-10 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego. Zgodnie zaś z art. 28 ust. 2 w przypadku gdy w okresie wypłaty świadczenia z funduszu alimentacyjnego należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej nie zostaną zaspokojone, po zaprzestaniu wypłaty świadczenia organ prowadzący postępowanie egzekucyjne zaspokaja w następującej kolejności: 1) należności wierzyciela alimentacyjnego - do wysokości zasądzonych miesięcznie świadczeń, 2) należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy - do ich całkowitego zaspokojenia, 3) należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej - do ich całkowitego zaspokojenia, 4) należności wierzyciela alimentacyjnego - do ich całkowitego zaspokojenia, 5) należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym - do ich całkowitego zaspokojenia - po należnościach określonych odpowiednio w art. 115 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub w art. 1025 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, a przed należnościami określonymi odpowiednio w art. 115 § 1 pkt 2-6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub w art. 1025 § 1 pkt 2-10 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego. Organy administracyjne orzekające w sprawie zgodnie z wskazanymi wyżej przepisami musiały uwzględnić fakt, że skarżąca w okresie pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego otrzymała także od komornika alimenty w kwocie 109,26 zł - w dniu 7 sierpnia 2012 r., 275,93 zł - w dniu 21 sierpnia 2012 r. oraz 102,61 zł - w dniu 11 września 2012 r. Zatem w okresie pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego strona uzyskała także alimenty. Biorąc pod uwagę wskazaną w przepisie art. 28 u.o.p.o.u.d.a. kolejność zaspokajania dłużnika alimentacyjnego trzeba zaznaczyć, że nie miało żadnego znaczenia, to za jaki okres strona skarżąca chce zaliczyć otrzymane alimenty. W sensie prawnym obojętne jest czy przekazane przez komornika środki zostaną zaliczone w poczet długu alimentacyjnego, czy też jako bieżące alimenty z aktualnego okresu czy miesiąca. Ze względu na treść 28 u.o.p.o.u.d.a. organ obecnie nie bada tego zagadnienia lecz ma podstawy do uznania świadczenia za nienależne jeżeli osoba uprawniona poza świadczeniem z funduszu otrzyma zaległe lub bieżące alimenty od dłużnika alimentacyjnego. W takiej sytuacji ziszcza się bowiem przesłanka wskazana w przywołanym wcześniej normatywie w postaci otrzymania świadczenia niezgodnie z kolejnością. Zatem pobierając świadczenie z funduszu alimentacyjnego skarżąca otrzymując wyegzekwowane przez komornika alimenty znalazła się w sytuacji, którą należy zakwalifikować jako naruszenie kolejności zaspokojenia przez dłużnika alimentacyjnego wierzycieli określonej w art. 28 u.o.p.o.u.d.a. Zasadnie więc organy orzekły o uznaniu świadczeń jako nienależnie pobranych i orzekły o ich zwrocie wraz z ustawowymi odsetkami. Sama wysokość nienależnie pobranego świadczenia w ocenie Sądu została naliczona prawidłowo, gdyż stanowi ona wysokość środków przekazanych przez komornika. Odnosząc się do twierdzeń skargi przyjdzie wskazać, że pozostają one bez wpływu na prawidłowość zapadłych rozstrzygnięć. Jak zostało wykazane istotną okolicznością warunkującą orzeczenie o uznaniu świadczeń za nienależnie pobrane było pobranie poza świadczeniem z funduszu także świadczenia alimentacyjnego wyegzekwowanego przez komornika od dłużnika alimentacyjnego niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28 ustawy. Niemożliwym było więc, jak chce tego skarżąca, zaliczenie tych środków w poczet długu alimentacyjnego, ponieważ, jak już powiedziano, nie ma to znaczenia w obecnie obowiązujących regulacjach. Podobnie nie stwierdzono, aby miały miejsce naruszenia przepisów o jakich mowa w skardze w zakresie nieuwzględnienia wniosków dowodowych strony czy sytuacji materialno-zdrowotnej skarżącej, gdyż jak słusznie wskazało SKO we W.w odpowiedzi na skargę, nie odrzucono wniosków dowodowych strony, a sytuacja skarżącej nie wpływa na kwestię zwrotu świadczeń nienależnie pobranych. Trudno także uznać słuszność zarzutów skargi dotyczących przepisów kodeksu cywilnego, kodeksu karnego czy innych wskazanych w odwołaniu i w skardze ustaw, skoro nie znajdują one zastosowania w przedmiotowej sprawie. Na koniec należy stwierdzić, że Sąd na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 r. oddalił wniosek dowodowy skarżącej o przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w piśmie procesowym z dnia 4 lutego 2015 r. Zauważyć w tym miejscu trzeba, że dowody zawarte w piśmie znajdowały się w aktach administracyjnych zebranych przez organy i zostały uwzględnione w trakcie prowadzonego postępowania. Inną rzeczą jest, że przedmiotowe dowodowy nie doprowadziły organów, jak chce tego skarżąca, do uznania że nie doszło do nienależnego pobrania świadczenia. W myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd w składzie orzekającym wobec zawarcia przedmiotowych dokumentów w aktach administracyjnych uznał za zbędne prowadzenia postępowania dowodowego na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Dodatkowo dowód taki byłby sprzecznym z celem postępowania dowodowego, którym zgodnie ze stanowiskiem zaprezentowanym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 czerwca 2014 r., (sygn. akt II SA/Po 66/14), ,,nie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej lecz ocena, czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej" - (por. LEX nr 1482085). Zdaniem Sądu stan faktyczny sprawy został ustalony przez organy zgodnie z przepisami prawa materialnego i bez kolizji z normami zawartymi w przepisach procedury administracyjnej. Biorąc powyższe pod uwagę, na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę jako bezzasadną, należało oddalić

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło