IV SA/Wr 554/21
WyrokWSA we Wrocławiu2022-04-28
Skład orzekający: Tomasz Świetlikowski, Bogumiła Kalinowska, Marta Pająkiewicz-Kremis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie wójta zatwierdzające konkurs na stanowisko dyrektora placówki oświatowej może zostać wydane przed upływem kadencji dotychczasowego dyrektora, a także czy naruszenia procedury konkursowej, takie jak nieterminowe zawiadomienie o terminie konkursu, nieprawidłowości w głosowaniu czy brak uchwały w sprawie dopuszczenia nieobecnego kandydata, mogą skutkować stwierdzeniem nieważności takiego zarządzenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarządzenie wójta zatwierdzające konkurs na stanowisko dyrektora placówki oświatowej nie narusza prawa, nawet jeśli zostało wydane przed upływem kadencji dotychczasowego dyrektora. Przepisy nie definiują terminu przeprowadzenia konkursu, a jego wcześniejsze rozpoczęcie ma na celu zapewnienie ciągłości funkcjonowania placówki. Ponadto, sąd stwierdził, że zarzucane naruszenia procedury konkursowej, w tym kwestie zawiadomień, głosowania czy brak uchwały w sprawie nieobecnego kandydata, nie miały wpływu na wynik konkursu ani nie stanowiły istotnych wad skutkujących nieważnością zarządzenia.Stan faktyczny
Skarżąca M. S. wniosła skargę na zarządzenie Wójta Gminy Z. zatwierdzające konkurs na stanowisko dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Z. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w tym § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej, wskazując na przedwczesność konkursu, naruszenie 7-dniowego terminu zawiadomienia, nieprawidłowości w głosowaniu, brak uchwały w sprawie nieobecnego kandydata oraz brak uzasadnienia zarządzenia. Wójt Gminy Z. wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że zarzuty są bezzasadne, a konkurs został przeprowadzony prawidłowo.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca), Protokolant: referent stażysta Przemysław Pawłowski po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi M. S. na zarządzenie Wójta Gminy Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia konkursu na stanowisko dyrektora Zespołu Szkolno - Przedszkolnego w Z. oddala skargę w całości.
Przedmiotem skargi M. S. jest zarządzenie Wójta Gminy Z. nr [...] z dnia [...] maja 2021 r. wydane w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Z.
Zaskarżając zarządzenie w całości i wnosząc o jego uchylenie skarżąca podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1587 ze zm.).
W uzasadnieniu skargi strona nawiązała do treści art. 63 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy Prawo oświatowe akcentując, że konkurs na stanowisko dyrektora szkoły ogłasza się tylko w sytuacji wolnego stanowiska. Tymczasem, kadencja obecnego (na dzień wniesienia skargi – przypis Sądu) dyrektora szkoły trwa od 1 września 2016 r. do 31 września 2021 r., a zatem czynności organu prowadzącego ukierunkowane na wyłonienie w drodze konkursu dyrektora tej szkoły podejmowane były w warunkach braku wakatu (a zatem przedwcześnie) i z tych względów były one niedopuszczalne. Na poparcie swojego stanowiska strona powołała się na wyroki – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 1936/14 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 3031/15. Dodatkowo podniosła, że w związku z nakazem organizacji konkursu jedynie w sytuacji wakatu, ustawodawca w art. 62 ust. 13 ustawy Prawo oświatowe wskazał na możliwość powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora szkoły wicedyrektorowi, a w szkołach, w których nie ma wicedyrektora, nauczycielowi szkoły. Zdaniem strony ratio legis tego przepisu należy upatrywać w zapewnieniu niezakłóconego funkcjonowania placówki do czasu obsadzenia stanowiska jej dyrektora w drodze konkursu lub powierzenia.
O przedwczesnym wydaniu kwestionowanego zarządzenia świadczy również według skarżącej fakt, że kwestionowane zarządzenie zostało wydane w dniu konkursu, "a więc z pewnością bez dogłębnej analizy ewentualnych nieprawidłowości, a także bez upływu terminu do ewentualnych zastrzeżeń członków Komisji lub kandydatów".
Skarżąca podniosła również, że zawiadomienie o terminie konkursu (miejscu i czasie jego przeprowadzenia) otrzymała z naruszeniem 7dniowego terminu. W ocenie skarżącej, komisja konkursowa powinna badać, czy nie doszło do naruszenia zasad procedury w tym zakresie. Strona zaakcentowała, iż wprawdzie wspomniany termin ma charakter instrukcyjny, to jednak kwestia skutków naruszenia tego terminu winna być badana w każdej sprawie indywidualnie pod kątem ewentualnej możliwości zastosowania § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu (np. czy uchybienie tego terminu nie uniemożliwiło kandydatowi na dyrektora wzięcia udziału w postępowaniu konkursowym, co mogło mieć miejsce wobec nieobecności na konkursie jednego z kandydatów.
W zaprezentowanej w skardze argumentacji strona powołał się również na § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu zwracając uwagę, że podczas posiedzenia i w dniu 24 maja 2021 r. komisja podjęła uchwałę o dopuszczeniu dwóch kandydatów, pomijając rozstrzygnięcie dotyczące trzeciego, nieobecnego kandydata (w przedmiocie jego dopuszczenia lub odmowy dopuszczenia do konkursu).
Zarzucane w skardze nieprawidłowości przy przeprowadzeniu konkursu odnoszą się także do kwestii niewłaściwych kart do głosowania. W tym kontekście strona podniosła, że wskazanie na karcie do głosowania możliwości głosowania na "NIE" i na "TAK" przy każdym z kandydatów, dawało możliwość oddania każdemu z członków komisji po 2 głosy, co jest niezgodne z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu.
Skarżąca zarzuciła nadto, że do zatwierdzenie konkursu doszło pomimo błędu proceduralnego w postaci braku uzyskania bezwzględnej większości głosów przez kandydata. Strona wyraziła pogląd, że odstępstwo od ogólnej zasady rozumienia "bezwzględnej większości głosów" zawiera § 6 ust. 2 powołanego rozporządzenia wskazując, że winny to być głosy "obecnych członków komisji". Zwróciła uwagę, że Trybunał Konstytucyjny wyraźnie wskazuje, że najbardziej rozpowszechnionym sposobem rozumienia bezwzględnej większości głosów jest formuła 50% +1 głos. Jednakże w przypadku (a taki miał miejsce podczas konkursu na stanowisko dyrektora placówki w dniu 24 maja 2021 r.) nieparzystej liczby głosujących (15 osób) może ona być stosowana jedynie gdy ustanawia ją wyraźnie przepis prawa. Przewaga głosów nie może być liczona w ułamku i wobec tego wymaganą liczbę głosów należy zaokrąglić do całości, tj. do 9 głosów za kandydatem. W sprawie, kontrkandydat skarżącej otrzymał jedynie 8 głosów.
Końcowo strona zarzuciła, że zarządzenie wydawane na podstawie § 8 ust. 2 rozporządzenia musi zawierać uzasadnienie. Tylko bowiem szczegółowe i adekwatne uzasadnienie spełnia wymóg działania wzbudzającego zaufanie do organu.
W podsumowaniu swojego stanowiska strona podniosła, że każda ze wskazanych powyżej nieprawidłowości samodzielnie spełnia przesłankę z § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu i stanowi "inną nieprawidłowość" w rozumieniu tego przepisu, a ich stwierdzenie winno skutkować unieważnieniem postępowania konkursowego przez organ prowadzący. Wydanie zarządzenia o zatwierdzeniu konkursu oznacza w sprawie sanowanie czynności naruszających procedurę konkursową wskazaną w wymienionym wyżej rozporządzeniu. Skarżąca dodała ponadto, że zarzut skargi opisany w punkcie I i VI oznacza nadto, że zarządzenie zostało wydane z istotnym naruszeniem prawa i dlatego winno stwierdzić się jego nieważność.
Na marginesie strona podniosła, że złożyła do Wójta Gminy Z. wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie dokumentów dotyczących przebiegu konkursu, tj. m.in. protokołu z posiedzenia komisji konkursowej. Jak wskazała, organ odmówił jej udostępnienia objętej wnioskiem dokumentacji, choć w świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych, protokół z przebiegu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej placówki stanowi informację publiczną, albowiem jego powstanie związane jest z wykonywaniem zadań publicznych organu prowadzącego szkołę publiczną i sprawującego nadzór nad działalnością szkoły publicznej w zakresie spraw finansowych i administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Z. wniósł o jej oddalenie. Zdaniem tego organu pozbawiony podstaw prawnych jest zarzut skarżącej odnośnie do przedwczesności konkursu. Wójt podniósł, że obowiązkiem organu prowadzącego jest przeprowadzenie konkursu na stanowisko dyrektora szkoły w takim terminie, który daje gwarancję ciągłości kierowania placówką, niezależnie od tego, czy będzie ona kierowana przez dotychczasowego, czy nowego dyrektora. Wyjaśnił, że w sprawie podjęto działania z takim wyprzedzeniem czasowym, by doprowadzić do zakończenia postępowania konkursowego z uwzględnieniem prawa jego uczestników do wniesienia odwołania. Zaakcentował, że żaden z przepisów prawa nie wskazuje organowi prowadzącemu terminu w jaki ma być przeprowadzony konkurs na stanowisko dyrektora szkoły. Zwrócił uwagę, że przeprowadzony w sprawie konkurs zakończył się wyborem osoby, której - po zakończeniu kadencji przez obecnego Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Z. - zostanie powierzone to stanowisko, co może nastąpić nie wcześniej niż od 1 września 2021 r.
Nawiązując do kolejnych zarzutów strony organ podniósł, że o wydanie oceny można wystąpić w każdym czasie. Zaznaczył, że ze strony organu wszystkie terminy przy dokonywaniu oceny pracy obecnego dyrektora zostały zachowane, tak aby dokonać tej oceny i umożliwić obecnemu (na dzień sporządzenia odpowiedzi na skargę – przypis Sądu) dyrektorowi Zespołu Szkolno-Przedszkolnego udział w konkursie. Wójt Gminy Z. wskazał również, że powołany przez stronę wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 8/17, odnosi się do sytuacji ówczesnego dyrektora, który na skutek przeprowadzenia oceny jego pracy i przyznania mu oceny niedostatecznej pozbawiony został możliwości udziału w konkursie. Wyrok ten dotyczy zatem zupełnie odmiennej sytuacji faktycznej. Dodatkowo, powołując się na wspomniany wyrok skarżąca nie wykazała na czym - jej zdaniem – polegała dyskryminacja jej osoby, skoro została jej przyznana ocena "bardzo dobra".
Organ zakwestionował również stanowisko strony w kwestii nieterminowego zawiadomienia członków komisji konkursowej i kandydatów oraz udokumentowania terminów związanych z przeprowadzonym konkursem. Wskazał, że znajdujące się w aktach sprawy dowody zawiadomień i doręczeń jednoznacznie wskazują na prawidłowość działania organu w tym zakresie.
W ramach dalszej argumentacji organ wyjaśnił, że fakt nieprzystąpienia do konkursu trzeciej kandydatki wynikał z tego, że miała ona wypadek drogowy, o czym telefonicznie poinformowała Urząd Gminy. Wskazał, że z adnotacji pomieszczonej w protokole konkursu wynika, że osoba ta przebywała w dniu konkursu na zwolnieniu lekarskim. Organ podkreślił, że oferta tej osoby nie została otwarta (co zalecił przedstawiciel Kuratorium Oświaty). W ocenie organu, brak było podstaw do otwarcia oferty kandydata nieobecnego.
Na marginesie organ podniósł, że nieobecny kandydat nie zgłosił zastrzeżeń do przebiegu konkursu i nie wywodzi żadnych skutków prawnych z faktu jego nieobecności na tym konkursie.
W odpowiedzi na skargę zaznaczono również, że skarżąca nie wykazała, by na skutek podnoszonych przez nią uchybień doszło do jakichkolwiek nieprawidłowości, które mogły rzutować na wynik konkursu.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi organ podniósł, że konkurs na dyrektora odbył się na podstawie obowiązującego rozporządzenia z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. poz. 1578). Rozporządzenie to nie określa wzoru karty do głosowania. Organ podniósł, że przed zarządzeniem głosowania tajnego została powołana komisja skrutacyjna. Każdemu członkowi komisji przysługiwał jeden głos na "TAK". Dalej organ opisał wskazane przez Przewodniczącą Komisji przed rozpoczęciem procedur głosowania zasady głosowania. Organ dodał, że w aktach sprawy znajdują się karty do głosowania, obrazujące przyjęty i przeprowadzony system głosowania. Podkreślił, że wszystkie głosy zostały oddane prawidłowo. Nie było głosów nieważnych. W pracy komisji skrutacyjnej nie ujawniły się jakiekolwiek wątpliwości tak co do ilości głosów oddanych, jak i ważności tych głosów.
W odniesieniu do następnego zarzutu skargi w odpowiedzi na skargę podniesiono, że w głosowaniu brało udział 15 członków komisji konkursowej. Po przeliczeniu głosów przez komisję skrutacyjną i sprawdzeniu wszystkich kart do głosowania Komisja podała wyniki: 8 głosów na "TAK" na jedną kandydatkę oraz 7 głosów na "TAK" na drugą kandydatkę. W ramach przedstawionej argumentacji organ przybliżył definicję "bezwzględnej większości głosów" pomieszczoną w powołanym przez stronę wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 września 1995 r., sygn. akt W 18/94 wskazując, że "bezwzględna większość głosów" to co najmniej jeden głos więcej od sumy pozostałych ważnie oddanych głosów, tzn. głosów przeciwnych i wstrzymujących się. W nawiązaniu do powyższego podniósł, że tak było w przypadku kwestionowanej ważności konkursu: 8 głosów "za", tj. o 1 więcej niż 7 głosów przeciwnych w stosunku do skarżącej.
Odnosząc się do ostatniego zarzutu skargi Wójt wskazał na brak obowiązku uzasadniania zarządzenia zatwierdzającego konkurs. Zarządzenie zatwierdzające konkurs jest następstwem jego rozstrzygnięcia, co z kolei jest wynikiem pracy Komisji Konkursowej. Ocena osoby każdego z kandydatów w świetle ich ofert i prezentacji jest indywidualną sprawą każdego z członków komisji konkursowej. W ocenie organu, brak uzasadnienia do zarządzenia zatwierdzającego konkurs nie może być oceniane w kategoriach arbitralności działania organu, albowiem to nie organ dokonuje wyboru kandydata, a wyłącznie zatwierdza jego wybór.
W podsumowaniu podjętej polemiki ze skarżącą organ stwierdził, że wszystkie sformułowane przez skarżącą zarzuty są bezzasadne, mają wyłącznie subiektywny charakter i formułowane są w świetle wyników konkursu tylko i wyłącznie na potrzeby kwestionowania zapadłego rozstrzygnięcia jako wyraz niezadowolenia z wyniku konkursu.
W piśmie z dnia 21 września 2021 strona przedstawiła polemikę do stanowiska organu przedstawionego w odpowiedzi na skargę. Zdaniem strony, chybione jest stanowisko organu w myśl którego, stosując wykładnię celowościową przepisów ustawy Prawo oświatowe należy uznać, że obowiązkiem organu prowadzącego jest przeprowadzenie konkursu w takim terminie, który daje pełną gwarancję zapewnienia ciągłości działania placówki. W ocenie skarżącej bowiem, co potwierdza powołane przez nią w skardze orzecznictwo sądów administracyjnych, konkurs na stanowisko dyrektora placówki oświatowej można przeprowadzić jedynie w sytuacji wakatu na tym stanowisku, a więc dopiero w momencie braku osoby powołanej na stanowisku dyrektora, bez względu na przyczyny powstania wakatu. W przekonaniu strony, trudno zgodzić się z poglądem organu, że "pomimo braku wakatu, który pojawiłby się dopiero w przyszłości (4 miesiące później), zasadne jest przeprowadzenie konkursu w trakcie trwania kadencji, aby zapewnić ciągłość działania placówki", skoro w przepisie art. 63 ust. 13 ustawy Prawo oświatowe ustawodawca przewidział sytuację zapewnienia ciągłości kadencji na czas wyłonienia nowego dyrektora.
Skarżąca podniosła również, iż brak podjęcia uchwały odnośnie do trzeciego, nieobecnego kandydata uniemożliwiło temu kandydatowi, złożenie w terminie 3 dni, pisemnego wniosku o podanie przyczyn ewentualnej odmowy dopuszczenia do II etapu, zgodnie z § 4 pkt 4 rozporządzenia.
W piśmie z dnia 21 września 2021 r. skarżąca wskazała również na przedwczesny termin wydania zarządzenia o ogłoszeniu konkursu, albowiem jeszcze w czasie trwania procedury oceny dla skarżącej. W nawiązaniu do powyższego skarżąca podniosła, iż aby przystąpić do konkursu musiała zrezygnować z terminu do złożenia zastrzeżeń do oceny, aby otrzymać ją wcześniej i móc uczestniczyć w konkursie. Podkreśliła także, że przedwczesny termin wydania zarządzenia o ogłoszeniu konkursu skutkował dyskryminacją skarżącej, która stanęła przed wyborem skorzystania z prawa do złożenia zastrzeżeń lub uczestniczenia w konkursie. Skarżąca dodała, że termin w jakim wystąpiła ona o ocenę pracy determinowany był trwającym postępowaniem w sprawie jej wcześniejszego odwołania ze stanowiska. Wydane bowiem przez Wójta Gminy zarządzenie o odwołaniu skarżącej ze skutkiem natychmiastowym ze stanowiska dyrektora w roku poprzednim zostało unieważnione przez Wojewodę D. W wyniku skargi wójta na to rozstrzygnięcie (która finalnie w dniu 28 stycznia 2021 r. została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu – sygn. akt IV SA/Wr 390/20), rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności zarządzenia o odwołaniu nie było prawomocne (wstrzymana została jedynie jego wykonalność). De facto więc uniemożliwiało to skarżącej wcześniejsze złożenie wniosku o ocenę pracy. Skarżąca podniosła również, że tylko fakt niezwłocznego odebrania oceny osobiście przez skarżąca (czego warunkiem było zrzeczenie się przez nią prawa do złożenia zastrzeżeń) umożliwił stronie złożenie niezbędnych dokumentów, na których złożenie termin upływał za dwa dni. Strona zwróciła uwagę przy tej okazji, że tak szybki termin konkursu umożliwił natomiast startowanie w konkursie drugiej kandydatce (która po wcześniejszym, nieskutecznym odwołaniu skarżącej z ramienia Wójta Gminy pełniła obowiązki dyrektora), a która z uwagi na upływający 5letni termin oceny pracy w późniejszym terminie starować by nie mogła.
W ramach dalszej argumentacji strona podniosła, że przewodnicząca komisji skrutacyjnej rozdała karty do głosowania i zarządziła głosowanie bez powołania komisji skrutacyjnej. Komisja skrutacyjna została powołana dopiero na wniosek jednego z członków komisji konkursowej, co wynika z zapisów protokołu tej komisji. Dodatkowo strona zaznaczyła, że komisja skrutacyjna przeliczyła głosy bez sporządzenia protokołu z głosowania. Skarżąca zarzuciła również, że zapisy w protokole Komisji Konkursowej dotyczące liczby oddanych głosów na kandydatów są niezgodne z dołączonymi do protokołu kartami do głosowania. Jak dalej argumentowała, w protokole Komisja Konkursowa zapisała łącznie 30 oddanych głosów (15 na "TAK" i 15 na "NIE", wstrzymujących się 0), natomiast na kartach do głosowania zaznaczonych znakiem X jest 19 głosów (15 na "TAK" i 4 na "NIE"), a członków komisji konkursowej, którzy byli uprawnieni do oddania tylko po jednym głosie na wybranego kandydata było 15.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone zarządzenie Wójta Gminy Z. wydane w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Z. nie narusza prawa.
Na wstępie należy wyjaśnić, że w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a. ) ustawodawca przewidział skargę na akty organów jednostek samorządu terytorialnego inne niż akty prawa miejscowego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Do tej kategorii zalicza się zarządzenia organów jednostek samorządu terytorialnego o charakterze ogólnym wewnętrznego urzędowania, w tym regulaminy, wytyczne skierowane do podległych organów i jednostek, akty budżetowe, jak również akty o charakterze indywidualnym, np. w sprawach likwidacji szkoły, a także zarządzenia z zakresu przeprowadzania konkursów na dyrektorów samorządowych placówek oświatowych i powierzania stanowiska dyrektorów szkół i placówek oświatowych.
W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że czynności urzędowe podejmowane przez organ prowadzący szkołę lub placówkę zmierzające do realizacji ustawowego obowiązku powierzenia stanowiska dyrektora publicznej szkoły podstawowej lub przedszkola kandydatowi wyłonionemu w drodze konkursu mają znamiona prawne działań z zakresu publicznej administracji samorządowej. Tak też kwalifikuje się zarządzenie wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w sprawie zatwierdzenia lub unieważnienia konkursu i ponownego konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub przedszkola. Jest to bowiem działanie o charakterze władczej kompetencji, związanej z wykonywaniem publicznoprawnych zadań w zakresie oświaty, określonych w przepisach mających charakter publicznoprawny. Zarządzenie o zatwierdzeniu konkursu lub unieważniające konkurs jest zatem "innym aktem organu jednostki samorządu terytorialnego wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. (por wyroki NSA z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 559/11, z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 41/10).
W sprawie trzeba też odnotować, że na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia skargi (Dz.U. z 2021 r., poz. 1372), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego – w sprawach tych odpowiednio stosuje się art. 94 u.s.g. – ust. 4 art. 101 ustawy.
W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że po stronie skarżącej istnieje interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowego zarządzenia. Skarżąca była bowiem kandydatem w konkursie, który mocą zaskarżonego zarządzenia został zatwierdzony. Zaskarżone zarządzenie w sposób bezpośredni oddziałuje zatem na sytuację prawną skarżącej.
Co w sprawie równie istotne, z treści art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że przesłanką stwierdzenia nieważności zarządzenia organu gminy jest istotna sprzeczność zarządzenia z prawem. W orzecznictwie podkreśla się, że opierając się na konstrukcji wad powodujących nieważność oraz wzruszalność decyzji administracyjnych, można wskazać rodzaje naruszeń przepisów, które trzeba zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważnością zarządzenia organu jednostki samorządu terytorialnego. Do nich należy naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania zarządzeń, podstawy prawnej podejmowania zarządzeń, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania zarządzeń (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 470/18).
W procesie sądowej kontroli zaskarżonego zarządzenia Sąd nie stwierdził naruszeń, które dawałyby podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonego zarządzenia.
Zasady organizacji konkursu na stanowisko dyrektora szkoły (zespołu szkolno-przedszkolnego) określają przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej.
Normatywnym punktem odniesienia w sprawie jest przepis § 8 wspomnianego rozporządzenia, w myśl którego, po zakończeniu obrad komisji przewodniczący komisji niezwłocznie powiadamia organ prowadzący publiczne przedszkole, publiczną szkołę lub publiczną placówkę o wyniku postępowania konkursowego oraz przekazuje temu organowi dokumentację postępowania konkursowego (§ 8 ust. 1).
Organ prowadzący publiczne przedszkole, publiczną szkołę lub publiczną placówkę zatwierdza konkurs albo unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie w razie stwierdzenia (§ 8 ust. 2):
1) nieuzasadnionego niedopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego;
2) przeprowadzenia przez komisję postępowania konkursowego bez wymaganego udziału 2/3 jej członków;
3) naruszenia tajności głosowania, z zastrzeżeniem § 4 ust. 1;
4) innych nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu.
Zasadność wywiedzionej skargi skarżąca argumentowała szeregiem zarzutów, które powiązała z treścią § 8 ust. 1 pkt 4 wspomnianego rozporządzenia, czyli z przesłanką tzw. "innych nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu".
Poprzedzając szczegółowe rozważania w sprawie na wstępie należy wyraźnie zaakcentować, że z treści § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia wynika , że unieważnienie konkursu w powołaniu na przesłanki pomieszczone w tym przepisie powinno nastąpić przez odpowiedni organ, jeżeli - po pierwsze, stwierdzono nieprawidłowości (inne niż wymienione w pkt 1-3) w szeroko rozumianym postępowaniu konkursowym, a po drugie, w przypadku ustalenia, że nieprawidłowości te mogły mieć wpływ na wynik konkursu. Obie te przesłanki muszą przy tym zachodzić jednocześnie. Ustalenia, czy takie okoliczności miały miejsce i ich ocena należą do organu prowadzącego szkołę.
W orzecznictwie sądowym za utrwalony uznać trzeba pogląd, że zastosowanie przepisu § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia występuje tylko w przypadku wystąpienia związku między wynikiem konkursu a działaniami komisji. Innymi słowy, unieważnienie konkursu możliwe jest jedynie wtedy, gdy zaistnieje związek funkcjonalny pomiędzy stwierdzonymi nieprawidłowościami w postępowaniu konkursowym, a ich wpływem na wynik konkursu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 1942/19).
Należy przyjąć, że nie każdy przypadek występowania w postępowaniu konkursowym nieprawidłowości musi prowadzić do istotnego naruszenia prawa, skutkującego unieważnieniem konkursu przez organ prowadzący szkołę. Jedynie zaistnienie takich nieprawidłowości w procedurze konkursowej, które nie pozostają bez wpływu na wynik konkursu, winno skutkować jego unieważnieniem w trybie ww. przepisu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2385/19).
W rozpoznawanej sprawie takie uchybienia w procedurze konkursowej jednak nie zaistniały, toteż zarządzenie Wójta Gminy Z. o zatwierdzeniu konkursu na stanowisko dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Z. uznać należy za wydane na podstawie i w granicach prawa. A co za tym idzie, za nie naruszające norm prawnych.
Odnosząc się do najdalej idącego zarzutu skargi, a mianowicie przedwczesności przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora wspomnianego zespołu szkolno-przedszkolnego, z uwagi na trwającą do dnia 31 września 2021 r kadencję ówczesnego dyrektora placówki oświatowej, stwierdzić trzeba, iż zarzut tego rodzaju nie był uzasadniony. Sąd w tym względzie w pełni zgadza się z przedstawioną przez Wójta argumentacją, że przepisy prawa nie definiują terminu, w którym organ prowadzący obowiązany jest przeprowadzić konkurs na stanowisko dyrektora placówki oświatowej w związku z upływem kadencji obecnego dyrektora. Ograniczenie ustawowe w postaci wymogu wakatu na stanowisku odnosi się do sytuacji powierzenia funkcji dyrektora, nie zaś samej procedury konkursowej, która stanowi etap wcześniejszy. W ocenie Sądu, zrozumiałe jest stanowisko organu, który termin przeprowadzenia konkursu tłumaczy koniecznością zapewnienia ciągłości kierowania placówką oświatową. Zdaniem Sądu, powołany przez stronę art. 63 ust. 13 ustawy Prawo oświatowe dotyczy innej sytuacji faktycznej, a mianowicie stanowi, że do czasu powierzenia stanowiska dyrektora zgodnie z ust. 10 lub 12 organ prowadzący może powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora szkoły wicedyrektorowi, a w szkołach, w których nie ma wicedyrektora, nauczycielowi tej szkoły, jednak nie dłużej niż na okres 10 miesięcy. Przepis ten dotyczy zatem możliwości powierzenia obowiązków dyrektora szkoły wicedyrektorowi lub w przypadku w tym przepisie określonym nauczycielowi do czasu powierzenia stanowiska dyrektora. Odnosi się więc do etapu, kiedy to doszło do zatwierdzenia procedury konkursowej i wyłonienia kandydata na dyrektora, któremu nie powierzono jeszcze stanowiska dyrektora szkoły, a upłynęła kadencja dotychczasowego dyrektora placówki oświatowej.
Jak wyraźnie zaznaczył organ w odpowiedzi na skargę, osobie wyłonionej w kwestionowanym w sprawie postępowaniu konkursowym stanowisko dyrektora mogło zostać powierzone nie wcześniej niż w dniu 1 września 2021 r., co wynikało z daty upływu kadencji dotychczasowego dyrektora placówki. W sprawie nie mamy zatem do czynienia z sytuacją, w której dochodzi do obsadzenia stanowiska dyrektora w warunkach braku wakatu na tym stanowisku.
Odnosząc się do powołanego przez stronę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 3031/15 zauważyć należy, że stan faktyczny niniejszej sprawy nie jest taki sam, albowiem jak wynika z powołanego orzeczenia, spór w tamtej sprawie dotyczył wydania zarządzenia w przedmiocie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły w czasie trwania kadencji i formalnego pełnienia funkcji przez dotychczasowego dyrektora.
Według Sądu, o sprzeczności z prawem zaskarżonego zarządzenia nie może również przesądzać argument, że do zatwierdzenia konkursu doszło w dniu jego przeprowadzania. Sam fakt, że przeprowadzony konkurs i procedura jego zatwierdzenia odbyły się tego samego dnia nie może przesądzać o tym, że organ zatwierdzający konkurs nie dokonał oceny procedury konkursowej pod kątem niezbędnej oceny przesłanek jej ważności w rozumieniu § 8 ust. 2 Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej
Co się tyczy kolejnego zarzutu skargi, a mianowicie, powiadomienia pisemnie o miejscu i terminie konkursu z naruszeniem § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu, to trzeba w tym miejscu wskazać, że zawiadomienia o miejscu i terminu przeprowadzenia konkursu zostały sporządzone przed upływem 7dniowego terminu o jakim traktuje wspomniany przepis. Nawet gdyby przyjąć wykładnię tego przepisu proponowaną przez skarżącą, tj. że kandydaci powinni otrzymać zawiadomienie o miejscu i terminie przeprowadzenia konkursu nie później niż na siedem dni przed jego przeprowadzeniem to nie może ulegać kwestii, że rzeczą skarżącej było wykazanie związku pomiędzy tym uchybieniem a niekorzystnym dla niej wynikiem konkursu. Przedstawioną na poparcie tego zarzutu argumentację skargi, ograniczającą się jedynie do teoretycznych wątpliwości co do potencjalnych skutków zarzucanego naruszenia należało ocenić za niewystarczającą do skutecznego podważenia podstaw do zatwierdzenia prze Wójta Gminy Z. procedury konkursowej. Należy dostrzec, że sama skarżąca nie podnosi w skardze, że otrzymanie zawiadomienia o miejscu i terminie konkursu z naruszeniem terminu z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu miało konkretny związek z wynikami konkursu.
Co się zaś tyczy powiązania omawianego zarzutu skargi z faktem nieobecności jednego z kandydatów na terminie konkursu, to, jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu posiedzenia komisji konkursowej, uzupełnionego wyjaśnieniami organu przedstawionymi w odpowiedzi na skargę i czemu nie zaprzecza skarżąca, nieobecność trzeciego kandydata w dniu konkursu nie miała żadnego związku z zarzucanym przez skarżącą naruszeniem procedury konkursowej (z § 3 ust. 1 rozporządzenia), lecz ze zdarzeniem losowym, tj. udziałem tego kandydata w wypadku drogowym i faktem przebywania w związku tą okolicznością na zwolnieniu lekarskim.
W ocenie Sądu, jako pozbawiony uzasadnienia ocenić należało także zarzut skargi dotyczący naruszenia procedury konkursowej w związku z niepodjęciem przez komisję konkursową uchwały w przedmiocie dopuszczenia/odmowy dopuszczenia do udziału w konkursie kandydata, który na zorganizowany w dniu 24 maja 2021 r. konkurs się nie stawił. Trzeba w tym miejscu podnieść, że w myśl § 4 ust. 2 rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu, komisja podejmuje uchwałę o odmowie dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego, jeżeli:
1) oferta została złożona po terminie;
2) oferta nie zawiera wszystkich dokumentów wskazanych w ogłoszeniu konkursu;
3) z oferty wynika, że kandydat nie spełnia wymagań wskazanych w ogłoszeniu konkursu.
Z wyjaśnień organu wynika, że oferta kandydata, który z powodu zdarzenia losowego nie stawił się na wyznaczony dzień konkursu, w ogólne nie została otwarta. Powyższe oznacza, że brak było przesłanek do podjęcia uchwały- zarówno o niedopuszczeniu tego kandydata do postępowania konkursowego, jak i o dopuszczeniu go do tego postępowania, skoro, jak wynika z § 4 wspomnianego rozporządzenia uchwała komisji konkursowej w sprawie dopuszczenia do postępowania konkursowego podejmowana jest "na podstawie złożonej oferty" oraz co do której, jak należy wnosić z treści § 4 ust. 2 omawianego rozporządzenia czytanego a contrario , nie zachodzą okoliczności pomieszczone w treści § 4 ust. 2 tegoż rozporządzenia.
W ocenie Sądu, w sprawie nie doszło także do naruszenia prawa, jeśli chodzi o samą procedurę głosowania. Należy zauważyć, że zgodnie z rozporządzeniem, komisja wyłania kandydata na stanowisko dyrektora w głosowaniu tajnym. Każdy z członków komisji dysponuje jednym głosem. Konkurs wyłania kandydata na dyrektora, jeżeli jeden z uczestników otrzyma bezwzględną większość głosów obecnych członków komisji (§ 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia).
Jak wynika z protokołu konkursu, przewodnicząca komisji rozdała karty do głosowania i zarządziła głosowanie tajne. W ocenie Sądu, na ważność głosowania nie może mieć wpływu to, że dopiero po rozdaniu kart do głosowania powołano komisję skrutacyjną. W sprawie, nie ulega również kwestii, że w wyniku głosowania został wyłoniony kandydat, który uzyskała bezwzględną większość głosów. Spełnione zatem zostały przesłanki z § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Odnośnie do samej przesłanki "bezwzględnej większości głosów" w rozumieniu § 6 ust. 2 rozporządzenia, to należy zauważyć, że kwestia ta była już przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Przykładowo, w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 listopada 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 217/15, w którym Sąd ten stwierdził, że przepis § 6 ust. 2 rozporządzenia powinien być rozumiany w ten sposób, że "bezwzględna" większość głosów" dotyczy bezwzględnej większości ważnie oddanych głosów, a fragment powyższego przepisu stanowiący o obecnych członkach komisji jedynie wyjaśnia, że tylko obecni członkowie komisji maja prawo do głosowania. W orzeczeniu tym Sąd nawiązał do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 września 1995 r., sygn. akt W 18/94 (OTK z 1995 r., nr 1, poz. 7), w którym Trybunał wskazał, że "bezwzględna większość głosów" oznacza co najmniej o jeden głos więcej od sumy pozostałych ważnie oddanych głosów, to znaczy przeciwnych i wstrzymujących się.
Jak wynika z protokołu konkursu, za kandydaturą strony głosowało 7 osób, a za kandydaturą osoby, która wygrała konkurs – 8 osób. W przeprowadzonym głosowaniu wyłoniono zatem kandydata, który uzyskał bezwzględną większość głosów w podanym wyżej rozumieniu.
Co się tyczy samych kart do głosowania, to jak zasadnie podnosi organ, wspomniane rozporządzenie nie określa wzoru kart do głosowania. W ocenie Sądu, analiza kart do głosowania jakie znajdują się w aktach administracyjnych nie daje podstaw do uznania zarzutów strony, że rodzaj użytych kart do głosowania dawał możliwość oddania przez członka komisji więcej niż jednego głosu. Wzór kart do głosowania jaki został zastosowany w sprawie, dawał członkom komisji prawo jednego głosu na każdego z kandydatów. Tak oddany głos nie może być oceniany jako równoważny oddaniu dwóm głosom, co byłoby sprzeczne z treścią § 6 ust. 1 zdanie drugie rozporządzenia. Jednocześnie nie można przyjąć wykładni § 6 ust. 1 zdanie drugie rozporządzenia, w myśl której, wyłączne prawo jednego głosu przysługiwało członków komisji względem wszystkich kandydatur, tzn. kandydatur rozpatrywanych łącznie, a nie każdej z osobna. Trzeba dostrzec, że § 5 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że komisja, po rozmowie z każdym z kandydatów, dokonuje ich merytorycznej oceny. Ocenie podlega w szczególności przedstawiona przez kandydata koncepcja funkcjonowania i rozwoju publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki. Członkowie komisji mogą zadawać kandydatom pytania. Treść tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że po rozmowie z każdym z kandydatów, następuje głosowanie.
W ocenie Sądu, nie można również zgodzić się ze skarżącą co do podnoszonych przez nią argumentów odnośnie do dyskryminowania jej osoby poprzez przedwczesne wydanie zarządzenia o ogłoszeniu konkursu. W nawiązaniu do tej części argumentacji strony należy zwrócić uwagę, że skarżąca mogła zaskarżyć zarządzenie Wójta Gminy Z. z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Z., czego nie uczyniła. Po wtóre, skarżąca nie wykazała jakie zastrzeżenia mogła zgłosić do otrzymanej oceny, która - co należy podkreślić- była oceną bardzo dobrą. Za stanowiskiem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2396/17, uchylającym powołany przez stronę wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 8/17 należy wskazać, że jakkolwiek karta oceny pracy nauczyciela lub jego dorobku zawodowego stanowi jeden z wymaganych dokumentów przystąpienia do konkursu, zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 4 lit. l i ust. 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r.w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej, to jednak jej uzyskanie nie zostało w
art. 6a ustawy Karta Nauczyciela powiązane w jakikolwiek sposób ze składaniem przez nauczyciela swojej oferty w konkursie na dyrektora szkoły. Ocena pracy nauczyciela jest bowiem sporządzana w sytuacjach i procedurze określonej w art. 6a ustawy Karta Nauczyciela, który to przepis nie obejmuje ubiegania się przez nauczyciela o stanowisko dyrektora szkoły w konkursie.
W ocenie Sądu, brak było podstaw do uwzględnienia skargi także z tego powodu, że zaskarżone zarządzenie nie zawiera uzasadnienia. Brak wymogu tego uzasadnienia skarżąca powiązała z zarzutem arbitralności w działaniach organu prowadzącego i komisji konkursowej oraz z naruszeniem zasady zaufania. Żaden z tych zarzutów nie był trafny. Brak uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia nie jest dowodem potwierdzającym arbitralność działania organu, lecz wynika z braku obowiązku sporządzenia takiego uzasadnienia, co w sposób immanentny należy wiązać z tym, że Wójt wydając w sprawie zarządzenie o zatwierdzeniu konkursu nie dokonywał własnej oceny kandydatów biorących udział w konkursie, lecz zatwierdzał finalne stanowisko komisji konkursowej, które z kolei odzwierciedla protokół komisji konkursowej, stanowiący obligatoryjny element w procedurze konkursowej. Należy dostrzec, że przepis § 8 ust. 2 omawianego rozporządzenia nie wprowadza wymogu sporządzania uzasadnienia do zarządzenia o zatwierdzeniu konkursu. Wymienia jedynie przypadki, których wystąpienie obliguje organ prowadzący do unieważnienia konkursu i wydania zarządzenia o ponownym jego przeprowadzeniu. By wykluczyć potencjalne przesłanki do unieważnienia konkursu do czego zobowiązuje organ prowadzący norma z § 8 ust. 2 rozporządzenia, jest oczywistym, że organ ten musi zapoznać się z dokumentacją postępowania konkursowego. Trzeba w tym miejscu zauważyć, że w myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia, po zakończeniu obrad komisji przewodniczący komisji niezwłocznie powiadamia organ prowadzący publiczne przedszkole, publiczną szkołę lub publiczną placówkę o wyniku postępowania konkursowego oraz przekazuje temu organowi dokumentację postępowania konkursowego.
W świetle przedstawionej argumentacji Sądu, także i zarzut skargi nawiązujący do naruszenia zasady zaufania nie był trafny, abstrahując już od samej możliwości wpływu tego zarzutu na wynik sprawy. Trzeba dostrzec, że wydając
zarządzenie o zatwierdzeniu konkursu organ prowadzący działał w określonej procedurze, którą wyznaczała norma powołanego § 8 ust. 2 rozporządzenia.
Odnosząc się końcowo do pomieszczonej w skardze argumentacji odnośnie do nieuzasadnionej odmowy przez Wójta Gminy Z. udostępnienia stronie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej – dokumentów dotyczących przebiegu konkursu, a w tym m.in. protokołu z posiedzenia komisji konkursowej, należy wyjaśnić, że kwestia oceny zasadności odmowy udostępnienia stronie tych informacji wykracza poza ramy przedmiotu niniejszej sprawy. Skarżąca, nie zgadzając się z odmową udostępnienia informacji o jakie wniosła w trybie dostępie do informacji publicznej, mogła uruchomić oddzielne postępowanie sądowe w tym zakresie, zainicjowaną odrębną skargą.
Kierując się przedstawioną argumentacją, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. wniesioną w sprawie skargę w całości oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło