IV SA/Wr 557/08

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego ustanowionego z urzędu T. P. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi K. S. na postanowienie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: I. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. radcy prawnemu ustanowionemu z urzędu zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 180 zł podwyższonych o stawkę podatku VAT w kwocie 39,60 zł, czyli ogółem 219,60 zł, obejmujących wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej II. przyznać zwrot wydatków z tytułu nadania dwóch przesyłek poleconych w łącznej kwocie 7,50 zł III. odmówić zwrotu wydatku z tytułu opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. wyrokiem z dnia 14 stycznia 2009 r. sygn. akt IV SA/Wr 557/08 uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 16 marca 2009 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Dnia [...] Okręgowa Izba Radców Prawnych we W. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu radcę prawnego T. P. Dnia [...] skarżący udzielił pełnomocnictwa wyznaczonemu pełnomocnikowi do prowadzenia sprawy w postępowaniu przed sądem I instancji i do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Pismem z dnia [...] pełnomocnik z urzędu sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wspomnianego wyroku Sądu z dnia 14 stycznia 2009 r. Odrębnym pismem opatrzonym tą samą datą wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych tj. opłaty (wynagrodzenia) za sporządzenie powyższej opinii oraz zwrot wydatków z tytułu nadania dwóch listów poleconych do skarżącego i opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa w łącznej kwocie 24,50 zł. Do wniosku tego dołączył dwa potwierdzenia nadania listów poleconych (2x3,75=7,50zł) zawierających m. in. wspomnianą opinię i pismo informujące o konieczności udzielenia pełnomocnictwa. Wniosek ten zawiera oświadczenie, że opłaty z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostały opłacone w całości. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych, udokumentowanych wydatków. W myśl art. 250 powołanej ustawy wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.); dalej; rozporządzenia. Przepis § 15 rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 i 4 oraz 2) niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. Zgodnie z § 16 rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Z treści § 14 ust. 2 pkt 2 lit. "b" rozporządzenia wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli sprawy nie prowadził ten sam radca prawny w drugiej instancji – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Stawka minimalna określona w pkt 1 wynosi w niniejszej sprawie 240 zł (§ 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" ). Wynagrodzenie radcy prawnego - który nie brał udziału w postępowaniu przed sądem I instancji - za sporządzenie opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej wynosi zatem 75% stawki minimalnej, czyli 180 zł (75 % x 240 zł). Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1 (za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego), sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Pojęcie opłaty określa § 1 pkt 1 rozporządzenia, z którego wynika, iż obejmuje ono opłaty za czynności radców prawnych przed organami wymiaru sprawiedliwości. Stawka podatku od towarów i usług wynosi zaś 22% (art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i sług; Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Należało zatem przyznać radcy prawnemu ustanowionemu z urzędu wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą sporządzenie opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług- w łącznej wysokości 219,60 zł (wynagrodzenie: 180 zł + podatek VAT: 39,60 zł =219,60 zł). Z kolei wniosek o zwrot wydatku z tytułu opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie można uznać go za niezbędny, gdyż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit "e" ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U nr 225, poz. 1635 ze zm.) dokumenty stwierdzające ustanowienie pełnomocnictwa w sprawach z zakresu powszechnego obowiązku obrony nie podlegają opłacie skarbowej. Skarżący zaś żądał wydania zaświadczenia przez organy wojskowe potwierdzającego stan faktyczny zaistniały w toku odbywania służby wojskowej. Skoro zatem dokument pełnomocnictwa w sprawach z zakresu powszechnego obowiązku obrony nie podlega opłacie skarbowej nie można wydatku z tego tytułu poniesionego przez pełnomocnika z urzędu uznać za niezbędny i podlegający zwrotowi. Zwrotowi natomiast podlegają wydatki z tytułu nadania dwóch przesyłek listowych poleconych w łącznej kwocie 7,50 zł (2x3,75=7,50). Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit "b" w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit "c" i § 2 ust. 3 i § 15 pkt 2 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, należało orzec jak w sentencji.