IV SA/Wr 557/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie sędzia NSA Julia Szczygielska, sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), Protokolant Krzysztof Erbel, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 3 marca 2016 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Rektora [...] w J. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na wznowienie studiów I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Rektora [...] w J. na rzecz M. B. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu koszów postępowania sądowego. Dziekan Wydziału [...] w J. decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. na podstawie art. 160 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U., Nr 164, poz. 1365 ze zm.) oraz w związku z § 26 Regulaminu studiów [...] Szkoły [...] w J. zatwierdzonego 26 marca 2012 r. oraz art. 104, 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 r. ze zm.) postanowił nie wyrazić zgody M. B. na wznowienie studiów w 6 semestrze. W uzasadnieniu podano "nie widzę możliwości wznowienia studiów w 6 semestrze ze względu na wystąpienie znaczących różnic programowych pomiędzy uprzednio zrealizowanym a obowiązującym planem i programem kształcenia. Po przeanalizowaniu dotychczasowego dorobku proponuję reaktywację na 3 semestr studiów. W razie wyrażenia chęci podjęcia studiów od 3 semestru proszę, o złożenie stosownego podania w odpowiednim". Odwołanie od powyższej decyzji złożyła M. B. Przedmiotowej decyzji zarzuciła naruszenie prawa strony w postaci braku umożliwienia kontynuowania nauki na 6 semestrze studiów [...] w specjalności [...], spowodowanego podjęciem błędnych decyzji administracyjnych przez jednostkę w przedmiocie likwidacji kierunku studiów i niezapewnienia dotychczasowym studentom możliwości kontynuowania nauki przerwanej w związku z wystąpieniem przypadków losowych. W związku z powyższym wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji w sposób uwzględniający możliwość kontynuowania nauki zgodnie ze złożonym przez stronę wnioskiem. W uzasadnieniu skargi zarzuciła, że organ przedstawiając dalece lakoniczne uzasadnienie nie wskazał stronie postępowania podstawy prawnej odmowy kontynuowania, a nie wznowienia studiów, których przerwanie nastąpiło w związku z nawrotem poważnej choroby na którą cierpi wnioskodawczyni. Podała, że likwidacja jednego z prowadzonych dotychczas trybów kształcenia, nie zabezpieczenie możliwości kontynuowania nauki dla osób, które z powodów losowych nauki w terminie nie mogły ukończyć jest dalece nieprawidłowy i naruszający jej swobody obywatelskie w zakresie możliwości kształcenia. Rektor [...] w J. decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. – na podstawie art. 160 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym; § 26 ust. 2 i 3 regulaminu studiów [...] Szkoły [...] w J. oraz art. 104, 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego podtrzymał zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano: Po analizie przesłanek wskazanych we wniosku stwierdzam, że ze względu na wystąpienie znaczących różnic programowych możliwa jest reaktywacja od 3 semestru studiów. W razie wyrażenia chęci wznowienia studiów od 3 semestru proszę o złożenie stosownego podania do Dziekana Wydziału [...]. Skargę na powyższą decyzję złożyła wnioskodawczyni – zarzuciła w niej: 1) naruszenie dyspozycji art. 11c ust. 5 p.s.w. w związku z odmową Rektora [...] na wyrażenie zgody na kontytuowanie przez skarżącą nauki na 6 semestrze zlikwidowanego z winy Uczelni kierunku [...] w specjalności [...]; 2) naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego wskazane w art. 6, 7, 8 k.p.a. W uzasadnieniu skargi przedstawiła treść decyzji organu I i II instancji oraz postępowanie dotyczące przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia skargi. Powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu, a dotyczące likwidacji kierunku studiów, który rozpoczęła. Stwierdziła, że takie działanie narusza dyspozycję art. 11c ust. 5 p.s.w. ustawy, która zgodnie z wolą racjonalnego ustawodawcy narzuca na rektora uczelni obowiązek zapewnienia możliwości kontynuowania nauki na dotychczas realizowanym kierunku, który jest związany z dyscypliną, do której przypisany był dotychczas realizowany kierunek kształcenia w przypadku jego likwidacji, lub braku możliwości kontynuowania. Dodała, że nie może się zgodzić z postępowaniem władz uczelni i dlatego składa skargę "w oparciu o zarzuty wykazane w petitum wnosząc o zmianę decyzji Rektora K[...] umożliwiając skarżącej kontynuowanie nauki na 6 semestrze wybranego kierunku studiów". W odpowiedzi na skargę Uczelnia wniosła o oddalenie skargi. Uzasadniając powyższy wniosek organ przedstawił dotychczas podejmowane w sprawie czynności. Podał, że skarżąca nie złożyła pracy dyplomowej w wyznaczonym terminie i tym samym nie zaliczyła 6 semestru – z tych też przyczyn decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2014 r. została skreślona z listy studentów. Odnosząc się do zarzutów merytorycznych skargi stwierdził, że wniosek o wznowienie studiów na 6 semestrze był niemożliwy do zrealizowania gdyż w roku 2015 r. realizowano już inny program studiów i 6 semestr studiów na kierunku [...] ze specjalnością [...] prowadził całkowicie inne zajęcia, niż te które kończył program nauczania studiów rozpoczętych przez wnioskodawczynię w roku 2011. Tylko część programu zrealizowanego w latach 2011-2014 mogła być zaliczona do studiów prowadzonych według nowego programu począwszy od roku 2012. Zatem uwzględnienie wniosku skarżącej było niemożliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę aktów administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne badają zgodność aktów prawnych z prawem materialnym i przepisami postępowania. Nie mogą się kierować zasadami słuszności, czy zasadami współżycia społecznego. Kontrola sądowa nie ogranicza się do badania zasadności zarzutów skargi. W oparciu o art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sąd dokonuje oceny prawidłowości aktu administracyjnego w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przedmiotem skargi jest decyzja Rektora [...] z/s w J. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], którą postanowiono "podtrzymać decyzję [...] Dziekana Wydziału [...] o niewyrażaniu zgody na wznowienie studiów od 6 semestru". Kontrola sądu opisanych wyżej decyzji w zakresie wymienionym w art. 134 p.p.s.a. daje podstawę do uznania, że naruszają one prawo. Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowią przepisy ustawy prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2012 r. poz. 572) - dalej ustawa, oraz § 26 ust. 2 i 3 Regulaminu Studiów [...] Szkoły [...] w J. Taką podstawę prawną wskazano w decyzji organu II instancji; organ I instancji wskazał na art. 160 ust. 1 ustawy oraz § 26 Regulaminu Studiów. Art. 160 stanowi: organizację i tok studiów oraz związane z nim prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów (ust. 1) Regulamin studiów określa także warunki i tryb uczestniczenia wybitnie uzdolnionych uczniów w zajęciach przewidzianych tokiem studiów na kierunkach zgodnych z uzdolnieniami oraz zasady zaliczania tych zajęć (ust. 1a). § 26 ust. 2, 3, 4 Regulaminu studiów [...] Szkoły [...] w J. brzmi: Studiowanie po wznowieniu studiów odbywa się według obowiązującego planu i programu kształcenia. W przypadku wystąpienia różnić programowych pomiędzy uprzednio realizowanym przez studenta a obowiązującym po wznowieniu programem kształcenia, dziekan ustala dotychczasowy dorobek studenta, różnice programowe i termin ich uzupełnienia (ust. 2). Dziekan może odmówić wznowienia studiów na wydziale, jeżeli poprzedni przebieg studiów nie gwarantuje ich ukończenia w terminie wynikającym z planu studiów lub gdy od rozpoczęcia studiów przez studenta na danym wydziale lub kierunku minęło 6 lat (ust. 3). Niezaliczone przedmioty, których studiowania student podjął się przed skreśleniem go z listy studentów, uznaje się, po wznowieniu studiów jako realizowane w trybie powtórzenia. Wysokość opłat za powtórzenie przedmiotu określa Rektor (ust. 4). Choć nie wynika to bezpośrednio z regulaminu studiów Szkoły akt ten został wydany w oparciu o delegację ustawową – art. 160 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym. Organ I instancji powołuje ogólnie § 26, natomiast organ II instancji wskazuje jako podstawę prawną ust. 2 i ust. 3 tegoż przepisu. Przepisy te regulują dwie różne kwestie – ust. 2 § 26 określa według jakich zasad odbywa się studiowanie po wznowieniu studiów stanowiąc, że ma to miejsce według obowiązującego planu i programu kształcenia, określa także czynności podejmowane przez dziekana w przypadku wystąpienia różnic programowych. Drugi – ust. 3 stanowi w jakich przypadkach dziekan może odmówić wznowienia studiów; wymienia się dwa przypadki – jeżeli poprzedni przebieg studiów nie gwarantuje ich ukończenia w terminie wynikającym z planu studiów lub gdy od rozpoczęcia studiów przez studenta na danym wydziale i kierunku minęło 6 lat. Zgodzić się należy ze skargą, że uzasadnienie obu decyzji jest lakoniczne przede wszystkim nie odpowiada treści art. 107 § 3 k.p.a. Brak jest uzasadnienia faktycznego decyzji – wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej a w uzasadnieniu prawnym – wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji. Sentencja rozstrzygnięcia wskazuje, że podstawą wydania decyzji był § 26 ust. 3 jednakże uzasadnienie nie zawiera ustaleń faktycznych dających podstawę do uznania, że zaszła, któraś z przesłanek wymienionych w tym przepisie. Z akt sprawy administracyjnej, w których znajduje się wniosek zainteresowanej wynika, że prawdopodobnie została ona wykreślona z listy studentów w 2014 r., wnosiła bowiem o umożliwienie ukończenia ostatniego semestru studiów poprzez złożenie pracy dyplomowej. Twierdziła, że studiowała w roku 2013/2014. Tym razem nie zaistniała przesłanka upływu 6 lat od rozpoczęcia studiów na Wydziale. W każdym razie organy nie wykazały powyższej okoliczności jako podstawy do odmowy wznowienia studiów, podobnie jak i drugiej okoliczności z 26 ust. 3, że poprzedni przebieg studiów nie gwarantuje ich ukończenia przez wnioskodawczynię. Powtórzyć należy, że powołany § 26 ust. 3 wymienia tylko dwie przesłanki do odmowy wznowienia studiów żadnej z nich nie wymienia zaskarżona decyzja, nie wykazuje ich zaistnienia. Jak wynika z treści ust. 2 § 26 regulaminu studiów w przypadku gdy brak jest podstaw do odmowy wznowienia studiów (gdy nie występują wymienione wyżej przesłanki) a występują różnice programowe pomiędzy uprzednio realizowanym przez studenta, a obowiązującym, po wznowieniu dziekan ustala dotychczasowy dorobek studenta, różnice programowe i termin ich uzupełnienia. Z uzasadnienia decyzji należy wnioskować, że podstawą odmowy wznowienia studiów przez skarżącą były właśnie różnice programowe, o których mowa w ust. 2 § 26 – ale one w myśl omawianego ust. 2 nie uzasadniają odmowy wznowienia studiów a zobowiązują dziekana do ustalenia różnic programowych i określenia terminu ich uzupełnienia przez skarżącą. Ostatecznie reasumując należy stwierdzić, że organy dokonują ustaleń faktycznych i zastosują właściwy przepis prawa – ust. 2 lub ust. 3 § 26 regulaminu studiów. Uzasadnienie winno zaś zawierać elementy określone w art. 107 § 3 k.p.a. Brak wskazanych wyżej elementów uzasadnienia – uniemożliwia merytoryczną ocenę decyzji. Należy także podnieść, że organ II instancji nie odniósł się do zarzutu skarżącej zawartego w odwołaniu naruszenia art. 11 § 1 a ustawy prawo o szkolnictwie wyższym. Ponadto Sąd zauważa, że treść sentencji decyzji organu II instancji określa art. 138 k.p.a.; decyzja zaś będąca przedmiotem oceny nie formułuje rozstrzygnięcia odpowiadającemu powołanemu przepisowi. Ponownie zatem rozpoznając sprawę organ usunie wymienione wyżej uchybienia. Orzeczenie Sądu zapadło na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. H.B. 30.03.2016 r.