IV SA/Wr 557/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 lutego 2023 r. sprawy ze skargi X. Z. na Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 stycznia 2022 r. sygn. akt IV SAB/Wr 713/21. I. wymierza Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę w kwocie 100 (sto) złotych, II. stwierdza bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w wykonaniu wyroku, a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. oddala dalej idącą skargę, IV. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 7 stycznia 2020 r. do Wojewody Dolnośląskiego wpłynął wniosek z dnia 31 grudnia 2019 r. X. Z., obywatelki C. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy W dniu 27 września 2021 r. strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na przewlekłość organu w załatwieniu wniosku strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 11stycznia 2022 r. sygn. akt IV SAB/Wr 713/21: I. zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącej w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania w załatwieniu wniosku skarżącej, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. przyznał od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1.600 złotych; IV. oddalił dalej idącą skargę; V. zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 7 kwietnia 2022 r. organ otrzymał odpis nieprawomocnego wyroku. Natomiast strona w dniu 5 maja 2022 r. pismem z dnia 28 kwietnia 2022 r. wniosła o wykonanie wyroku, w dniu 30 czerwca 2022 r. przy piśmie z dnia 27 czerwca 2022 r. przedłożyła kopię nowego paszportu. Prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy wpłynął do organu w dniu 4 lipca 2022 r. W dniu 6 lipca 2022 r. organ poinformował stronę o terminach załatwiania spraw oraz wezwał stronę do dostarczenia dokumentu potwierdzającego stabilne i regularne źródło dochodu, dokumentu potwierdzającego stopień pokrewieństwa, dokumentu potwierdzającego posiadanie przez krewnego zezwolenia na pobyt lub wizy, oświadczenie o pokryciu kosztów utrzymania. Organ wystosował również pismo w sprawie podania numeru rachunku bankowego. W dniu 13 lipca 2022 r. strona podała numer rachunku bankowego. W dniu 15 lipca 2022 r. skierowano do Dyrektora Wydziału Organizacji i Rozwoju pismo w sprawie przekazania zasądzonej sumy 1.600 zł i zwrotu kosztów postępowania sądowego w kwocie 597 zł. W dniu 4 sierpnia 2022 r. wpłynęła odpowiedź strony na wezwanie organu wraz z dokumentami. W dniu 18 sierpnia 2022 r. strona wezwała organ do wykonania punktu III wyroku WSA, informując, że w sprawie nie została wydana decyzja. W dniu 2 września 2022 r. wpłynęła do organu skarga strony z dnia 29 sierpnia 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na niewykonanie wyroku WSA z dnia 11 stycznia 2022 r. Strona zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 12, art. 35 § 1 k.p.a. i art. 2, art. 7 i art. 32 Konstytucji RP. Strona wniosła o wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości, przyznania stronie sumy pieniężnej w wysokości 3.000 zł i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w wysokości 697 zł. Strona wskazała na ograniczoną możliwość zawierania umów najmu i kredytu, trudności w załatwianiu spraw urzędowych, brak możliwości zaszczepienia przeciwko Covid – 19, brak możliwości wyjazdu za granicę i odwiedzenia rodziny oraz stres i niepewność co do dalszego pobytu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. W dniu 14 września 2022 r. Wojewoda wydał decyzję nr SOC – PCI.6151.1.2671.2020.APO, udzielającą zezwolenia stronie na pobyt czasowy do 14 września 2025 r. oraz sporządzono w dniu 15 września 2022 r. pismo wysyłające decyzję w załączeniu i informujące o wydaniu karty pobytu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W orzecznictwie i doktrynie podkreśla się (por.: Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VII, WKP 2018), że środki przewidziane w art. 154 p.p.s.a mają na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie, a w określonej sytuacji wydanie rozstrzygnięcia (o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku) za organ. Celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skuteczność skargi zależy zatem od tego, czy organ podjął czynności zmierzające do wykonania wyroku bez zbędnej zwłoki i wykonał wytyczne sądu, a nie od końcowego efektu tych czynności. W świetle powyższego przez niewykonanie wyroku należy więc rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z 30.05.2001 r., II SA 2015/00, LEX nr 57180). O niewykonaniu wyroku można zatem mówić wówczas, gdy takie rozstrzygnięcie – bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania – nie zostało wydane bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie powyższej okoliczności następuje zaś zawsze według stanu na dzień wniesienia skargi (wyrok WSA w Łodzi z 24.05.2017 r., III SA/Łd 278/17, LEX nr 2308594). Cytowany art. 154 § 1 p.p.s.a. formułuje dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione. W pierwszej kolejności należy odnotować, że w sprawie spełniony został warunek pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo pełnomocnika skarżącej z dnia 18 sierpnia 2022 r., wzywające organ do wykonania punktu III wyroku, a tym samym rozpoznania wniosku. Bezspornie również wyrokiem z 11 stycznia 2022 r., sygn. akt IV SAB/Wr 713/21, tutejszy Sąd uwzględnił skargę cudzoziemca na przewlekłość organu i zobowiązał organ do załatwienia sprawy z wniosku skarżącej w terminie 30 dni. Jak wynika z akt sprawy administracyjnej, odpis prawomocnego wyroku z dnia 11 stycznia 2022 r. sygn. akt IV SAB/Wr 713/21, wraz z aktami administracyjnymi sprawy, doręczony został organowi w dniu 4 lipca 2022 r. (data na prezentacie organu). Od tego dnia zatem rozpoczął bieg termin 30 dni do załatwienia sprawy. Tymczasem organ nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem w terminie wyznaczonym w jego punkcie I. W myśl art. 35 § 5 k.p.a. do terminów załatwienia sprawy nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. W rozpoznawanej sprawie w związku z wezwaniem organu z dnia 6 lipca 2022 r., strona uzupełniła wniosek w dniu 4 sierpnia 2022 r., a wcześniej podała numer rachunku bankowego w dniu 13 lipca 2022 r. Powyższy okres oczekiwania przez organ na dokonanie czynności przez stronę podlega wyłączeniu z okresu przewidzianego na załatwienie sprawy (24 dni). W następnej kolejności wskazać należy, że Sąd podziela stanowisko, że w wypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania termin jego wykonania mija z upływem terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności. Wyznaczony przez sąd administracyjny termin do wydania aktu lub podjęcia czynności jest terminem dodatkowym w stosunku do terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona, i nie może ulec przedłużeniu w trybie art. 37 § 2 k.p.a. (Z. Żukowski, Glosa do postanowienia NSA z 12.05.1998 r., IV SA 1317/96, OSP 1999/3, poz. 57). Wskazanie przez sąd w trybie art. 149 p.p.s.a. terminu załatwienia sprawy jest elementem wyroku, zaś przepis art. 37 § 2 k.p.a. nie wyposaża organu w kompetencję do ingerowania i zmiany prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Niewątpliwa w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu po otrzymaniu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy nie miała - w ocenie Sądu - charakteru rażącego, pomimo że wskazanego przez Sąd 30-dniowego terminu na załatwienie sprawy organ nie dochował. Organ już po 2 dniach od otrzymania prawomocnego wyrok wraz z aktami sprawy wystosował do strony wezwanie w celu uzupełnienia brakujących dokumentów oraz podania numeru rachunku bankowego. Dokumenty uzupełniające wpłynęły do organu 4 sierpnia 2022 r. Jednakże organ przez kolejne 40 dni nie podjął jakiegokolwiek działania w kierunku wykonania wyroku. Dopiero po upływie tego okresu bezczynności, po złożeniu wezwania do wykonania punktu III wyroku i skargi do WSA, w dniu 14 września 2022 r. wydano decyzję zezwalającą na pobyt czasowy, a 15 września 2022 r. wysłano decyzję do strony. Rzeczywisty czas wykonania wyroku Sądu trwał 42 dni (bez wliczania okresu oczekiwania przez organ na dostarczenie przez stronę dokumentów). Okoliczność ta przesądza o tym, że bezczynność Wojewody nie miała charakteru rażącego. Uznając w związku z powyższym skargę za zasadną, w ramach przysługujących kompetencji, Sąd uwzględnił wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny. Wobec uznania bezczynności organu w wykonaniu przedmiotowego wyroku przez Sąd za nierażącą, opierając się na przepisach art. 154 § 1 i 6 p.p.s.a., wymierzył organowi grzywnę w wysokości 100 zł, mając na uwadze jej dyscyplinującą funkcję na przyszłość oraz stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy wskazanego w wyroku i okoliczności, w jakich doszło do niezachowania tego terminu. Dodatkowo w tym miejscu należy przytoczyć treść przepisów art. 154 § 1 i 2 p.p.s.a., stanowiących, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. (§ 2) Wymierzenie organowi grzywny za niewykonanie przez niego wyroku nie jest więc uzależnione od stwierdzenia rażącego charakteru bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia przez niego postępowania. Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z treścią przepisu art. 154 § 7 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę, może, lecz nie musi, przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną. Sąd w niniejszym przypadku doszedł do przekonania, że z uwagi na stosunkowo niewielki upływ czasu po wydaniu wyroku z dnia 11 stycznia 2022 r. do dnia wydania decyzji zezwalającej na pobyt nie jest konieczne przyznanie skarżącej sumy pieniężnej Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 154 § 1, 2, 6 i 7 oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. Na zasądzoną kwotę kosztów postępowania składa się wpis od skargi 200 zł, koszty zastępstwa procesowego 480 zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł.