IV SA/Wr 559/13

WyrokWSA we Wrocławiu2016-02-03

Skład orzekający: Wanda Wiatkowska, Tadeusz Kuczyński, Mirosława Rozbicka - Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego z powodu braku współdziałania strony z pracownikiem socjalnym w przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Odmowa przyznania zasiłku celowego z powodu braku współdziałania strony z pracownikiem socjalnym w przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego jest zgodna z prawem, ponieważ wywiad ten jest obligatoryjny i służy ustaleniu sytuacji życiowej wnioskodawcy, a jego uniemożliwienie stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia na mocy art. 11 ust. 2 i art. 107 ust. 4a ustawy o pomocy społecznej.
Stan faktyczny
Z. R. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na różne potrzeby. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując na brak współdziałania wnioskodawcy w przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego i jego roszczeniową postawę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Z. R., uznając decyzje organów za zgodne z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska Protokolant st. asystent sędziego Anna Rudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] lipca 2013r. po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym odwołania Z. R. od decyzji działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta W., Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] kwietnia 2013r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego na opłacenie energii elektrycznej, zakup pralki automatycznej, remont mieszkania, zakup ciepłej odzieży zimowej, butów, spodni, koszuli i kurtki na zimę - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267) orzekło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podało, że podaniem z dnia 5 marca 2013r. Z. R. zwrócił się do MOPS we W. Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr [...] z prośbą o przyznanie wyżej wymienionych świadczeń. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013r. Nr [...] Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej we W. odmówił Z. R. wnioskowanego przyznania zasiłku celowego na podstawie art. 11 ust. 2 i 12 ustawy o pomocy społecznej. W uzasadnieniu tej decyzji przytoczono m. in. treść art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Organ I instancji wskazał, że z dokumentacji sprawy wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie pracuje jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, ma orzeczony lekki stopnień niepełnosprawności. Ustalił, że strona utraciła źródło dochodu w postaci dodatku mieszkaniowego, ponieważ nie złożyła kolejnego wniosku o tą formę pomocy. Natomiast Ośrodkowi nie udało się ustalić dochodu z uwagi na to, że wnioskodawca uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Ustalił, że strona od stycznia 2013 r. zaprzestała korzystania z pomocy w formie dodatku mieszkaniowego i nie złożyła wniosku o tę formę pomocy. Z rozeznania środowiska wynika natomiast, że Z. R. wygląda na osobę zadbaną, jest widywany z zakupami. Musi więc posiadać środki na zabezpieczenie swoich podstawowych potrzeb bytowych. Dalszych szczegółów w tych kwestiach Ośrodek nie jest w stanie ustalić gdyż strona uniemożliwia przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, a na zadawane przez pracownika socjalnego pytania odpowiada wybiórczo. Ponadto powołano treść art. 12 ustawy o pomocy społecznej. Ośrodek stwierdził, że strona nastawiona jest roszczeniowo tylko na pozyskanie środków pieniężnych, które wykorzystuje niezgodnie z przeznaczeniem, odmawia przyjęcia skierowania na żywność i do jadłodajni, odmówiła podpisania kontraktu socjalnego w dniu 3 października 2012 r., a wręcz swoim pismem z dnia 22 stycznia 2013 r. stawia Ośrodkowi żądania. Następnie organ I instancji powołał się na okoliczności potwierdzające roszczeniową postawę strony. Wskazał też na orzeczenia sądowoadministracyjne dotyczące roli i wagi wywiadu środowiskowego w postępowaniu o przyznanie świadczeń z pomocy. Przywołano treść art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, zaznaczono, że strona korzysta permanentnie z różnych form pomocy społecznej, przy jednoczesnym braku jakichkolwiek własnych działań w celu usunięcia problemów. Organ stwierdził, że organ do odmowy przyznania żądanego świadczenia upoważnia brak współdziałania skarżącego w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. W odwołaniu od powyższej decyzji Z. R. wyraził niezadowolenie z podjętego rozstrzygnięcia. Wskazał na swoją trudną sytuację materialną i życiową. Zarzucił, ze nie udziela mu się odpowiedzi na zgłaszane wnioski i niezasadnie odmawia pomocy. Stwierdził, że propozycja zawarcia kontraktu nie została poparta żadnymi środkami na jego realizację. W związku z tym skarżący oświadczył, że zawiesza jakąkolwiek współpracę z Ośrodkiem. W konkluzji odwołania, jak można wnioskować z jego treści, Z. R. stwierdził, że dopóki nie zostaną wyjaśnione warunki i słuszny interes wnioskodawcy to on nie wpuści do swojego domu żadnego pracownika socjalnego. Postanowieniem z dnia [...] maja 2013r. Nr [...] Minister Administracji i Cyfryzacji wyznaczył Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. do załatwienia sprawy dotyczącej decyzji Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr [...] MOPS we W. oznaczonej numerem [...]. Pismem z dnia 5 czerwca 2013r. organ odwoławczy zwrócił się do wnioskodawcy o sprecyzowanie żądania. Jednocześnie organ II instancji, zaznaczył, że brak odpowiedzi spowoduje, że podanie strony z dnia 19 kwietnia 2013r. zostanie potraktowane jako odwołanie. Ponieważ Z. R. nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, jego podanie potraktowane zostało jako odwołanie od wymienionej na wstępie decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po przeanalizowaniu zgromadzonych w sprawie akt i wniesionego odwołania stwierdziło, co następuje. Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych lub prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Natomiast według art. 11 ust. 3 cyt. ustawy w przypadku odmowy przyznania albo ograniczenia wysokości lub rozmiaru świadczeń z pomocy społecznej należy uwzględnić sytuację osób będących na utrzymaniu osoby ubiegającej się o świadczenie lub korzystającej ze świadczeń. Przepis ten stanowi zatem dla organu pomocy społecznej podstawę do odmowy przyznania pomocy społecznej w sytuacji m. in. braku współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Organ podkreślił, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, które nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 ustawy). Z drugiej zaś strony osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej (art. 4 ustawy). Pomoc społeczna realizowana jest w różnych formach m. in. świadczeń pieniężnych w postaci zasiłków celowych. Aby pomoc w tej formie mogła być przyznana należy uprzednio przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin (art. 107 ust. 1 ustawy). Wywiad środowiskowy ma więc na celu zebranie stosownych informacji o osobie potrzebującej wsparcia, tak aby mogła zostać przyznana ewentualna pomoc, adekwatna do konkretnej sytuacji, w jakiej znajduje się wnioskodawca. W ten sposób realizowana jest kolejna zasada pomocy społecznej jaką jest adekwatność rodzaju formy i rozmiaru pomocy do okoliczności uzasadniających udzielenia pomocy. Nie ma jednak możliwości zgromadzenia niezbędnych informacji w drodze wywiadu środowiskowego bez czynnego udziału osoby ubiegającej się o pomoc finansową. Konieczność udostępnienia pracownikowi socjalnemu odpowiednich informacji w drodze wywiadu środowiskowego ma właśnie na celu realizację wskazanego wyżej podstawowego zadania pomocy społecznej jakim jest rozwiązywanie trudnych sytuacji życiowych osób i rodzin. Zatem odmowa przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i udostępnienia danych niezbędnych do udzielenia pomocy może być potraktowana jako brak współdziałania osoby z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej a wręcz uniemożliwia udzielenie tej pomocy. Bezwzględny wymóg przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania świadczeń z pomocy społecznej wynika z art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Wobec tego okoliczności te mogą stanowić podstawę faktyczną decyzji odmawiającej świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 maja 2011r. Sygn. akt I OSK 204/11 (Lex nr 990214) wywiad środowiskowy, jako obligatoryjna forma postępowania wyjaśniającego, wymaga od strony szczególnej aktywności, bowiem z uwagi na charakter ustaleń odnoszących się do sfery ściśle osobistej, nie można jej zastąpić innymi środkami dowodowymi. Natomiast odmowa podjęcia współdziałania z organem poprzez uniemożliwienie mu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego zobowiązuje organ do negatywnego załatwienia sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. w pełni podziela powyższe stanowisko. Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż na mocy art. 1 pkt 20 lit. b ustawy z dnia 22 lutego 3013r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013r., poz. 509) dodano do art. 107 ustawy o pomocy społecznej ust. 4a, według którego niewyrażenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego przez osoby lub rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej lub na jego aktualizację przez osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. W obecnym stanie prawnym nie ulega więc już żadnej wątpliwości, że odmowa przeprowadzenia wywiadu środowiskowego bądź jego aktualizacji musi skutkować odmową przyznania pomocy społecznej. Zatem kwestie dotyczące skutków odmowy przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, które do tej pory były przedmiotem wykładni celowościowej i systemowej art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, wobec ich nie w pełni jednoznacznego uregulowania - obecnie zostały wprost określone w ustawie. Jak wynika z akt sprawy, Z. R. już w samym wniosku z dnia 5 marca 2013r. wszczynającym postępowanie stwierdził, że nie wpuści do domu pracownika socjalnego. Następnie pismem z dnia 11 marca 2013r. (doręczonym stronie w dniu 14 marca 2013r.) wnioskodawca został poinformowany przez Ośrodek, że w dniu 26 marca 2013r. w godz. od 10.00 do 11.00 zgłosi się w miejscu zamieszkania pracownik socjalny celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego pod kątem udzielenia pomocy finansowej. Wskazano, że wydanie decyzji przyznającej pomoc wymaga przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i podpisania go przez osobę ubiegającą się o pomoc. Jednocześnie organ I instancji pouczył Z. R., że brak możliwości dokonania powyższych czynności skutkować będzie odmową przyznania pomocy. Następnie pismem z dnia 27 marca 2013r. (doręczonym Z. R. -w dniu 29 marca 2013r.) poinformowano skarżącego o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. Pomimo wyznaczenia stosownego terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego Z. R. uniemożliwił przeprowadzenie planowanej czynności procesowej. Fakt braku woli umożliwienia przeprowadzenia wywiadu środowiskowego potwierdził w złożonym odwołaniu stwierdzając, że jest to niemożliwe z powodu tego, iż Ośrodek żąda zawarcia z nim kontraktu socjalnego. Zdaniem Kolegium powyższe okoliczności uzasadniają odmowę przyznania świadczenia. Unikanie przez Z. R. przeprowadzenia wywiadu środowiskowego nie znajduje żadnego uzasadnienia i usprawiedliwienia w przepisach prawa. W związku z tym odmowa przyznania świadczenia znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa oraz w zgromadzonym materiale dowodowym. W skardze na powyższą decyzję Z. R. wniósł o stwierdzenie jej nieważności. Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów o właściwości oraz rażące naruszenie prawa. Uzasadniając skargę wskazał na tę trudną sytuację materialną i życiową. Rozważał kwestie związane ze stwierdzeniem nieważności decyzji administracyjnych, podał, że pismami z dnia 4 i 19 kwietnia 2013r. adresowanymi do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. domagał się "stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia i zmiany wydanych decyzji w oparciu o art. 7 i 154 k.p.a. ze względu na słuszny interes społeczny i obywatela". Stwierdził, że organ odwoławczy nie może ingerować w treść jego żądania i nie mógł bez jego zgody rozpatrzyć podania jako odwołanie i wydać decyzję w oparciu o art. 138 kpa. Zgoda taka musi być oczywista i dokonana na piśmie. Milczenie strony nie może być uznane za zgodę określoną w art. 61 § 1 kpa. Dodał też, że w związku ze złożonymi wnioskami do Prezesa SKO we W. z dnia 28 maja i z dnia 7 czerwca o wyłączenie wszystkich członków SKO w L., Kolegium stało się niewłaściwe do rozpoznania sprawy i wydania decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie uznając ją za niezasadną. Stwierdził, że nie było podstaw faktycznych do potraktowania pisma strony z 19 kwietnia 2013r. zatytułowanego jako "wniosek z zażaleniem" na trzy decyzje MOPS we W. z dnia [...] kwietnia 2013r., między innymi ocenianą w niniejszym postępowaniu – jako wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Dalej podał, że skarżący stwierdził, że oczekuje zmiany wydanych decyzji w oparciu o art. 154 i 7 kpa, ale także stwierdzenia istnienia słusznego interesu strony. W treści podania zarzucił, że nie wyjaśniono wszystkich okoliczności sprawy oraz, że w wywiadzie środowiskowym brak jest istotnych informacji. Natomiast wskazując na rażące naruszenie prawa nie wskazał konkretnych przepisów prawa, które jego zdaniem zostały naruszone, ograniczając się do sformułowania ogólnych zarzutów, w ramach kwestionowania w zasadzie każdego aspektu postępowania przez organ I instancji – tj. sposobu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i jego znaczenia w postępowaniu, niezasadnego żądania zawarcia kontraktu socjalnego, przewlekłość postępowania. Według organu tak sformułowane pismo nie mogło być potraktowane jako wniosek o wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Jednakże w celu usunięcia jakichkolwiek wątpliwości Kolegium w piśmie z dnia 5 czerwca 2013r. poinformowało skarżącego o zasadach kwestionowania decyzji administracyjnych, pouczyło, że tryb odwoławczy w sposób najbardziej wszechstronny umożliwi weryfikację decyzji i stwierdziło, że brak odpowiedzi ze strony wnioskodawcy spowoduje potraktowanie podania wnioskodawcy z dnia 19 kwietnia 2013r. jako odwołania. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na powyższe pismo, doręczone mu 7 czerwca 2013r. Mając na uwadze ten fakt oraz treść podania Kolegium rozpoznało podanie w trybie odwoławczym. Odpowiadając na zarzut braku właściwości organ podał, że tutejsze Kolegium zostało wyznaczone do rozpoznania niniejszej sprawy postanowieniem z dnia [...] maja 2013r. Ministra Administracji i Cyfryzacji a wniosek skarżącego o wyłączenie członków Kolegium w L. został rozpoznany przez Prezesa SKO w L. negatywnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Akt administracyjny jest niezgodny z prawem o ile przy jego wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego. Wówczas to sąd w oparciu o art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. może w zależności od okoliczności uchylić decyzję, stwierdzić jej nieważność lub uznać, że została wydana z naruszeniem prawa. Natomiast zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola Sądu oparta na wskazanych wyżej przepisach daje podstawę do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] lipca 2013r. [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] o odmowie przyznania zasiłku celowego. Przedmiotem rozpoznania organów był wniosek skarżącego z dnia 5 marca 2013 r. o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego na opłacenie energii elektrycznej, zakup pralki automatycznej, remont mieszkania, zakup ciepłej odzieży zimowej, butów, spodni, koszuli i kurtki na zimę. Podstawę materialnoprawną rozpoznania wniosku jest ustawa o pomocy społecznej a w szczególności art. 39. W myśl tego przepisu zasiłek celowy może być przyznany na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. Do art. 39 ustawy o pomocy społecznej mają zastosowanie również przepisy ogólne - art. 11 ust. 2, a także 106 ust. 4 omawianej ustawy. Stanowią one, że brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymania jego postanowień (...) mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia lub wstrzymania świadczeń z pomocy społecznej (art. 11 ust. 2). Ponadto zgodnie z art. 106 ust. 4 ustawy decyzję odmowną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowego oraz decyzji w sprawie cudzoziemców, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Wywiad rodzinny służy ustaleniom przez pracownika sytuacji osobistej, dochodowej, rodzinnej, w miejscu zamieszkania lub pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. Stanowi on podstawę do oceny sytuacji osoby wnioskującej o pomoc i ustalenia, czy zostały spełnione przesłanki wynikające z prawa materialnego, warunkujące przyznanie wnioskowanej pomocy. Z powołanych przepisów wynika, że wywiad środowiskowy jest szczególnym dowodem w sprawie o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej, który niewątpliwie jest sporządzany we współdziałaniu z osobą zainteresowaną, wynika też, że ma charakter obligatoryjny. Waga tego dowodu wyraża się w treści powołanego wyżej art. 11 ust. 2 oraz art. 107 ust. 4a ustawy o pomocy społecznej, które zawierają sankcję w postaci odmowy udzielenia pomocy lub uchylenia decyzji przyznającej pomoc. Stosownie zaś do art. 107 ust. 1 ustawy oraz § 2 ust. 3 i 4, § 8 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego wywiad rodzinny służy do ustalenia przez pracownika socjalnego sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej w miejscu zamieszkania lub pobytu osoby zainteresowanej. Art. 107 ust. 4a stanowi, że niewyrażenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego przez osoby lub rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej lub na jego aktualizację przez osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Przytoczony przepis wyraźnie stanowi o skutkach odmowy przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy skarżący już we wniosku zaznaczył, że nie wpuści pracownika socjalnego do mieszkania w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Taką też postawę przyjął po złożeniu wniosku z dnia 5 marca 2013r. Pismem z dnia 11 marca 2013r. organ zawiadomił skarżącego o przeprowadzeniu w dniu 26 marca 2013r. wywiadu środowiskowego. Mimo odebrania powyższego powiadomienia zainteresowany nie wpuścił pracowników socjalnych do mieszkania, choć w nim był. Wcześniej w dniu 6 marca 2013r. skarżący, który odbierał na korytarzu listy od listonosza i został poinformowany listem poleconym, że tego dnia, w określonych godzinach zostanie przeprowadzony wywiad środowiskowy w związku ze złożonym w dniu 8 lutego 2013r. wnioskiem, a także poinformowany na korytarzu, że wywiad ten będzie przeprowadzony również w związku z następnym wnioskiem z dnia 5 marca 2013r., wszedł do mieszkania i zamknął przed pracownikami socjalnymi drzwi. Powyższe wynika z informacji wpisanej na druku wywiadu środowiskowego zawierającym daty 7 i 26 marca 2013r. a także zawiadomienia o terminie wywiadu oraz dowodów ich doręczenia skarżącemu. W okolicznościach wskazanych wyżej zaistniały podstawy do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. W ocenie sądu wywiad środowiskowy w niniejszej sprawie jest również istotny i z tego tytułu, że sąsiedzi zapytani, twierdzą, że skarżący wychodzi na zakupy - przynosi reklamówki z produktami. Stwierdzają również, że jest czysto ubrany, zadbany i nie wygląda na osobę niedożywioną. Powyższe stwierdzenia znajdują się w opisanym wyżej druku. Skarżący twierdzi, że nie otrzymuje pomocy z MOPS i przymiera głodem. Należy również w tym momencie wskazać na treść art. 107 ust. 4 ustawy, który stanowi, że w przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie sporządza się aktualizację wywiadu. W przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się nie rzadziej niż co 6 miesięcy mimo zmiany braku danych. Przepis stanowi odpowiedź na zarzut skarżącego, że ostatni wywiad środowiskowy miał miejsce w grudniu 2012 r. W myśli powołanego przepisu, wywiad czy też jego aktualizacja była uprawniona w miesiącu marcu 2013 r. Dodać też należy, że organ pomocy podjął próbę ustalenia sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego w drodze rozmowy z sąsiadami a także dokonując ustaleń w jednostce MOPS zajmującej się dodatkami mieszkaniowymi. Powyższe wynika z zapisów na druku wywiadu środowiskowego i świadczy o tym że mimo lekceważącej postawy skarżącego wobec pracownika, MOPS dążył do ustalenia w jakiej sytuacji majątkowej pozostaje skarżący. Nie można również uznać za trafny zarzut niewłaściwości Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. do rozpoznania odwołania złożonego w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...] Minister Administracji i Cyfryzacji wyznaczył Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. do załatwienia sprawy dotyczącej decyzji Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr [...] MOPS we W. oznaczonej numerem [...]. Ponadto wniosek skarżącego z dnia 28 marca 2013 r. o wyłączeniu od rozpoznania wszystkich członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. został rozpoznany negatywnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. [...]. Odwołanie od decyzji organu I instancji organ II instancji rozpoznał w dniu [...] lipca 2013 r., czyli po wydaniu w/w postanowienia. Również zarzut dotyczący twierdzeń, że nie rozpoznano sprawy zgodnie z wnioskiem z dnia 19 kwietnia 2013 r., który dotyczył stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji, nie zasługuje na uwzględnienie. Istotnie pismo z dnia 19 kwietnia 2013 r. określono jako wniosek z zażaleniem, zawarto w nim żądanie stwierdzenia nieważności i zmiany decyzji w oparciu o art. 7 i 154 k.p.a. Skarżący zarzuca w nim wydanie decyzji przez organ I instancji z wieloma uchybieniami. Wniosek ten jeśli idzie o żądanie nie był sprecyzowany jasno, nie był jednoznaczny, został złożony w terminie określonym do wniesienia odwołania. W tych okolicznościach organ odwoławczy postąpił prawidłowo, wysyłając do skarżącego pismo z dnia 5 czerwca 2013r., w którym zwrócono się o poinformowanie jaki charakter ma pismo czy dotyczy stwierdzenia nieważności w trybie art. 156 kpa, czy zmiany w trybie art. 154 kpa, czy tez jest odwołaniem. Jednocześnie wyjaśniono zasady i przesłanki dotyczące tych instytucji prawnych. Wskazano też, że pełne rozpoznanie sprawy – również między innymi w przedmiocie uchybień dających podstawę do stwierdzenia nieważności następuje w postępowaniu odwoławczym. Poinformowano także, że o ile skarżący w wyznaczonym terminie nie wskaże jaki charakter ma jego pismo z dnia 19 kwietnia 2013r. – pismo to zostanie potraktowane jako odwołanie, skarżący nie odpowiedział na powyższe pismo. W powyższych okolicznościach SKO w L. było uprawnione do zakwalifikowania pisma jako odwołania. Sąd w tym postępowaniu nie stwierdza żadnych uchybień. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa a tym samym skargę jako nieuzasadnioną w myśl art. 151 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało oddalić. H.B.25.02.2016 r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło