IV SA/Wr 56/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Protokolant: Starszy referent Przemysław Pawłowski, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 29 maja 2025 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 16 października 2024 r. nr SKO 4532.313.2024 w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję w całości. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu uchyliło w całości decyzję Prezydenta Wrocławia z dnia 12 sierpnia 2024 r. odmawiającą J. D. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i orzekło o przyznaniu tego świadczenia od dnia 1 listopada 2023 r. do dnia [...] r., w tym od dnia 1 listopada 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. w kwocie 2.458 zł miesięcznie; od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia [...] r. w kwocie 1.349,50 zł miesięcznie i umorzyło postępowanie od dnia 15 stycznia 2024 r. Jak wynikało z uzasadnienia zaskarżonego aktu w dniu 9 listopada 2023 r. Skarżąca wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką Z. D. Decyzją z dnia 28 lutego 2024 r. organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie wyjaśniając, że zgodnie z danymi uzyskanymi z rejestru PESEL Z. D. zmarła w dniu [...] r. Decyzja ta na skutek złożonego przez Stronę odwołania została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu 23 marca 2024 r., ze wskazaniem konieczności rozpoznania wniosku Strony, gdyż jego złożenie jest wiążące od momentu powstania prawa do świadczeń, te zaś wygasają z chwilą śmierci osoby niepełnosprawnej. Powołaną na wstępie decyzją, wydaną w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, organ I instancji odmówił Stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego powołując się na negatywną przesłankę, o której mowa w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 323 ze zm., dalej: u.ś.r.). Przepis ten wyklucza prawo do świadczenia jeśli niepełnosprawność powstała po upływie wskazanych w przepisie okresów, co wystąpiło w tej sprawie. W odwołaniu Skarżąca zanegowała przyjęty przez organ I instancji pogląd powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 października 2014r. sygn. akt K 38/13. Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się na przepisy przejściowe odnoszące się do ustawy o świadczeniach rodzinnych, w szczególności zaś świadczenia pielęgnacyjnego, a zawarte w art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429 ze zm., dalej: u.ś.w.). Na tej podstawie wskazało, że w rozpoznawanej sprawie znajdą zastosowanie przepisy obowiązujące do dnia 31 grudnia 2023 r. w zakresie świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca bowiem złożyła wniosek o jego ustalenie w dniu 9 listopada 2023 r., a zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. w dotychczasowym brzmieniu, prawo do świadczeń ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Dalej organ powołał art. 17 ust. 1 i ust. 1b u.ś.r. wyjaśnił, że matka Skarżącej Z. D. legitymowała się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 25 marca 2022 r. Z jego treści wynikało, że nie da się ustalić kiedy powstała niepełnosprawność, znaczny jej stopnień datowany jest od dnia 28 lutego 2022 r., a zatem postał w 87 roku życia osoby niepełnosprawnej. Organ przywołał orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r. sygn. akt K 38/13 orzekające o niezgodności z Konstytucyjną z zasadą równości zapisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie w jakim odnosi się do przesłanki wieku powstania niepełnosprawności. Wobec tego, w opinii organu, przesłanka ta nie może być brana pod uwagę przy ocenie prawa do świadczeń, co pozatwierdza powołane w decyzji orzecznictwo sądów administracyjnych. Odwołując się do ustaleń faktycznych poczynionych w toku postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że spełnione zostały przesłanki przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - nie jest negowany ani zakres opieki Skarżącej nad matką od 2019 r., ani brak samodzielności osoby niepełnosprawnej ani też związek pomiędzy koniecznością sprawowania opieki nad matką a rezygnacją przez opiekuna z zatrudnienia. W sprawie nie wystąpiły także okoliczności wyłączające prawo do ustalenia świadczenia, a opisane w art. 17 ust. 5 u.ś.r. oraz art. 63 ust. 6 u.ś.w. Następnie zaznaczył, że niespornie Z. D. zmarła w dniu [...] r. W tych okolicznościach, powołując się na przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, obowiązujące do dnia 31 grudnia 2023 r. organ wskazał, że datą powstania prawa do świadczenia, zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r., jest pierwszy dzień miesiąca, w którym złożono wniosek o przyznanie świadczenia. W sprawie będzie to dzień 1 listopada 2023 r., gdyż Strona złożyła wniosek w dniu 9 listopada 2023 r. Odnosząc się do uwag Skarżącej, że wniosek ten nadała pocztą we wrześniu 2023 r. organ wskazał, że znaczenie ma data jego otrzymania przez organ a nie data nadania wniosku na poczcie. W opinii organu sprawie nie znajdzie zastosowania art. 24 ust. 2a u.ś.r., gdyż orzeczenie o stopniu niepełnosprawności pochodzi z dnia 25 marca 2022 r. Zatem terminy wskazane w ww. przepisie – trzy miesiące od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub jego stopnia – dawno upłynęły. Datą końcową ustalenia prawa do świadczenia jest natomiast dzień [...] r., czyli data zgonu osoby niepełnosprawnej. Dalej organ uznał, że w pozostałym zakresie rozstrzyganie o prawie do świadczenia stało się bezprzedmiotowe, co uzasadniało umorzenie postępowania w tym zakresie. Końcowo organ powołał się na art. 17 ust. 3 i ust. 4 oraz rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 13 listopada 2023r. w sprawie wysokości świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2024 r. (M.P. z 2023 r., poz. 1224). W skardze wywiedzionej od opisanej decyzji Strona zarzucała naruszenie art. 24 ust. 2a u.ś.r. w związku z art. 69 Konstytucji poprzez jego błędną wykładnię, co powoduje, że Stronie przyznano świadczenie od listopada 2023 r. bez uwzględnienia daty stempla pocztowego; art. 17 ust. 4a u.ś.r. poprzez przyznanie świadczenia do dnia [...] r., podczas gdy zgodnie z przepisami przysługuje ono do ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpił zgon osoby wymagającej opieki. Zarzucała także naruszenie prawa procesowego, tj.: art. 7, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.), poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, niezebranie i błędne rozpoznanie materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes strony, w szczególności pominięcie, że Skarżąca została wprowadzona w błąd w zakresie wniosku jaki powinna złożyć; art. 8 k.p.a. poprzez brak starannego i zgodnego z przepisami prowadzenia postępowania w celu zagwarantowania równości wobec prawa oraz podważanie zasady zaufania; art. 7a § 1, art. 6, art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez nierozstrzyganie wątpliwości na korzyść strony oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. Skarżąca wnioskowała o uchylenie decyzji organów obu instancji, wystąpienie do Prokuratury dla Wrocławia Fabrycznej o akta sprawy karnej o nr 4359-0.Pa.81.2023 i nr 4359-0.Pc.394.2022 i przeprowadzenie dowodów z tych dokumentów na okoliczność sytuacji Skarżącej i jej matki; zwrócenie się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. "ul. [...]" o przesłanie dokumentów sporządzonych po spotkaniu w wyniku wszczętego przez prokuraturę postępowania o nr 4359-0.Pc.394.2022 na okoliczność sytuacji Skarżącej i jej matki, próśb o pomoc, Orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności we Wrocławiu o nr [...] wraz z załącznikami na okoliczność wykazania stanu psychofizycznego Z. D. w okresie wydania decyzji. W uzasadnieniu Skarżąca przywołała okoliczności faktyczne sprawy, w tym ustalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawarte w zaskarżonej decyzji oraz ich ocenę prawną. W opinii Strony jest ona krzywdząca. Powołując się na poglądy judykatury Strona wywodziła, że wykładnię literalną art. 24 ust. 2a u.ś.r. należy uzupełnić wykładnią celowościową i systemową w duchu argumentacji Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r. sygn. akt P 28/07, zgodnie z którą zasiłek pielęgnacyjny spełnia swój cel gdy jest przyznawany od daty wskazanej w orzeczeniu o niepełnosprawności. Dalej Strona przywołała tezy orzeczenia Trybunalskiego wskazując, że organy obu instancji naruszyły ww. przepis, co potwierdza wskazane skardze orzecznictwo. Organ błędnie ustalił też datę końcową prawa do świadczenia, gdyż w sprawie miał zastosowanie art. 17 ust. 4a u.ś.r. Dalej Skarżąca opisała okoliczności podjęcia i sprawowania opieki nad matką, wskazując na orzeczenie z dnia 22 marca 1990r. Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia wskazujące, że matka Strony została zaliczona do drugiej grupy inwalidzkiej. W opinii Skarżącej świadczenie winno zostać przyznane od daty wskazanej w orzeczeniu Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności, tj od dnia 28 lutego 2022 r. Podkreślała, że nie uzyskała od MOPS-u żadnej pomocy, została wprowadzona w błąd i wydano jej zły druk wniosku o świadczenie. Podkreślała, że nie mogła pozostawić matki samej w domu, nie otrzymała pomocy od instytucji. Po odejściu mamy czuje się traktowana gorzej niż inne osoby, które dzięki pomocy mogły złożyć wniosek o świadczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie trzeba wskazać, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2024 r. poz. 1267 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 -150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 poz. 935 ze zm. dalej: p.p.s.a.). Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Istotny z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy jest również przepis art.134 § 1 p.p.s.a., stanowi on, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Na tej podstawie obowiązkiem Sądu jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu – zgodności z prawem w zakresie naruszenia prawa procesowego i materialnego, bez względu na zgłaszane zarzuty i wnioski. Badając sprawę w tak nakreślonych granicach trzeba wskazać, że zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów prawa procesowego i prawa materialnego, co ma istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie nie jest kwestionowane istnienie po stronie Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Sporny jest jedynie zakres czasowy tego prawa, czyli data powstania prawa doświadczenia pielęgnacyjnego i data jego wygaśnięcia. W tym zakresie ustalenia i wnioski organu nie odpowiadają prawu, choć Sąd nie podziela wszystkich zgłaszanych w sprawie argumentów. Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego uległo istotnej zmianie z dniem 1 stycznia 2024 r. na mocy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429 ze zm., dalej: u.ś.w.) nowelizującej przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zmiany wprowadzono na mocy art. 43 ww. ustawy, zasadniczo od dnia 1 stycznia 2024 r. (art. 71 u.ś.w.). Ustawa ta zawiera również regulacje przejściowe odnoszące się do świadczeń pielęgnacyjnych. Otóż w art. 63 ust. 1 u.ś.w. wskazano, że w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Takie brzmienie tego przepisu obowiązuje zarówno przed jak i po zmianach dokonanych od dnia 1 stycznia 2024 r. Z powołanej regulacji wynika, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstanie w dniu złożenia przez osobę uprawnioną prawidłowo udokumentowanego wniosku. W sprawie nie jest kwestionowane, że taki wniosek wpłynął przed dniem 1 stycznia 2024 r. To uzasadnia pogląd organu nakazujący rozpoznanie żądania Skarżącej wg reguł obowiązujących do tej daty. Na tej podstawie organy obu instancji przyjęły, że datą złożenia wniosku jest dzień 9 listopada 2023 r. tj. data wpływu do organu wniosku Skarżącej złożonego na właściwym druku odnoszącym się do świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca jednak w toku postępowania wywodziła, że jej prawo winno być ustalane od dnia nadania w placówce pocztowej wniosku o ustalenie świadczenia – specjalnego zasiłku opiekuńczego. W skardze zaś żądanie to rozszerzyła domagając się przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia powstania stopnia niepełnosprawności matki. W opinii Sądu stanowisko organu przyjmujące datę wpływu do organu wniosku Strony z dnia 9 listopada 2023 r. nie jest prawidłowe, choć istotnie liczy się data wpływu, a nie nadania wniosku do organu. Okoliczności faktyczne sprawy nakazują jednak uważniejsze przyjrzenie się momentowi wszczęcia postępowania w tej sprawie. Z jej akt wynika bowiem, że po złożeniu wniosku o specjalny zasiłek opiekuńczy, co nastąpiło w dniu 2 października 2023 r. (data wpływu wniosku do organu pomocowego), w dniu 9 listopada 2023 r. Skarżąca złożyła oświadczenie (k-57 akt administracyjnych), w którym wyjaśniała, że wniosek ten złożyła błędnie, zaś jej intencją było złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne. Prosiła także o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne. W tym samym dniu złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W następstwie tego oświadczenia decyzją z dnia 10 listopada 2023 r. organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie ustalenia prawa do świadczenia w postaci specjalnego zasiłku pielęgnacyjnego procedując wniosek z dnia 9 listopada 2023 r. W aktach sprawy znajduje się także pismo Strony (data wpływu do organu w dniu 9 listopada 2023 r.), w którym wnioskuje o przywrócenie terminu do złożenia nowego wniosku o świadczenie pielęgnacyjne i uwzględnienie, że został on złożony w dacie nadania do organu pierwszego z wniosków, tj. 29 września 2023 r. W piśmie Skarżąca wyjaśniała okoliczności złożenia wniosku o specjalny zasiłek pielęgnacyjny. Wskazywała, że w opiece nad mamą była zdana wyłącznie na siebie, a stan zdrowia podopiecznej wykluczał jej dłuższą nieobecność. Poprosiła o pomoc pracowników MOPS, którzy udzielili jej pomocy, błędnie jednak wydrukowali wniosek o specjalny zasiłek pielęgnacyjny, a nie świadczenie pielęgnacyjne. W konsekwencji Skarżąca złożyła nieprawidłowy wniosek z czego zdała sobie sprawę dopiero w trakcie postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ (k.-31 akt administracyjnych). W odpowiedzi na opisany wniosek Skarżącej organ procedował w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, przyjmując, że datą złożenia podania był dzień 9 listopada 2023 r. W opinii Sądu postępowanie organu w tym zakresie nie tylko cechuje niedopuszczalny formalizm ale przede wszystkim narusza ono istotne regulacje ustawy kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności przepisy o statusie zasad postępowania administracyjnego: zasady prawdy obiektywnej, zasady zaufania i zasady informowania (art. 7, art. 8 § 1 k.p.a., art. 9 k.p.a.). Zgodnie z brzmieniem powołanych przepisów w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Kolejny z powołanych przepisów stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a). Wreszcie art. 9 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Zasady wynikające z powołanych regulacji zostały w sposób istotny naruszone, organ przyjmujący wniosek zlekceważył wyjaśnienia Strony, co do jej rzeczywistych intencji w zakresie złożenia pierwotnego żądania. Podane przez Skarżąca okoliczności odnoszące się do skorzystania z błędnego formularza, który uzyskała od pracownika organu mają swoje uzasadnienie. Jak wynika z treści przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2024 r. rozróżnienie pomiędzy świadczeniem pielęgnacyjnym a specjalnym zasiłkiem opiekuńczym zasadzało się m.in. na dacie powstania niepełnosprawności. Oba świadczenia w swym założeniu były adresowane do opiekunów osób niepełnosprawnych, przy czym pierwsze z nich było przyznawane wówczas, gdy niepełnosprawność powstała do ukończenia 18. roku życia (z pewnymi wyjątkami, nie mającym znaczenia dla sprawy), zaś drugie bez ograniczeń wspartych na tym kryterium. Sytuacja zmieniła się po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, powołanego także w zaskarżonej decyzji. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji, przyjmujący wnioski Skarżącej, znaczenie ww. orzeczenia pojmuje odmiennie od organu odwoławczego, uznając, że kryterium wieku nadal ma istotne znaczenie w ocenienie przesłanek negatywnych przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, chodzi o wykładnię i zastosowanie art. 17b u.ś.r. w starym brzmieniu. Zatem twierdzenia Skarżącej o wydaniu jej błędnego druku mają umocowanie i są wiarygodne. Z resztą pomijając nawet ten fakt, w sytuacji takiej jak opisana, obowiązkiem organu było dokładne wyjaśnienie istoty żądania Skarżącej a nie kierowanie się wyłącznie tytułem wniosku, czy treścią formularza. Do tego obligowały go wskazane przepisy, zaś wyjaśnienia Skarżącej, co do błędnego wniosku zostały złożone jeszcze przed zakończeniem postępowania w sprawie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zatem w tych okolicznościach obowiązkiem organu było ustalenie rzeczywistej treści żądania Strony, czego w sprawie zabrakło. Jeszcze raz przypomnieć trzeba o obowiązku organu w zakresie dokonania właściwych ustaleń, w czym mieści się także obowiązek zbadania rzeczywistego żądania Strony, celem rzetelnego rozpoznania sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Obowiązek ten nie może być postrzegany i wykonywany iluzorycznie, poprzez zamieszczanie wyłącznie ogólnych pouczeń o treści przepisów. Obowiązkiem organu administracji, zwłaszcza organu pomocowego jest realna pomoc beneficjentom uprawnień pomocy społecznej, oczywiście w graniach obowiązków wyznaczonych prawem. Obejmuje to powinność oceny każdej sprawy indywidualnie, uwzględniając uwarunkowania i cel pomocy społecznej oraz rzeczywiste żądania wnioskodawców. Obowiązek ten ulega wzmocnieniu jeśli strona nie jest zastępowania przez profesjonalnego pełnomocnika, tak jak w tej sprawie. Zatem określenie początkowej daty ustalenia prawa do świadczenia winno nastąpić w uwzględnieniem opisanych zasad, mając na uwadze okoliczności złożenia wniosku, błędne pouczenie, co do treści złożonego formularza i faktyczne żądanie Skarżącej. Odnosząc się do dalej idących zarzutów Strony w przedmiocie ustalenia początkowej daty świadczenia, to stanowisko organu odwoławczego odpowiada prawu. W kwestii wskazywanej przez Skarżącą daty nadania pisma w placówce pocztowej należy przywołać art. 61 § 3 k.p.a. Zgodnie z jego brzmieniem datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Z zapisu tego jednoznacznie wynika, że dopiero gdy żądanie dotrze do wiadomości organu administracji, zostanie mu doręczone, wszczęte jest postępowanie spowodowane wnioskiem strony. Nie znajduje także uzasadnienia pogląd Skarżącej odnoszący się do daty złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności. Powoływany przez Skarżącą art. 24 ust. 2a u.ś.r. w starym brzmieniu stanowi, że jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. W sprawie zaś nie wystąpiły podane w tym przepisie okoliczności faktyczne. Jak wynika z akt sprawy orzeczenie o niepełnosprawności matki Skarżącej pochodzi z dnia 25 marca 2022 r., zaś wniosek o ustalenie prawa do świadczenia został złożony najwcześniej w październiku 2023 r. Omawiany mechanizm umożliwia nabycie prawa do świadczenia zależnego od niepełnosprawności za okres wsteczny, ale jedynie w opisanych przez prawo okolicznościach. Ma on na celu rekompensatę okresu niepobierania świadczenia z przyczyn niezawinionych przez stronę – długiego procedowania w sprawie niepełnosprawności. W kwestii zaś powołanego przez Skarżącą orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r. sygn. akt P 28/07 (Dz.U. Nr 200, poz. 1446), to trzeba wskazać, że powołane brzmienie art. 24 ust. 2a u.ś.r. stanowi konsekwencję stwierdzenia niezgodności z art. 2 w zw. z art. 69 Konstytucji RP art. 24 ust. 2 u.ś.r. w zakresie, w jakim stanowił, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyskanym w wyniku rozpoznania przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności jej odwołania od orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Tym samym argumentacja Skarżącej w tym względzie nie ma uzasadnienia. Kolejnym zagadnieniem, które budzi zastrzeżenia Sądu jest wskazana przez organ data końcowa ustalonego zaskarżoną decyzją prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, tj. dzień zgonu osoby niepełnosprawnej. I jakkolwiek prawidłowo organ wykluczył w tym zakresie możliwość zastosowania art. 17 ust. 4a u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2024 r., to moment ten winien być ustalony zgodnie z art. 63 ust. 12 u.ś.w. Zgodnie z brzmieniem ww. regulacji w przypadku śmierci osoby wymagającej opieki, osoba pobierająca na podstawie ust. 1-4 świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawy zmienianej w art. 43, albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51, zachowuje, do ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpił zgon osoby wymagającej opieki, prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego albo do zasiłku dla opiekuna, chyba że zgon osoby wymagającej opieki nastąpił przed dniem 1 stycznia 2024 r. Omawiana regulacja ma charakter przepisu przejściowego, co wynika z systematyki aktu, stanowi wyjątek od zapisu wskazanego w art. 63 ust.1 u.ś.w. nakazującego stosowanie przepisów dotychczasowych do świadczeń, do których prawo powstało przed 1 stycznia 2024 r. Zrównuje ona sytuację ww. podmiotów do sytuacji osób, których prawo powstało po tej dacie, odnosząc się do praw obowiązujących w toku zmian, przyznając szersze uprawnienia ale od dnia 1 stycznia 2024 r. co wiąże się z zastrzeżeniem zawartym w zdaniu końcowym powoływanej regulacji. Zatem także te podmioty, które nabyły uprawnienia na podstawie dotychczasowych regulacji będą uprawnione, w przypadku zgonu osoby niepełnosprawnej, do pobierania świadczenia do końca miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpił zgon. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy zgon osoby niepełnosprawnej nastąpił do dnia 1 stycznia 2024 r. Sąd dostrzega, że ustawodawca w treści ww. regulacji posłużył się zwrotem "osoba pobierająca na podstawie ust. 1-4 świadczenie pielęgnacyjne", a nie osoba, która nabyła prawo. Jednakże mając na uwadze zasady wykładni przepisów w zgodnie z konstytucyjną zasadą równości nie może to eliminować z kręgu osób uprawnionych tych podmiotów, które prawo to nabyły, a nie zdążyły pobrać świadczeń, czy to z uwagi na datę złożenia wniosku, czy też okres jego procedowania. Zwłaszcza ta druga okoliczność mogłaby prowadzić do nieuprawnionego różnicowania podmiotów. Przyjmując, że świadczenie to miałby przysługiwać wyłącznie podmiotom, które rozpoczęły jego konsumowanie, bez logicznego uzasadnienia poza gronem tych podmiotów pozostałyby wyłącznie osoby, które prawo nabyły a świadczenie nie zostało im jeszcze wypłacone. W grupie tej mieściłby się natomiast osoby, które złożyły wniosek, nabyły prawo i zostało im ono wypłacone oraz podmioty, które prawo nabyły po dniu 1 stycznia 2024 r., te na mocy art. 17 ust. 4a u.ś.r. w nowym brzmieniu. Odmienna wykładnia przepisu naruszałaby art. 32 Konstytucji i cel wskazanej regulacji, tj. zapewnienie opiekunom osób niepełnosprawnych wypłaty świadczenia do ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpił zgon osoby wymagającej opieki, jako pewnego rodzaju zabezpieczenia, zapewnienia czasu niezbędnego do uregulowania swojej sytuacji, zwłaszcza, gdy w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną zrezygnowali oni z aktywności zawodowej, lub w odniesieniu do prawa powstałego po dniu 1 stycznia 2024r. znacząco ją ograniczyli. Przedstawiona przez Sąd wykładnia spornego przepisu jest wyrażana w orzecznictwie np. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 213/24 orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ będzie zobowiązany zastosować wykładnię spornych regulacji przedstawioną w rozważaniach Sądu oraz dokonania właściwej oceny daty złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - zgodnej z powołanymi przepisami prawa procesowego. Uznając, że zaskarżona decyzja narusza przedstawione przepisy prawa procesowego i materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy konieczne stało się jej uchylenie, co ma uzasadnienie w art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.