IV SA/Wr 560/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie Sędzia NSA - Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędzia WSA - Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej I. uchyla decyzje I i II instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji; III. zasądza od Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. na rzecz skarżącego kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie ogólnie powołanych przepisów ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 listopada 1967 r. (Dz. U. Nr 241, poz. 2416 ze zm.), rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 ze zm.), Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we Ł. uznała D. K. za zdolnego do czynnej służby wojskowej przyznając mu kat. "A". Komisja rozpoznała u poborowego nadciśnienie tętnicze bez zmian na dnie oka z § 39 pkt 1 zał. Nr 2 do w/w rozporządzenia z dnia 25 czerwca 2004 r., zwanego dalej zał., przedmiotowy zespół biodrowy kręgosłupa z § 62 pkt 1 zał. oraz skrzywienie przegrody nosa z § 26 pkt 3 zał. W złożonym odwołaniu D. K. zakwestionował wydane orzeczenie. Wskazał, że od 2002 r. leczy się na nadciśnienie tętnicze, czego dowodem były przedstawione przez niego dokumenty lekarskie wystawione przez przychodnię, w której się leczy. Poinformował, że w 2007 r. TKWL w Ł. orzekła czasową niezdolność odwołującego się do odbycia służby wojskowej przyznając kategorię B12. Przez ten okres leczył się i przyjmował leki. W dalszym ciągu czuje się źle i cierpi na skoki ciśnienia. Do odwołania załączył zaświadczenie lekarskie kardiologiczne oraz okulistyczne wraz z kartą zdrowia. Decyzją z dnia [...], nr [...] na podstawie art. 29 ust. 1 w związku z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 i art. 30a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 205 ze zm.) oraz § 3 ust. 7, § 4 ust. 8, § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określania ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594) oraz § 22 ust.1 i 2, § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 ze zm.), Wojskowa Komisja Lekarska we W. utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu wskazano, iż Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. po rozpatrzeniu odwołania i analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej nie stwierdziła nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. W świetle przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych TWKL w Ł. badań lekarskich specjalistycznych (kardiologicznego, okulistycznego, ortopedycznego i laryngologicznego) oraz dodatkowo przeprowadzonego badania USG serca nie wynika by aktualny stopień nasilenia zaburzeń ze strony układu krążenia, narządu ruchu oraz nosa upośledzał sprawność ustroju w stopniu uzasadniającym uznanie orzekanego w Gr I osób badanych (poborowi) za niezdolnego do czynnej służby wojskowej. W tej sytuacji TWKL w Ł. prawidłowo uznała, że nadciśnienie tętnicze bez zmian na dnie oka wraz z prawidłowym obrazem USG serca, przedmiotowy zespół bólowy kręgosłupa oraz skrzywienie przegrody nosa mieszczą się w zakresie pojęciowym § 39 pkt 1 § 62 pkt 1 i § 26 pkt 3 z zał. i uzasadniają kwalifikację do kategorii "A" - zdolności do czynnej służby wojskowej. Przedstawiona przez D. K. do wglądu komisji dokumentacja medyczna z Przychodni "M." oraz Przychodni "A." nie zawiera danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny aktualnego stanu i funkcji kończyny dolnej prawej dokonanej przez badających dla potrzeb orzeczniczych TWKL w Ł. lekarzy specjalistów jak i kwalifikacji orzeczniczej wojskowej komisji lekarskiej I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu D. K. wniósł o uchylenie decyzji obu instancji. Jednocześnie skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. art. 7, 77, 80, 107 kpa, obligujących do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego sprawy, a także rozporządzenia MON z dnia 25 czerwca 2004 r. nakładającego na komisję wyższego stopnia obowiązek zlecenia lub przeprowadzenia dodatkowych badań. Skarżący podniósł, że od wielu lat leczy się z powodu nadciśnienia tętniczego, które przez pewien okres nie znajdować potwierdzenia w badaniu dna oka. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. W ocenie RWKL we W. zaskarżone orzeczenie odpowiada przepisom prawa. Mimo stwierdzonych u skarżącego schorzeń jest on zdolny do czynnej służby wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 ustawy Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozważania należy rozpocząć od przypomnienia, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich, określające zdolność poborowego do służby wojskowej, wydawane na podstawie art. 29 ustawy z i dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, są decyzjami administracyjnymi. Dlatego w zakresie nieunormowanym przepisami szczególnymi do postępowania w sprawie określenia zdolności poborowych do czynnej służby wojskowej zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, a na mocy art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczenia komisji lekarskich w przedmiocie określenia zdolności poborowych do służby wojskowej mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego. W analizowanej sprawie decyzją Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ł. z dnia [...] (nr...) bezpośrednio poprzedzającą decyzję w sprawie z dnia [...] (nr ...) orzeczono w stosunku do skarżącego w Grupie I Kategorię B - czasowo niezdolny do czynnej służby wojskowej na okres 12 miesięcy. Powodem powyższego rozstrzygnięcia było stwierdzenie u skarżącego nadciśnienia tętniczego Io WHO do dalszej diagnostyki - § 39 pkt 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej ..., powołanego wyżej. Stwierdzono ponadto niezupełny blok prawej odnogi pęczka Hisa - § 38 pkt 1 załącznika. Orzeczeniem Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ł. z dnia [...] rozpoznano u skarżącego nadciśnienie tętnicze bez zmian na dnie oka (§ 39 pkt 1 załącznika), przedmiotowy zespół bólowy kręgosłupa (§ 62 pkt 1 załącznika) skrzywienie przegrody nosa (§ 26 pkt 3 załącznika) przyznając mu Kategorię A zdolności do służby wojskowej. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy w postępowaniu drugoinstancyjnym. Na mocy przepisu art. 30a ust. 1 pkt 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej ustalono i zdefiniowano jedną z kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej: kategorię B - czasowo niezdolny do służby wojskowej. Niezdolność ta polega na przemijającym upośledzeniu ogólnego stanu zdrowia albo ostrym lub przewlekłym stanie chorobowym, jeśli w okresie dwudziestu czterech miesięcy od dnia badania rokują one odzyskanie zdolności do służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju. W punkcie 1 omawianego ustępu jest mowa o kategorii A - zdolny do czynnej służby wojskowej. Z przytoczonego unormowania wynika, że są dwie alternatywne przesłanki stwierdzenia u poborowego kategorii B: rozpoznanie u niego przemijającego upośledzenia ogólnego stanu zdrowia albo ostrego lub przewlekłego stanu chorobowego, przy czym przy obu tych przesłankach musi być rokowanie odzyskania zdolności do służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w okresie dwudziestu czterech miesięcy od dnia badania. Organy orzekające w żaden sposób nie wyjaśniły dlaczego z uwagi na treść art. 30 a art. 1 i 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP identyczna jednostka chorobowa stwierdzona u skarżącego, t.j. nadciśnienie tętnicze regulowane w § 39 pkt 1 załącznika raz jest powodem orzeczenia w stosunku do skarżącego czasowej niezdolności do czynnej służby wojskowej na okres 12 miesięcy, natomiast, za drugim razem nie stanowi żadnej przeszkody przyznania mu kategorii "A" zdolności do czynnej służby wojskowej. Trudno zwłaszcza ustalić dlaczego mimo ponownego zdiagnozowania u skarżącego tego samego schorzenia, które wcześniej było powodem stwierdzenia czasowej niezdolności do służby wojskowej organy orzecznicze uznały w skarżonej sprawie jego pełną zdolność do tej służby. Organy nie wyjaśniły zatem w sposób odpowiadający zasadom procedury administracyjnej (art. 7 i art. 77 § 1 kpa) czy nastąpiła zmiana (poprawa) stanu zdrowia poborowego, które poprzednio dawało podstawę do odroczenia poborowemu odbycia zasadniczej służby wojskowej. Nie ustosunkowano się ponadto do zarzutu odwołania i skargi w kwestii sposobu przeprowadzenia u skarżącego pomiaru ciśnienia tętniczego. Skarżący podniósł, że pomiar ten był przeprowadzony tylko raz, co jego zdaniem w żaden sposób nie oddaje istniejącego stanu rzeczy. Należy przy tym zauważyć, że w orzeczeniu z dnia [...] poza nadciśnieniem tętniczym, zdiagnozowano u skarżącego niezupełny blok prawej odnogi pączka Hisa - § 38 pkt 1 załącznika. Podczas kolejnych badań dokonanych na użytek orzeczenia w sprawie zdolności do służby wojskowej z dnia 4 kwietnia 2008r. tego schorzenia już u skarżącego nie stwierdzono. Sprawa ta powinna być wyjaśniona tym bardziej, że wspomniane schorzenie ujęte w § 38 pkt 1 załącznika kwalifikuje do kategorii A/D, a w niektórych wskazanych sytuacjach wręcz obliguje do stwierdzenia niezdolności do służby wojskowej. Przepis art. 107 §3 kpa stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa (zasada udzielania informacji) oraz art. 11 kpa (zasada przekonywania czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia). Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 §1 kpa). Z cytowanych przepisów wynika, że uzasadnienie orzeczenia jest integralną jego częścią, której podstawowym zadaniem jest wyjaśnienie powodów danego rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że sprawy dotyczące poboru do wojska należą do spraw o szczególnym ciężarze gatunkowym. To musi powodować szczególną troskę ustawodawcy, organów administracyjnych oraz sądów o to, by całość postępowania była opatrzona wyraźnymi i rzeczywiście przekonującymi gwarancjami, zmniejszającymi do minimum możliwość naruszeń praw obywatelskich w tej sferze (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 1994 r., III AZP 8/94, OSNP 1995, nr 7, poz. 82, wyrok NSA z dnia 2 października 1998r. - III SA 7225/98, niepubl.). Wobec powyższego Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie, jak i orzeczenie je poprzedzające wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji. Z uwagi na charakter decyzji, nie orzekano w przedmiocie jej wykonalności. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań (...).