IV SA/Wr 563/08
WyrokWSA we Wrocławiu2009-04-07
Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Lidia Serwiniowska, Wanda Wiatkowska-Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo do zasiłku stałego z pomocy społecznej powinno być przyznawane od daty powstania niepełnosprawności, czy od daty złożenia wniosku wraz z wymaganą dokumentacją?Ratio decidendi
Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Organ orzekający prawidłowo ustalił okres, na jaki zasiłek stały przysługuje, zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, a nie od daty powstania niepełnosprawności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku stałego od daty powstania niepełnosprawności skarżącej. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku, powołując się na brak zgody na wywiad alimentacyjny u członków rodziny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i przyznało zasiłek stały, jednakże od daty złożenia wniosku, a nie od daty powstania niepełnosprawności. Skarżąca wniosła skargę do WSA, argumentując, że powinna otrzymać zasiłek od daty powstania niepełnosprawności, a organ nie udzielił jej należytych pouczeń.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Aleksandra Siwińska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku stałego oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 2, art. 4, art. 37, art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. D. od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w B. K. z dnia [...] Nr [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłku stałego, uchyliło w całości kwestionowaną decyzją i orzekło o przyznaniu stronie zasiłku stałego:
- od dnia 1 czerwca 2008 r. do dnia 30 czerwca 2008 r. w wysokości 134,13 zł;
- od dnia 1 lipca 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. w wysokości 67,06 zł miesięcznie;
- od dnia 1 stycznia 2009 r. na stałe w wysokości 134,13 zł miesięcznie.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium podało, że M. D., wnioskiem z dnia 20 czerwca 2008 r., zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej w B. K. o przyznanie zasiłku stałego, gdyż jest osobą niepełnosprawną, samotnie wychowującą syna, który otrzymuje alimenty w wysokości 300 zł.
Organ I instancji po rozpatrzeniu wniosku, decyzją z dnia [...], powołując się na art. 2 i 4 ustawy o pomocy społecznej, odmówił przyznania stronie zasiłku stałego. Odmowę uzasadnił tym, że wnioskodawczyni nie wyraziła zgody na przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego u członków rodziny.
Od decyzji tej strona wniosła odwołanie podnosząc, że zasiłek stały jest świadczeniem obligatoryjnym, a ona spełnia wszystkie prawem przewidziane przesłanki, które uzasadniają jego przyznanie. Ponadto wskazała, że jest dla niej niezrozumiałe, dlaczego przyznając zasiłek okresowy organ I instancji nie był zobowiązany do przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego, a przyznając zasiłek stały jest do tego obowiązany. Ponadto strona wskazała na złą sytuację zdrowotną i materialną rodziny.
W obszernym odwołaniu zawarła także uwagi dotyczące pracy Ośrodka Pomocy Społecznej w B. K., w tym pracy pracowników socjalnych.
Jak dalej wskazało Kolegium, M. D. mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z synem M. D., uczniem Regionalnej Szkoły Turystycznej w P. Zd. Rodzina zajmuje mieszkanie lokatorskie składające się z dwóch pokoi i kuchni, wyposażone w ciepłą i zimną wodę, ogrzewanie centralne, łazienkę i WC, gaz, telefon. Mieszkanie wyposażone jest też w podstawowe sprzęty gospodarstwa domowego.
Strona, jak wynika z ustaleń poczynionych podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez pracownika socjalnego w dniu 29 listopada 2007 r., od ośmiu lat pozostaje w konflikcie z mężem Z. D., który zamieszkuje oddzielnie i prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, a na syna płaci alimenty zgodnie z ugodą zawartą przed sądem. Z oświadczenia strony złożonego pod odpowiedzialnością karną w dniu 23 czerwca 2008 r. wynika, że ojciec dziecka od czerwca 2008 r. płaci alimenty w wysokości 300 zł miesięcznie. Córki wnioskodawczyni M.D. lat 23 i M. D. Iat 27 zamieszkują we W. W B. K. mieszkają natomiast rodzice odwołującej się, którzy wspierają ją doraźną pomocą, a ona z uwagi na ich wiek i stan zdrowia w miarę możliwości opiekuje się nimi.
Źródłem dochodu rodziny wnioskodawczyni jest dodatek mieszkaniowy w wysokości 133,57 zł miesięcznie, przyznany decyzją wydaną z upoważnienia Burmistrza B. K. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w B. K. z dnia [...] Nr [...] na okres od dnia 1 czerwca 2008 r. do dnia 30 listopada 2008 r.
Dalej Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, ze zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje :
1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;
2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
Zdaniem organu decyzyjnego aktualnie należałoby się opowiadać za obligatoryjnym charakterem zasiłku stałego, bowiem ustawa o pomocy społecznej określa przesłanki materialno-prawne otrzymania zasiłku stałego, a ich spełnienie daje podstawę do otrzymania świadczenia mającego charakter świadczenia obowiązkowego (musi być przyznane jeżeli zostały spełnione wymogi ustawowe).
Jak podaje organ odwoławczy, z zestawienia przedstawionego powyżej stanu prawnego ze stanem faktycznym bezspornie wynika, iż w niniejszej sprawie zaistniały prawem przewidziane przesłanki uzasadniające przyznanie odwołującej się zasiłku stałego, bowiem M. D. zgodnie z orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. z dnia 21 kwietnia 2008 r. została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na okres do dnia 30 kwietnia 2010 r. z jednoczesnym wskazaniem, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 5 grudnia 2007 r., a niepełnosprawność istnieje od 2005 r., co oznacza że w myśl art. 6 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej jest osobą całkowicie niezdolną do pracy i zarówno jej dochód jak i dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
Kolegium nie podzieliło stanowiska organu I instancji, iż odmowa strony dotycząca przeprowadzenia u bliskich wywiadu alimentacyjnego skutkuje odmową przyznania wnioskowanego świadczenia, bowiem art. 103 ustawy o pomocy społecznej reguluje obligatoryjne i fakultatywne zawieranie umów w zakresie pomocy społecznej z małżonkiem i krewnymi świadczeniobiorcy. W ust. 1 art. 103 tej ustawy unormowane jest dobrowolne zawarcie umowy z małżonkiem, zstępnymi lub wstępnymi osoby ubiegającej się o przyznanie pomocy. Odmowa zawarcia umowy nie może przesądzać o nieprzyznaniu świadczenia ale może skutkować wytoczeniem powództwa o roszczenie alimentacyjne na podstawie art. 110 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej.
Zasiłek stały ustala się w wysokości:
1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby z tym że kwota zasiłku stałego nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie;
2) w przypadku osoby w rodzinie - różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. Kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 30 zł miesięcznie ( art. 37 ust. 3 ustawy ).
Kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wnioskodawczyni, ustalone zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, wynosi 351,00 zł. Jak podało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rada gminy nie podjęła uchwały o podwyższeniu kwot kryterium dochodowego uprawniającego osoby i rodziny do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (pismo Kierownika OPS w B. K. z dnia 6 sierpnia 2008 r. znak [...]).
Po myśli art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:
1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;
2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;
3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Do tak ustalonego dochodu nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r.
Dochód na osobę w rodzinie z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie zasiłku stałego wynosił 216,87 zł. Wysokość przysługującego stronie zasiłku stałego ustalonego zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej wynosi 134,13 zł w czerwcu 2008 r.
Z uwagi na fakt, iż w czerwcu 2008 r. nastąpiła zmiana sytuacji dochodowej
strony bowiem Kolegium, rozpatrując odwołanie strony od decyzji organu I instancji o przyznaniu zasiłku okresowego w wysokości 134,13 zł miesięcznie na okres od dnia 1 lipca do dnia 31 grudnia 2008 r., decyzją z dnia [...] Nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej początkowego okresu przyznania zasiłku okresowego i orzekło o jego przyznaniu od dnia 1 czerwca 2008 r.,
w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymując w mocy, dlatego też od lipca 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. wysokość przysługującego stronie zasiłku stałego wynosi 67,06 zł ( 351 zł / kryterium dochodowe na osobę w rodzinie / - 283,94 zł /faktyczny dochód na osobę w rodzinie / = 67,06 zł).
Natomiast wysokość przysługującego stronie zasiłku stałego od stycznia 2009 r. wynosić będzie 134,13 zł, o ile nie nastąpi zmiana sytuacji dochodowej i rodzinnej mająca wpływ na wysokość przyznanego świadczenia.
Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że wniosek strony dotyczący przyznania zasiłku stałego od dnia 5 grudnia 2007 r. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem jak wynika z akt sprawy, strona po raz pierwszy wniosek o przyznanie zasiłku stałego złożyła w Ośrodku Pomocy Społecznej w B.K. dnia 20 czerwca 2008 r. wraz z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, a zatem zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej stanowiącym, że świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją.
Z kolei, decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność zaskarżonej decyzji w części przyznania M. D. zasiłku stałego od dnia 1 stycznia 2009 r. na stałe w wysokości 134,13 zł miesięcznie. W konsekwencji, stronie przyznano zasiłek od dnia 1 stycznia 2009 r. w rzeczonej wysokości do końca okresu, na który orzeczono jej stopień niepełnosprawności, a więc do dnia 30 kwietnia 2010 r.
W skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu M. D. opisała trudną sytuację materialną w jakiej się znajduje. Podniosła też, że Kolegium już od 2006 r. zna bardzo dobrze sytuację zdrowotną i materialną jej rodziny. Zdaniem skarżącej Kolegium błędnie przyjęło, że dopiero złożony dnia 23 czerwca 2008 r. przez nią wniosek stanowi podstawę do przyznania zasiłku stałego. Zbyt późne złożenie wniosku o przyznanie zasiłku stałego było wynikiem braku odpowiedniej informacji ze strony pracownika socjalnego, który gdy dowiedział się, że dnia 5 grudnia 2007 r. złożyła w Powiatowym Zespole do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wniosek o ustalenie niepełnosprawności, winien poinformować ją o obowiązujących procedurach i wskazać kolejne etapy postępowania. Ponadto skarżąca zarzuciła, że Kolegium merytoryczne rozstrzygnięcie podjęło z naruszeniem art.art. 7, 77 i 80 kpa, bowiem nie wyjaśniło czy w protokołach wywiadów środowiskowych utrwalono wniosek o przyznanie zasiłku stałego oraz czy odnotowana została treść pouczeń udzielanych związku z otrzymaniem przez nią orzeczenia o lekkim stopniu niepełnosprawności i kiedy takie zdarzenie miało miejsce.
W opinii skarżącej zgodnie z art. 9 kpa organ winien udzielić jej stosownych pouczeń, by złożyła wnioski o świadczenia, które mogła uzyskać. W jej przypadku, koniecznym było pouczenie o potrzebie złożenia pisemnego wniosku o przyznanie zasiłku stałego w grudniu 2007 r., co umożliwiłoby zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania wniosku i do czasu rozpatrzenia odwołania od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Skarżąca podniosła, że została poinformowana przez pracownika Ośrodka Pomocy Społecznej, że dopiero orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności uprawnia do przyznania zasiłku stałego i właśnie ta informacja wywołała dla niej niekorzystne skutki.
Na poparcie swego stanowiska skarżąca przywołała też liczne orzecznictwo m.in. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007r., sygn. akt P 28/07.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i odmawiając zarzutom skargi uzasadnionych podstaw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność zaskarżonych aktów administracyjnych z prawem materialnym, a także badanie zgodności tych aktów z przepisami procedury administracyjnej. W razie stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd uchyla zaskarżony akt w całości lub w części.
Rozpatrując skargę Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa o jakim mowa wyżej. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.)
W myśl jej art. 37 ust. 1 pkt 2 zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
Kryterium to, zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej w związku z § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 135, poz. 950) wynosi 351 zł.
Z kolei, stosownie do art. 106 ust. 3 tej ustawy świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem.
Z dokonanej analizy akt sprawy wynika, że wniosek skarżącej o ustalenie prawa do zasiłku stałego wpłynął do Ośrodka Pomocy Społecznej w B. K. w dniu 20 czerwca 2008 r. Do wniosku skarżąca dołączyła m.in. orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. Nr [...] z dnia 21 kwietnia 2008 r., którym zaliczono ją do grona osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. W orzeczeniu wskazano, że niepełnosprawność datuje się od dnia 5 grudnia 2007 r. i wydano je do dnia 30 kwietnia 2010 r.
W niniejszej sprawie przedmiot sporu sprowadza się do ustalenia początkowej daty, od której przysługuje skarżącej prawo do zasiłku stałego, gdyż domaga się ona jego wypłaty od daty powstania niepełnosprawności, a więc od dnia 5 grudnia 2007 r.
Organ decyzyjny orzekł, iż wnioskowane świadczenie z pomocy społecznej, z uwagi na spełnienie koniecznych warunków do jego przyznania, przysługuje M. D., tyle, że począwszy od miesiąca, w którym do Ośrodka Pomocy Społecznej w B. K. wpłynął wniosek o ustalenie prawa do niego, tj. od czerwca 2008 r., nie zaś od momentu wskazanego przez skarżącą.
Sąd stwierdził, iż w rozważanej sprawie organ orzekający prawidłowo ustalił okres, na jaki zasiłek stały przysługuje, gdyż ustawodawca w sytuacji takiej jak ta, wprost przewidział, w art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, iż prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją i niewątpliwie chodzi tutaj o wniosek złożony do organu ustalającego prawo i wypłacającego świadczenie z pomocy społecznej.
Jak już wcześniej powiedziano, wniosek o przyznanie zasiłku stałego M. D. złożyła w Ośrodku Pomocy Społecznej w B. K. w dniu 20 czerwca 2008 r. W związku z powyższym, zasadnie przyznano jej świadczenie od dnia 1 czerwca 2008 r. do dnia 30 czerwca 2008 r. w prawidłowo ustalonej wysokości 134,13 zł, a od dnia 1 lipca 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. w kwocie po 67,06 zł miesięcznie. Natomiast jeśli chodzi o przyznanie zasiłku w kwocie 134,13 zł od dnia 1 stycznia 2009 r. na stałe, organ odwoławczy skorygował ten błąd stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji w tej części (decyzja z dnia [...] Nr [...]), gdyż w istocie tylko do dnia 30 kwietnia 2010 r., a więc do końca okresu, na jaki Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zaliczył skarżącą do grona osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, zachodzą prawem przewidziane przesłanki do przyznania zasiłku stałego. Przy czym, podkreślenia wymaga, że przepisy ustawy o pomocy społecznej nie zawierały unormowań odmiennie regulujących początkowy termin przyznania tego rodzaju świadczenia, niż to przewidziano w ust. 3 art. 106, nie pozwalały na ustalenie prawa do świadczenia i jego wypłatę od daty, w której rozpoczęła się niepełnosprawność.
Skarżąca uzasadniając swe stanowisko powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt P 28/07, w którym Trybunał orzekł, że art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyskanym w wyniku rozpoznania przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności jej odwołania od orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że zakwestionowanego art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie można oceniać w oderwaniu od całości regulacji dotyczącej przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, zamieszczonej w dwóch różnych ustawach, która – łącznie w dwóch różnych postępowaniach – ma prowadzić do uzyskania decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny. Zatem z punktu widzenia celu wykreowanego przez ustawodawcę mechanizmu, tj. uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego, istniejąca regulacja przedstawia się jako niespójna, nielogiczna w zakresie relacji: data lub okres powstania znacznej niepełnosprawności a data przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Przyczyną nielogiczności i apragmatyczności funkcjonalnego powiązania obu stadiów uzyskiwania zasiłków jest brak przemyślanej koncepcji i świadomości, że uzyskiwanie zasiłku dotyczy realizacji prawa podmiotowego, którego beneficjentem jest osoba mająca uprawnienie materialnoprawne (osoba legitymująca się stwierdzeniem niepełnosprawności). To uprawnienie materialnoprawne pozostaje pod ochroną art. 69 Konstytucji, który mówi o przysługiwaniu osobom niepełnosprawnym pomocy ze strony władz publicznych, w zakresie zabezpieczenia egzystencji, przysposobienia do pracy oraz komunikacji społecznej, stwierdzając istnienie obowiązków władzy publicznej do wykreowania stosownych mechanizmów legislacyjnych, umożliwiających realizację tego zadania. Zdaniem Trybunału, wskazany wzorzec konstytucyjny należy odczytywać jako zobowiązanie władzy publicznej do wykreowania mechanizmu realizacji zadań w nim wskazanych, a mechanizm ten musi zapewniać efektywne osiągnięcie celu. Przy czym, w ocenie Trybunału nie budzi zastrzeżeń, że samo uzyskanie urzędowego potwierdzenia stanu niepełnosprawności wymaga postępowania administracyjnego zainicjowanego przez osobę niepełnosprawną, jak również to, że postępowanie w tym zakresie trwa przez czas odpowiadający standardom właściwym dla postępowania administracyjnego i że w tym okresie zainteresowany jest pozbawiony zasiłku. Jednakże od momentu wskazanego przez władzę publiczną w decyzji ustalającej wystąpienie niepełnosprawności danego stopnia zainteresowany ma prawo uzyskać – w ustawowym trybie - zasiłek pielęgnacyjny w ustawowo ustalonej wysokości. Z tą datą jego interes w uzyskaniu takiego zasiłku jest chroniony konstytucyjnie. Przeczy zatem wynikającej z art. 69 Konstytucji konstrukcji rozwiązanie przyjęte w kontrolowanym art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wprowadzający bezwzględny termin ograniczający datę przyznania zasiłku opiekuńczego w oderwaniu od konkretnej daty urzędowo ustalonej w ustawowo określonym trybie stwierdzania przesłanek realizacji uprawnienia publicznoprawnego chronionego konstytucyjnie. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego zasiłek pielęgnacyjny spełnia efektywnie swój cel, gdy jest przyznawany od daty wskazanej w orzeczeniu o znacznej niepełnosprawności.
Niemniej jednak powyższe nie może znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie. Powoływanym wyrokiem Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność przepisu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zaskarżona decyzja w podstawie prawnej powołuje przepisy ustawy o pomocy społecznej. Żaden z zastosowanych przepisów, w dacie wydania decyzji, nie został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za sprzeczny z Konstytucją RP. Nie ma też innych podstaw do zakwestionowania zasadności ich użycia. W sprawie, co istotne, nie mamy do czynienia również z sytuacją kontynuacji wypłaty świadczenia.
Zatem, ustalony okres, na który przyznano skarżącej prawo do zasiłku stałego jest prawidłowy.
We właściwy sposób wyjaśniony został stan faktyczny sprawy i trafnie oceniono sytuację prawną skarżącej, a także wyczerpująco uzasadniono wybór rozstrzygnięcia, co czyni twierdzenia skarżącej niezasadnymi.
Nie można też czynić organom zarzutów, co do braku należytego i wyczerpującego informowania skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, gdyż w toku postępowania organ decyzyjny tych obowiązków dopełniał. Z kolei, zarzuty dotyczące zdarzeń tego rodzaju sprzed wszczęcia postępowania, tym bardziej nie mogą mieć znaczenia, ponieważ art. 9 kpa nie nakłada na organy administracji obowiązku udzielania porad prawnych stronom, czy też doradztwa.
Wobec tego co powiedziano, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie naruszają prawa w stopniu powodującym konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
W związku z tym, stosownie do art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło